«Δεν θέλω να κάνω την ηρωίδα»: 23χρονη στο Ιράν εκλιπαρεί να γλιτώσει τη θανατική ποινή για ένα post στα social
- 15 ΟΚΤ 2026
«Δεν θέλω να κάνω την ηρωίδα σήμερα. Το μόνο που ζητώ είναι ένα πράγμα: Γίνετε η φωνή μου. Είμαι ένα αθώο νέο κορίτσι με τόσες ελπίδες και όνειρα…». Με αυτά τα λόγια, μέσα από ένα ηχητικό ντοκουμέντο που διέρρευσε από τις διαβόητες φυλακές Βακιλαμπάντ του Μασχάντ, η 23χρονη φοιτήτρια Λογιστικής, Ναζμέχ Αμινί (Najmeh Amini), απευθύνει δραματική έκκληση στη διεθνή κοινότητα, τον ΟΗΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ζωή της κρέμεται από μια κλωστή, καθώς καταδικάστηκε σε θάνατο για «βλασφημία» εξαιτίας μιας ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ναζμέχ Αμινί: 2 δίκες, 12 χρόνια φυλάκιση και μια θανατική ποινή
Η υπόθεση της Ναζμέχ Αμινί αποτυπώνει την απόλυτη αυστηρότητα του ιρανικού δικαστικού συστήματος. Η 23χρονη φοιτήτρια συνελήφθη από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια των μεγάλων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στις αρχές του 2026 στο Μασχάντ. Σύμφωνα με αναφορές οργανώσεων δικαιωμάτων (HRANA, Hengaw, IHRNGO), η Ναζμέχ βρέθηκε αντιμέτωπη με 2 ξεχωριστές δίκες:
- Θανατική ποινή: Επιβλήθηκε από Κακουργιοδικείο με την κατηγορία του “sabb al-nabi” (προσβολή του Προφήτη και των Ιερών Προσώπων του Σιιτισμού), μετά από παρακολούθηση της δραστηριότητάς της στο διαδίκτυο από την Κυβερνοαστυνομία (FATA).
- 12 χρόνια, 6 μήνες και 1 ημέρα φυλάκιση: Επιβλήθηκαν από το Επαναστατικό Δικαστήριο για κατηγορίες που αφορούν «δράση κατά της εθνικής ασφάλειας» και «προπαγάνδα κατά του καθεστώτος».
Η υπερασπιστική γραμμή που απορρίφθηκε
Κατά τη διάρκεια της δίκης, η υπεράσπιση της 23χρονης Αμινί υποστήριξε ότι η επίμαχη ανάρτηση έγινε υπό την επήρεια παραισθησιογόνων μανιταριών, χωρίς πρόθεση ή συνείδηση προσβολής. Ωστόσο, ο πρόεδρος του δικαστηρίου απέρριψε τους ισχυρισμούς, ρωτώντας προκλητικά: «Αφού βρισκόσασταν σε κατάσταση παραληρήματος, πώς και δεν προσβάλατε άλλους ή τους εχθρούς του καθεστώτος, όπως την Αμερική και το Ισραήλ;».
Η θανατική ποινή της Ναζμέχ δεν έχει επικυρωθεί ακόμη από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη παράθυρο σωτηρίας. Ωστόσο, οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς το Ιράν καταγράφει ρεκόρ εκτελέσεων, δείχνοντας ότι το καθεστώς δεν διστάζει να στείλει πολίτες στην αγχόνη.
Ρεκόρ εκτελέσεων στο Ιράν και διεθνής κατακραυγή
Η περίπτωση της Αμινί δεν είναι μεμονωμένη. Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights (IHRNGO), περισσότερες από 600 εκτελέσεις έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα μόνο μέσα στο 2026. Ο διευθυντής της οργάνωσης, Μαχμούντ Αμιρί-Μογαντάμ, τόνισε:
«Το να καταδικάζεται μια νεαρή γυναίκα σε θάνατο για όσα δημοσίευσε στα social media κινδυνεύει να κανονικοποιήσει τη χρήση της θανατικής ποινής ενάντια στην ειρηνική έκφραση. Το ιρανικό καθεστώς τεστάρει τις αντοχές της διεθνούς κοινότητας».
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, έχει επανειλημμένα καταγγείλει ότι η θανατική ποινή χρησιμοποιείται συστηματικά από την Τεχεράνη «για να σπείρει τον φόβο στον πληθυσμό και να καταστείλει κάθε φωνή διαμαρτυρίας». Το Ιράν παραμένει η 2η χώρα παγκοσμίως σε αριθμό εκτελέσεων, αμέσως μετά την Κίνα.
Τι συμβαίνει με τις γυναίκες στο Ιράν;
Paco Freire/SOPA Images/LightRocket via Getty/Ideal Images
Για να κατανοήσει κανείς την υπόθεση της Ναζμέχ, πρέπει να δει το ευρύτερο πλαίσιο της συστηματικής καταπίεσης που βιώνουν οι γυναίκες στο Ιράν τα τελευταία χρόνια.
1. Από τη Μαχσά Αμίνι στο «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία»
Το σημείο καμπής υπήρξε ο Σεπτέμβριος του 2022, όταν η 22χρονη Μαχσά Αμίνι (Masha Amini) έχασε τη ζωή της ενώ βρισκόταν υπό κρατική ομηρία από την «Αστυνομία Ηθών», επειδή δεν φορούσε «σωστά» τη χιτζάμπ της. Ο θάνατός της πυροδότησε ένα πρωτοφανές παγκόσμιο κύμα διαδηλώσεων. Χιλιάδες γυναίκες βγήκαν στους δρόμους, έκαψαν τις μαντήλες τους και έκοψαν τα μαλλιά τους δημόσια, διεκδικώντας θεμελιώδεις ελευθερίες υπό το σύνθημα “Jin, Jiyan, Azadî” (Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία).
2. Η ψηφιακή τρομοκρατία και ο διαρκής φόβος
Μετά την αιματηρή καταστολή των δρόμων με δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις, το καθεστώς μετέφερε τον έλεγχο στον ψηφιακό χώρο:
- Κάμερες αναγνώρισης προσώπου τοποθετήθηκαν σε δημόσιους χώρους για τον εντοπισμό γυναικών χωρίς χιτζάμπ.
- Η Κυβερνοαστυνομία (FATA) παρακολουθεί συστηματικά ιδιωτικούς και δημόσιους λογαριασμούς στα social media.
- Κατασκοπεία και καλλιέργεια καχυποψίας: Νέες γυναίκες περιγράφουν ότι ζουν υπό καθεστώς διαρκούς παρακολούθησης στο Ιράν. «Ακόμα κι αν ο λογαριασμός σου είναι ιδιωτικός, νιώθεις ότι κάποιος σε βλέπει συνέχεια, ακόμα και μόνη στο δωμάτιό σου», δηλώνει 24χρονη διαδηλώτρια από την Τεχεράνη.
3. Η «βλασφημία» ως πολιτικό όπλο
Αν και οι εκτελέσεις για αμιγώς θρησκευτικές κατηγορίες, όπως η βλασφημία ήταν ιστορικά πιο σπάνιες σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες, η Τεχεράνη τις επιστρατεύει πλέον όλο και συχνότερα ως μέσο παραδειγματισμού. Όπως συνέβη το 2023 με τις εκτελέσεις χρηστών του Telegram για «προσβολή του Ισλάμ», έτσι και σήμερα, η κατηγορία της βλασφημίας χρησιμοποιείται για να εξουδετερώσει τη νέα γενιά που αμφισβητεί το θεοκρατικό καθεστώς.
«Έχω γονείς που με περιμένουν…»
«Έχω γονείς που με περιμένουν. Μια οικογένεια που κάθε νύχτα, με τον φόβο μήπως με χάσει, κάνει τη νύχτα μέρα», ακούγεται να λέει η Ναζμέχ στο ηχητικό της μήνυμα.
Η ιστορία της 23χρονης φοιτήτριας δεν είναι απλώς μια ακόμα «κακή είδηση» αλλά ο καθρέφτης μιας κοινωνίας όπου ένα σχόλιο στο διαδίκτυο ή μια κριτική σκέψη μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. Η έκκληση της Ναζμέχ να «γίνουμε η φωνή της» αποτελεί πλέον μια παγκόσμια υπενθύμιση για την απουσία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο σύγχρονο Ιράν.
