ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Από τη Maricarmen στη Μάγδα Φύσσα: 6 γυναίκες σύμβολα κοινωνικών αγώνων του χθες και του σήμερα

Η 87χρονη Maricarmen Abascal στο σπίτι της στη Μαδρίτη (2/6/2026), όπου έζησε πάνω από 70 χρόνια. Στις 23 Σεπτεμβρίου, η τέταρτη απόπειρα έξωσής της οδήγησε σε μαζικές διαδηλώσεις και εντάσεις με την αστυνομία, πριν την απομακρύνουν τελικά με φορείο.  Francesco Militello Mirto/NurPhoto via Getty/Ideal Images

Η είδηση του θανάτου της Maricarmen Abascal, της 87χρονης Ισπανίδας που η έξωσή της από το σπίτι όπου έζησε 70 χρόνια πυροδότησε ένα κύμα μαζικών διαδηλώσεων για τη στεγαστική κρίση σε όλη την Ισπανία, συγκίνησε και ενέπνευσε την Ευρώπη.

 

Η Maricarmen απέδειξε ότι η αξιοπρέπεια και ο αγώνας δεν έχουν ηλικία. Με αφορμή την είδηση του θανάτου της, στρέφουμε το βλέμμα σε μερικές γυναίκες- σύμβολα κοινωνικών αγώνων του χθες και του σήμερα. Γυναίκες που μετέτρεψαν την ατομική αδικία, το προσωπικό τραύμα ή την πολιτική ανυπακοή σε παγκόσμιο φάρο δικαιοσύνης και μέσα από το ασίγαστο πάθος τους για κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα μάς εμπνέουν.

1. Maricarmen Abascal (1939 – 2026) | «Δούλευα όλη μου τη ζωή. Θα πολεμήσω μέχρι τέλους»

Η Maricarmen βρέθηκε στο επίκεντρο μιας 7ετούς δικαστικής διαμάχης απέναντι σε κτηματομεσιτικά συμφέροντα για το σπίτι της στη Μαδρίτη. Η έξωσή της στα 87 της χρόνια την μετέτρεψε εν νυκτί στο πρόσωπο του αγώνα για το δικαίωμα στη στέγη και την αξιοπρέπεια.

Η Maricarmen αρνήθηκε να αποχωρήσει αθόρυβα. Μέχρι την τελευταία της πνοή, μέσα από μηνύματα και βίντεο, εμψύχωνε τους διαδηλωτές, αποδεικνύοντας ότι ένας απλός άνθρωπος μπορεί να αφυπνίσει μια ολόκληρη κοινωνία απέναντι στη στεγαστική κρίση.

2. Gloria Steinem (1934 – 2026): «Φεμινιστής είναι όποιος αναγνωρίζει την ισότητα και πλήρη ανθρώπινη φύση των γυναικών και των αντρών»»

Δημοσιογράφος, συγγραφέας και ηγετική φυσιογνωμία του «δεύτερου κύματος» του φεμινισμού στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’60 και ’70. Συνιδρύτρια του περιοδικού Ms., η Gloria Steinem αφιέρωσε τη ζωή της στη διεκδίκηση των γυναικείων δικαιωμάτων, της ισότητας στην εργασία και της αναπαραγωγικής ελευθερίας.

Υπήρξε μία από τις πιο επιδραστικές φωνές του παγκόσμιου φεμινισμού, αφήνοντας μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη που διδάσκει ότι η ισότητα των φύλων είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για κάθε κοινωνική δικαιοσύνη.

3. Rosa Parks (1913 – 2005): «Δεν πρέπει ποτέ να φοβάσαι για το τι κάνεις, όταν αυτό είναι σωστό»

Από τη Maricarmen στη Μάγδα Φύσσα: 6 γυναίκες σύμβολα κοινωνικών αγώνων του χθες και του σήμερα Photo by Underwood Archives/Getty/Ideal Images

Την 1η Δεκεμβρίου 1955 στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, η Rosa Parks αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σε έναν λευκό συνεπιβάτη, αντίθετα με τους τότε ρατσιστικούς νόμους φυλετικού διαχωρισμού. Η πράξη αυτή οδήγησε στο ιστορικό μποϊκοτάζ των λεωφορείων και αποτέλεσε το έναυσμα για το κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ.

Η «μητέρα του κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων» απέδειξε πως μια ήρεμη, αλλά αδιαπραγμάτευτη πράξη πολιτικής ανυπακοής μπορεί να γκρεμίσει θεσμοθετημένους νόμους φυλετικού διαχωρισμού.

 

4. Μάγδα Φύσσα: «Να κρατάτε τη γροθιά σας ψηλά. Τίποτα δεν χαρίζεται. Όλα τα κερδίζουμε»

Μετά τη δολοφονία του γιου της, Παύλου Φύσσα, το 2013 από μέλη της Χρυσής Αυγής, η Μάγδα Φύσσα ηγήθηκε ενός πολυετούς και ψυχοφθόρου δικαστικού αγώνα. Η στάση της συνέβαλε καθοριστικά στην καταδίκη της οργάνωσης ως εγκληματικής δομής.

Η Μάγδα Φύσσα αποτελεί σύμβολο κοινωνικού αγώνα, καθώς μετέτρεψε τον ανείπωτο πόνο μιας μάνας που χάνει το παιδί της, σε σύμβολο του σύγχρονου αντιφασιστικού αγώνα, της δημοκρατικής εγρήγορσης και της ακλόνητης αξιοπρέπειας απέναντι στη μισαλλοδοξία.

5. Malala Yousafzai: «Υψώνω τη φωνή μου όχι για να φωνάξω, αλλά για να ακουστούν όσοι δεν έχουν φωνή»

Από τη Maricarmen στη Μάγδα Φύσσα: 6 γυναίκες σύμβολα κοινωνικών αγώνων του χθες και του σήμερα AP Photo/Charles Krupa

Στα 15 της χρόνια, η Malala Yousafzai επιβίωσε από δολοφονική επίθεση των Ταλιμπάν στο Πακιστάν επειδή υπερασπιζόταν το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση. Σε ηλικία 17 ετών έγινε η νεότερη κάτοχος Νόμπελ Ειρήνης στην ιστορία.

Μέσα από το Malala Fund, η Malala Yousafzai συμβολίζει την παγκόσμια μάχη ενάντια στον θρησκευτικό φανατισμό και τη διεκδίκηση της καθολικής πρόσβασης των γυναικών στην παιδεία.

6. Rigoberta Menchú: «Όταν είσαι πεπεισμένος ότι ο αγώνας σου είναι δίκαιος, παλεύεις γι’ αυτόν»

Gerardo Vieyra/NurPhoto via Getty Images Gerardo Vieyra/NurPhoto via Getty/Ideal Images

Η Rigoberta Menchú είναι ιθαγενής φεμινίστρια Κιτσέ και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα από τη Γουατεμάλα, με καταγωγή από τη φυλή Μάγια. Αφού έχασε την οικογένειά της από τη βία του στρατιωτικού καθεστώτος, αφιερώθηκε στην υπεράσπιση των αυτόχθονων πληθυσμών. Το 1992 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Η Menchú αποτελεί την ενσάρκωση των αγώνων των αυτόχθονων λαών της Λατινικής Αμερικής ενάντια στην εκμετάλλευση, τη γενοκτονία και την πολιτισμική περιθωριοποίηση.