H Biennale της Βενετίας μάλλον ξεπλένει τον Putin κι αυτό δεν αρέσει στις Pussy Riot
- 7 ΜΑΙ 2026
Η ρωσική φεμινιστική ομάδα Pussy Riot και οι Femen, που ιδρύθηκαν στην Ουκρανία, πραγματοποίησαν μια εντυπωσιακή κοινή διαμαρτυρία στη φετινή Biennale της Βενετίας, καθώς η Ρωσία επιστρέφει στους «Ολυμπιακούς Αγώνες» των τεχνών για πρώτη φορά μετά την ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία. Θα φορεθεί πολύ η ροζ μπαλακλάβα στη Biennale.
«Δεν είναι μόνο τα τανκς και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι δολοφονίες και οι βιασμοί στην Ουκρανία. Είναι επίσης ο πολιτισμός, η τέχνη, η γλώσσα… είναι ο τρόπος με τον οποίο [η Ρωσία] προσπαθεί να κατακτήσει τη Δύση και εσείς μόλις τους ανοίξατε τις πόρτες» είπε η Nadya Tolokonnikova, ιδρυτικό μέλος της συλλογικότητας Pussy Riot, σε δήλωσή της στο BBC και παρακάλεσε τον Pietrangelo Buttafuoco, πρόεδρο της Biennale, να «σταματήσει να δέχεται ρωσικά χρήματα».
Οι ακτιβίστριες στοχοποίησαν το αμφιλεγόμενο ρωσικό περίπτερο κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων και πραγματοποίησαν πολιτική διαμαρτυρία με στόχο να επικρίνουν τις πολιτικές της Ρωσίας και να αμφισβητήσουν τον συμβολισμό της εκπροσώπησης του ρωσικού κράτους σε διεθνείς πολιτιστικούς χώρους. Άναψαν ροζ, μπλε και κίτρινες φωτοβολίδες παίζοντας πανκ μουσική και φωνάζοντας συνθήματα, όπως «Το αίμα είναι η τέχνη της Ρωσίας». Σε κάποιο σημείο, η ομάδα περίπου 40 ακτιβιστριών, συμπεριλαμβανομένων μελών της φεμινιστικής ακτιβιστικής ομάδας Femen, επιχείρησε να εισέλθει στο ρωσικό περίπτερο, αλλά απωθήθηκε από την αστυνομία, η οποία είχε παραταχθεί στην είσοδο.
Οι διαδηλώσεις των Pussy Riot έχουν μόνο ένα σκοπό, το virality
H διαμαρτυρία των Pussy Riot και των Femen αναζωπύρωσε τις συζητήσεις για την καλλιτεχνική ελευθερία, τον αντιπολεμικό ακτιβισμό, τη λογοκρισία, τη ρωσική πολιτιστική εκπροσώπηση στο εξωτερικό και την αυξανόμενη πολιτικοποίηση των παγκόσμιων καλλιτεχνικών θεσμών. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι τα πολιτιστικά ιδρύματα που συνδέονται με το ρωσικό κράτος δεν θα πρέπει να λαμβάνουν αναγνωρισμένου κύρους διεθνείς πλατφόρμες. Από την άλλη, κάποιοι υποστηρίζουν ότι η τέχνη πρέπει να παραμείνει ανεξάρτητη από την πολιτική και ότι ο αποκλεισμός Ρώσων καλλιτεχνών από παγκόσμιους θεσμούς αποτελεί πολιτιστική λογοκρισία
Ανεπιθύμητη η Ρωσία στην Biennale;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «καταδίκασε έντονα» την κίνηση και απείλησε να αποσύρει χρηματοδότηση ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ για την Biennale. Υποστηρίζει ότι «το να επιτρέπεται στον επιτιθέμενο, τη Ρωσία, να λάμψει» σε μια τέτοια πλατφόρμα είναι αντίθετο με τα ηθικά πρότυπα που συνδέονται με την επιχορήγηση. Ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας δεν θα παραστεί όταν η έκθεση ανοίξει επίσημα για το κοινό το Σάββατο 9 Μαΐου.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Υποδομών Matteo Salvini (που έχει επισκεφθεί την Κόκκινη Πλατεία το 2014 φορώντας ένα μπλουζάκι με τον Putin) αρνείται να συμμετάσχει στο μποϊκοτάζ, υποστηρίζοντας ότι «κανένα περίπτερο δεν πρέπει να αποκλειστεί». Η Biennale της Βενετίας θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα στον κόσμο, προσελκύοντας καλλιτέχνες, επιμελητές, κριτικούς, συλλέκτες και πολιτικούς παρατηρητές από όλο τον κόσμο.
Μπορούν οι πολιτιστικοί θεσμοί να παραμείνουν ρεαλιστικά πολιτικά ουδέτεροι;
Θα έπρεπε η πολιτική διαμαρτυρία μέσα σε εκθέσεις να γίνεται ανεκτή ως καλλιτεχνική έκφραση; Θα πρέπει τα εθνικά περίπτερα να εκπροσωπούν ανεξάρτητα κυβερνήσεις ή καλλιτέχνες;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι εν έτει 2026 ο σύγχρονος πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πολιτική σε έναν ολοένα και πιο πολωμένο κόσμο. Σε δελτίο τύπου, οι Pussy Riot προσφέρθηκαν να επιμεληθούν το ρωσικό περίπτερο του 2028, δεσμευόμενες να χρησιμοποιήσουν έργα καλλιτεχνών που βρίσκονται ή έχουν φυλακιστεί σε ρωσικά σωφρονιστικά ιδρύματα.
Μία ώρα μετά τη διαμαρτυρία των Pussy Riot, η Συμμαχία της Τέχνης κατά της Γενοκτονίας (Art Not Genocide Alliance – ANGA) πραγματοποίησε διαδήλωση έξω από το ισραηλινό περίπτερο στο Arsenale. Το περίπτερο ήταν κλειδωμένο από μέσα, ενώ η ομάδα συγκεντρώθηκε μπροστά από τις πόρτες του για να διαμαρτυρηθεί κατά της συμμετοχής του Ισραήλ για τον πόλεμό του στη Γάζα.
Btw, οι διαμαρτυρίες και η πολιτική δεν είναι κάτι καινούργιο στην Biennale. Το 1968 υπήρξαν διαμαρτυρίες που προέκυψαν από το ευρύτερο φοιτητικό κίνημα εκείνο το καλοκαίρι, με κύριο στόχο τις ΗΠΑ για τον πόλεμο του Βιετνάμ. 6 χρόνια αργότερα, ολόκληρη η εκδήλωση αφιερώθηκε στον λαό της Χιλής, ο οποίος τότε βρισκόταν υπό την κυριαρχία του στρατιωτικού δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ (Augusto Pinochet).
