Δεν μπορείς να πεις «όχι»; 8 πράγματα που δείχνει για την προσωπικότητά σου
- 9 ΙΑΝ 2026
Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να λέει «ναι» σε μια επιπλέον εργασία στο γραφείο, ενώ είσαι ήδη εξαντλημένος; Ή μήπως δέχτηκες να πας σε μια έξοδο που δεν ήθελες, απλά και μόνο για να μην κακοκαρδίσεις κάποιον; Η αδυναμία να πούμε «όχι» δεν είναι απλώς μια έλλειψη χρόνου, είναι ένας καθρέφτης της εσωτερικής μας ψυχολογίας
Σύμφωνα με έρευνες στον τομέα της κοινωνικής ψυχολογίας η αδυναμία να πεις όχι και να θέσεις σαφή όρια ακόμα κι αν χρειαστεί να γίνεις δυσάρεστη/ος (συχνά αποκαλούμενη ως people pleasing) κρύβει βαθύτερα χαρακτηριστικά για την προσωπικότητα. Ας δούμε τι αποκαλύπτει η επιστήμη για σένα:
Ψυχολογία της προσωπικότητας: Τι λέει για σένα αν δεν μπορείς να πεις «όχι» εύκολα
1. Υψηλή ενσυναίσθηση (αλλά χωρίς όρια)
Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να αρνηθούν έχουν συχνά αυξημένα επίπεδα ενσυναίσθησης. Αντιλαμβάνεσαι αμέσως την ανάγκη του άλλου και νιώθεις τον πόνο του. Ωστόσο, σύμφωνα με την ψυχολόγο Dr. Harriet Braiker, αν η ενσυναίσθηση δεν συνοδεύεται από υγιή όρια, μετατρέπεται σε αυτοθυσία.
2. Φόβος της απόρριψης
iStock
Στο βάθος της άρνησης κρύβεται ο φόβος ότι αν πεις «όχι», ο άλλος θα πάψει να σε συμπαθεί ή θα σε απορρίψει. Αυτό συνδέεται συχνά με τον αγχώδη τύπο προσκόλλησης, όπου η αξία σου εξαρτάται από την αποδοχή των άλλων.
3. Το σύνδρομο του «καλού παιδιού»
Πολλοί άνθρωποι έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλοντα όπου η επιβράβευση ερχόταν μόνο μέσω της υπακοής. Αν η προσωπικότητά σου δομήθηκε γύρω από το να είσαι πάντα «καλόβολη/ος», το «όχι» σου φαίνεται ως πράξη επανάστασης ή αγένειας, ενώ στην πραγματικότητα είναι δικαίωμα.
4. Αν δυσκολεύεσαι να πεις «όχι» δείχνεις υπερβολική υπευθυνότητα
Νιώθεις ότι αν δεν το κάνεις εσύ, τα πράγματα θα καταρρεύσουν. Η ψυχολογία ονομάζει αυτό το χαρακτηριστικό “hyper-responsibility”. Πιστεύεις ότι είσαι υπεύθυνος για τα συναισθήματα και την ευτυχία των γύρω σου, κάτι που επιστημονικά είναι αδύνατο να ελεγχθεί.
5. Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Μελέτες στο Journal of Individual Psychology υπογραμμίζουν ότι η δυσκολία να πεις «όχι» συχνά πηγάζει από την πεποίθηση ότι οι δικές σου ανάγκες είναι λιγότερο σημαντικές από των άλλων. Λες «ναι» για να «αγοράσεις» την αξία σου μέσα από την προσφορά.
6. Αποφυγή συγκρούσεων
Για σένα, ένα «όχι» ισούται με καβγά. Η προσωπικότητά σου τείνει προς την ειρήνη με κάθε κόστος. Όμως, η ψυχοθεραπεία διδάσκει ότι η αποφυγή της σύγκρουσης με τους άλλους δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση με τον ίδιο σου τον εαυτό.
7. Αν δυσκολεύεσαι να πεις «όχι» έχεις ανάγκη για έλεγχο
Ίσως ακούγεται περίεργο, αλλά το να λες πάντα «ναι» μπορεί να είναι ένας τρόπος να ελέγχεις την εικόνα που έχουν οι άλλοι για σένα. Θέλεις να σε θεωρούν απαραίτητη/ος και παντοδύναμη/ος.
8. Ιστορικό «γονεοποίησης» (parentification)
Συχνά, όσοι δεν μπορούν να πουν «όχι», υπήρξαν παιδιά που έπρεπε να φροντίσουν τους γονείς τους (συναισθηματικά ή πρακτικά). Αυτό το μοτίβο σε ακολουθεί στην ενήλικη ζωή, κάνοντάς σε να αναλαμβάνεις ρόλους που δεν σου αναλογούν.
Πώς να να λες «όχι» χωρίς ενοχές;
Η επιστήμη της συμπεριφορικής ψυχολογίας προτείνει την τεχνική της παύσης. Πριν απαντήσεις, δώσε στον εαυτό σου 5 λεπτά. Ρώτα: «Το θέλω πραγματικά ή φοβάμαι την αντίδραση του άλλου;»
Θυμήσου: Κάθε φορά που λες «ναι» σε κάποιον άλλον ενώ δεν θέλεις, λες ένα μεγάλο «όχι» στον εαυτό σου, στην ηρεμία σου και στην ψυχική σου υγεία.
