Γιάμαλη και Δασοκομάντος απαντούν όπως πρέπει για τη δημοσιογράφο που «χασκογελούσε» στις φωτιές
- 4 ΑΥΓ 2026
Λίγα μόλις δευτερόλεπτα τηλεοπτικού αέρα και ένα απομονωμένο βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στάθηκαν, για ακόμα μία φορά, αρκετά ώστε να στηθεί ένα ψηφιακό λαϊκό δικαστήριο. Η στοχοποίηση της δημοσιογράφου του OPEN, Μαρίας Σιαμπάνου, επειδή γέλασε νευρικά κατά τη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης από το πύρινο μέτωπο στη Δυτική Αττική, αποτυπώνει ανάγλυφα την ευκολία με την οποία η δημόσια σφαίρα διολισθαίνει στον κανιβαλισμό.
Πριν την επιβολή της ψηφιακής «ποινής» στη δημοσιογράφο που «χασκογέλασε» όπως αναφέρουν σχετικά βίντεο, ενώ βρισκόταν στον τηλεοπτικό αέρα, η πραγματικότητα εύκολα παραλείπεται. Η τοποθέτηση της δημοσιογράφου Αναστασίας Γιάμαλη στα social media έθεσε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις:
«Μια νεαρή συναδέλφισσα ρεπόρτερ έγινε βάιραλ γιατί στην ανταπόκριση από το πεδίο της πυρκαγιάς γελούσε νευρικά.
Το πιο απλό, το πιο εύκολο είναι να δικάσουμε ελαφρά τη καρδία τη νεαρή ρεπόρτερ για την “ελαφρότητα” της κατά την κάλυψη ενός τόσο σοβαρού θέματος.
Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική, μπορεί στην ένταση της στιγμής και στον εκνευρισμό να συνέβη σε σημείο μη ορατό σε εμάς τους τηλεθεατές κάτι που της προκάλεσε αυτή τη νευρική αντίδραση που δεν μπορούσε να περιορίσει εκείνη την ώρα.
Οι ρεπόρτερ που καλύπτουν τις πυρκαγιές τέτοιες μέρες – ιδίως οι πιο άπειροι- είναι εξαντλημένοι και πιεσμένοι, καλούνται να διαχειριστούν και τον τηλεοπτικό αέρα, και μια ακραία κι επικίνδυνη κατάσταση, και τον/την οπερατέρ που πρέπει να κατευθύνουν και βέβαια το κοντρόλ με το οποίο συνομιλούν και παίρνουν οδηγίες.
Ας μην είμαστε τόσο εύκολοι/ εύκολες στο να καταδικάσουμε την άστοχη αντίδραση της συναδέλφισσας. Όλοι και όλες πρέπει να έχουμε δικαίωμα και στο λάθος».
Την πλέον ουσιαστική και ηχηρή απάντηση στον οχετό των σχολίων όμως, δεν την έδωσαν οι θεωρητικοί της επικοινωνίας, αλλά οι άνθρωποι που τους λες και καθ’ ύλην αρμόδιους. Η δημόσια παρέμβαση του Πανελληνίου Σωματείου Πυροσβεστών Δασοκομάντος αποδόμησε πλήρως το αφήγημα των καταδικαστικών σχολίων, υπενθυμίζοντας τι σημαίνει πραγματική παρουσία στην πρώτη γραμμή:
«Τις τελευταίες ώρες παρακολουθούμε μια ακραία και άδικη στοχοποίηση της δημοσιογράφου Μαρίας Σιαμπάνου. Εμείς, όμως, τη γνωρίζουμε διαφορετικά. Τη γνωρίζουμε μέσα στα πύρινα μέτωπα. Εκεί όπου έχουμε βρεθεί πολλές φορές μαζί, μέσα στον καπνό, στις φλόγες και στην αγωνία. Εκεί όπου, με σεβασμό στους πυροσβέστες και στις επιχειρήσεις, προσπαθεί να μεταφέρει με αξιοπιστία την πραγματική εικόνα και να αναδείξει τον αγώνα που δίνεται.
Καλούμε όσους επιλέγουν να καταδικάσουν έναν άνθρωπο από λίγα δευτερόλεπτα ενός βίντεο να αναλογιστούν πρώτα τι σημαίνει να εργάζεσαι επί ώρες σε ένα πύρινο μέτωπο. Το άγχος, η εξάντληση, η πίεση της ζωντανής μετάδοσης και η ένταση της στιγμής μπορούν να προκαλέσουν μια ακούσια ανθρώπινη αντίδραση. Αυτό δεν χαρακτηρίζει ούτε τον άνθρωπο ούτε την επαγγελματική του πορεία.
Προτρέπουμε τους ανθρωποφάγους του πληκτρολογίου και του καναπέ να δείξουν λίγη αυτοσυγκράτηση. Είναι πολύ εύκολο να κρίνεις από την ασφάλεια της οθόνης σου. Πολύ πιο δύσκολο είναι να βρίσκεσαι εκεί όπου η φωτιά απειλεί ζωές και περιουσίες, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ενημερώσεις με ψυχραιμία και υπευθυνότητα.
Εκφράζουμε δημόσια τη στήριξή μας στη δημοσιογράφο Μαρία Σιαμπάνου και σε κάθε δημοσιογράφο που επιλέγει να βρίσκεται δίπλα στα πύρινα μέτωπα και στις μεγάλες καταστροφές, υπηρετώντας το δικαίωμα των πολιτών στην έγκυρη ενημέρωση.
Μαρία, σε ευχαριστούμε για όλα αυτά τα χρόνια που βρίσκεσαι στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης. Για τον επαγγελματισμό, τον σεβασμό και την προσπάθεια που καταβάλλεις, κάτω από συνθήκες που λίγοι μπορούν πραγματικά να κατανοήσουν».
«Αλήτες δημοσιογράφοι» και άλλες πληγές
Είναι γεγονός πως η καλή πίστη της κοινής γνώμης απέναντι στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης έχει διαβρωθεί ανεπανόρθωτα. Η καχυποψία του κόσμου απέναντι στα συστημικά media δεν γεννήθηκε στο κενό. Tρέφεται καθημερινά και με ποικίλους τρόπος. Ο θυμός των πολιτών απέναντι στους εργαζόμενους της ενημέρωσης είναι συχνά απόλυτα δικαιολογημένος. Ωστόσο, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στη δομική κριτική για την ποιότητα της ενημέρωσης και στο τυφλό μίσος που ξεσπάει. Το επεισόδιο με τη δημοσιογράφου Μαρία Σιαμπάνου, αναδεικνύει βαθύτερες παθογένειες όπως:
- Η απομόνωση της στιγμής: Μια διαδρομή ετών και μια επίπονη προσπάθεια μηδενίζονται μέσα σε ένα αποκομμένο απόσπασμα λίγων δευτερολέπτων.
- Η οχυρωμένη κριτική: Η ευκολία της κατάκρισης αυξάνεται εκθετικά όσο μεγαλώνει η απόσταση από το γεγονός. Από την απουσία ρίσκου και την άνεση του κλιματιζόμενου δωματίου, η πολυπλοκότητα μετατρέπεται αυθαίρετα σε ασυγχώρητο σφάλμα.
- Η άρνηση της ανθρώπινης ιδιότητας: Απαιτούμε από τους δημοσιογράφους και τους επαγγελματίες της ενημέρωσης να λειτουργούν ως αλάνθαστοι μηχανισμοί, στερώντας τους το δικαίωμα στη στιγμιαία ατυχία, την κόπωση ή την ακούσια αντίδραση.
Είναι πολύ εύκολο να καταδικάζεις, να αφορίζεις και να συμμετέχεις στον ψηφιακό θόρυβο. Είναι ασύγκριτα πιο απαιτητικό αλλά και απαραίτητο να σταθείς για λίγο, να σκεφτείς τις συνθήκες, να συναισθανθείς και να συγκρατήσεις την παρόρμηση της τοξικότητας.
Η αναγνώριση του δικαιώματος στο λάθος και η κατανόηση της ανθρώπινης φύσης κάτω από συνθήκες πίεσης δεν είναι απλώς θέμα επαγγελματικής αλληλεγγύης. Είναι ζήτημα πολιτισμού. Αντί για βιαστικούς αφορισμούς, η ενσυναίσθηση πριν από το πάτημα του κουμπιού «δημοσίευση» μπορεί πράγματι να κάνει όλη τη διαφορά.
