WATCHLIST

Οι 10+1 καλύτερες ταινίες για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

AFP Photo/ 24MEDIA Creative Team

Από τον Roberto Rosselini και τον Michael Curtiz και από τον Steven Spielberg στον Clint Eastwood, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για πλήθος σκηνοθετών στον κινηματογράφο.

Ιστορίες επιβίωσης και πόνου, προδοσίας και μίσους, αιματηρές εισβολές και επικές μάχες από τη μία. Δραματικά ρομάντζα και παράφοροι έρωτες, ιστορίες ανθρωπιάς και αγάπης από την άλλη. Οι ταινίες που έχουν γυριστεί με φόντο τον όλεθρο και την οδύνη που προκάλεσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, μας ταξιδεύουν στις πιο σκοτεινές σελίδες του ανθρώπινου γένους, δίνοντας στους θεατές πολύτιμα μαθήματα, όχι μόνο ιστορικής αξίας.

Καζαμπλάνκα (Casablanca, 1942)

Το θρυλικό ρομαντικό δράμα σε σκηνοθεσία Michael Curtiz, περνά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης του Rick. Εκτός από την ένδοξη κορύφωση στο αεροδρόμιο, το κατεστραμμένο από τον παγκόσμιο πόλεμο σκηνικό του και αυτούς τους απαίσιους Ναζί, η Καζαμπλάνκα είναι αναμφίβολα μια κλασική πολεμική ταινία. Πρωταγωνιστές, σενάριο, σκηνοθεσία και μουσική, ευθυγραμμίζονται τέλεια για να δημιουργήσουν μια από τις μεγαλύτερες, πιο αγαπημένες και πιο θρυλικές ταινίες του Hollywood.

Ρώμη Ανοχύρωτη πόλη (Rome Open City, 1945)

Ένα κλασικό δείγμα ιταλικού νεορεαλισμού με την υπογραφή του Roberto Rossellini. Αμέτρητες, αξέχαστες εικόνες ωμού ρεαλισμού και αμεσότητας και μια καθηλωτική ερμηνεία από την Anna Magnani. Η Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη είναι μια σκληρή, βάναυση περιγραφή της ιταλικής αντίστασης κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Ρώμης. O σκηνοθέτης γύρισε την ταινία αποσπασματικά σε μια κατεστραμμένη πόλη, που μόλις πρόσφατα απελευθερώθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις. Η ταινία κέρδισε βραβεία σε πολλές κινηματογραφικές διοργανώσεις και έλαβε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ Σεναρίου.

Όσο υπάρχουν άνθρωποι (From Here to Eternity, 1953)

Το From Here to Eternity, αποτελεί καταγραφή των γεγονότων που προηγήθηκαν της ανατίναξης της βάσης του Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου του 1941. Ο Fred Zinnemann δημιούργησε μια ταινία βασισμένη στο επικό και αμφιλεγόμενο μυθιστόρημα του James Jones, η οποία έμελλε να  γίνει ένας από τους θησαυρούς της ανθολογίας του Hollywood. Ernest Borgnine, Burt Lancaster, Deborah Kerr, Montgomery Clift και η βραβευμένη με Όσκαρ Donna Reed, δίνουν κορυφαίες ερμηνείες. O Frank Sinatra απέδειξε ότι εκτός από το να τραγουδά ξέρει και να παίζει. Η ταινία προτάθηκε για 13 βραβεία Όσκαρ, αποσπώντας τα 8. Το 1997 το Όσο υπάρχουν άνθρωποι έλαβε την 55η θέση ως μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου

Υποβρύχιο U-96: Επιστροφή στην Κόλαση (Das Boot, 1981)

O Wolfgang Petersen σκηνοθετεί μια αριστοτεχνική υπερρεαλιστική αφήγηση ενός γερμανικού πληρώματος υποβρυχίου, κατά τη διάρκεια της Μάχης του Ατλαντικού, που ευνοεί το σασπένς και την ένταση, αλλά και τις συναρπαστικά αυθεντικές σκηνές μάχης. Το Das Boot ενσωματώνει ένα ισχυρό αντιπολεμικό μήνυμα, ενώ τονίζει την περιφρόνηση των ναυτικών για τους Ναζί καθώς αυτοί (και το κοινό) βιώνουν τις ατέλειωτες μέρες της κουραστικής και κλειστοφοβικής φρίκης του υποβρύχιου πολέμου. Σήμερα η ταινία θεωρείται μία από τις σπουδαιότερες του Γερμανικού Κινηματογράφου και όχι μόνο.

Η Λίστα του Σίντλερ (Schindler’s List, 1993) –  Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και Ολοκαύτωμα

Το βαθιά προσωπικό αριστούργημα του Steven Spielberg, είναι μία από τις πιο συγκινητικές πολεμικές ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ. Πολύ περισσότερο γνωρίζοντας ότι βασίστηκε στην αληθινή ιστορία του Όσκαρ Σίντλερ, ο οποίος αρχικά είχε σκοπό να χτίσει την αυτοκρατορία το εκμεταλλευόμενος φτηνό εβραϊκό εργατικό δυναμικό στην Κρακοβία. Ωστόσο, καθώς ο Σίντλερ γίνεται μάρτυρας της εκτυλισσόμενης φρίκης του Ολοκαυτώματος, τα κίνητρά του αλλάζουν. Δωροδοκεί έτσι τους ηγέτες των Ναζί για να κρατήσουν τους Εβραίους υπαλλήλους του μακριά από τα στρατόπεδα εξόντωσης, σώζοντας περισσότερες από 1.100 ζωές. Η ταινία των επτά Όσκαρ, ανταποκρίνεται πλήρως στο μυθιστόρημα του Thomas Keneally και παραμένει διαχρονικά επίκαιρη.

Η Λεπτή Κόκκινη Γραμμή (The Thin Red Line, 1998) – Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και σύμμαχοι

Ο Terrence Malick επέστρεψε στη σκηνοθεσία μετά από δύο δεκαετίες με εκπληκτικό τρόπο, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του James Jones. Η ταινία The Thin Red Line, ακολουθεί μία ομάδα Αμερικανών στρατιωτών κατά τη διάρκεια της μάχης στο νησί Γκουανταλκανάλ. Όπως αρμόζει σε μια ταινία του Malick, μπορεί να υπερηφανεύεται για μία εντυπωσιακή παραγωγή και κινηματογράφηση, σε αυτή την ονειρική μελέτη των ανδρών στον πόλεμο, καθώς το τοπίο που μοιάζει με την Εδέμ, γίνεται μια ζωντανή κόλαση.

Η Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν (Saving Private Ryan, 1998)

Μέχρι το Saving Private Ryan και τα συγκλονιστικά ρεαλιστικά 30 πρώτα λεπτά, στην παραλία της Ομάχα κατά τη διάρκεια των απόβασης στην Νορμανδία, καμία χολιγουντιανή ταινία δεν είχε απεικονίσει τόσο γραφικά τη σφαγή του B’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Steven Spielberg θέτει στη συνέχεια το ερώτημα «πώς βρίσκεις ευπρέπεια στην κόλαση του πολέμου». Στην ταινία, ακολουθούμε μια ομάδα στρατιωτών με αρχηγό τον Τομ Χανκς να περνάνε τις γραμμές του εχθρού για να σώσουν τον στρατιώτη Ράιαν, ώστε να επιστρέψει στη χαροκαμένη μητέρα του, η οποία έχει χάσει στον πόλεμο ήδη 3 γιους. Περιστασιακά συναισθηματική, αναμφισβήτητα χειριστική, αλλά μια ταινία που ουσιαστικά ανακάλυψε εκ νέου το είδος των πολεμικών ταινιών.

Η πτώση (Downfall, 2004) – Ένας Παγκόσμιος Πόλεμος τελειώνει

Στην ταινία του Oliver Hirschbiegel παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες του Χίτλερ, τον Απρίλιο του 1945 στο καταφύγιό του στο Βερολίνο. Καθώς τα γεγονότα λαμβάνουν χώρα μέσα και γύρω από το καταφύγιο του Χίτλερ, ο Hirschbiegel χρησιμοποίησε δεδομένα από αυτόπτες μάρτυρες, μαρτυρίες επιζόντων και άλλες ιστορικές πηγές κατά την διάρκεια της παραγωγής, προκειμένου να αναπαραστήσει την ατμόσφαιρα του Βερολίνου της δεκαετίας του 1940. Η ταινία βασίστηκε στα βιβλία Μέσα στο καταφύγιο του Χίτλερ του ιστορικού Joachim Fest και Μέχρι την Τελική Ώρα της Traudl Junge , μεταξύ άλλων αναφορών για την περίοδο. Η πτώση ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, γιατί «εξανθρωπίζει» τον Χίτλερ, η αξία της όμως ως ιστορικό ντοκουμέντο είναι αδιαφιλονίκητη. Ρεσιτάλ ερμηνείας από τον Bruno Ganz.

Γράμματα από το Ίβο Τζίμα (Letters From Iwo Jima, 2006)

Η ταινία Γράμματα από το Ίβο Τζίμα είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Στην ταινία Οι Σημαίες των Προγόνων μας (Flags of Our Fathers) ο Clint Eastwood αφηγήθηκε την ιστορία της μάχης για το Ίβο Τζίμα από την αμερικανική οπτική γωνία, ενώ εδώ βλέπουμε την οπτική των Ιαπώνων. Η ταινία σηματοδοτεί το αποκορύφωμα της ανάπτυξης του Eastwood ως σκηνοθέτη, καθώς εξανθρωπίζει εύγλωττα και συγκινητικά τους Ιάπωνες στρατιώτες που μάχονται ενάντια στο ακατόρθωτο.

Δουνκέρκη (Dunkirk, 2017)

Η ιστορία της εκκένωσης της Δουνκέρκης από τον Christopher Nolan, είναι ένα εκπληκτικό επίτευγμα και η ταινία από την κυκλοφορία της κατάφερε να μπει στο πάνθεον των κορυφαίων πολεμικών ταινιών. Είτε εκτιμάς, είτε όχι το σκηνοθετικό ύφος του Nolan, η κινηματογραφική αφήγηση στην συγκεκριμένη ταινία (τα πραγματικά γεγονότα εκτυλίχθηκαν σε  διάρκεια μηνών), η μουσική του Hans Zimmer και η ίδια η ιστορία, συνθέτουν μια από τις πιο συναρπαστικές ταινίες για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που θα δείτε ποτέ.

+1 Ο Άγγλος Ασθενής ( The English Patient, 1996)

O Anthony Minghella μεταφέρει στην οθόνη το βραβευμένο μυθιστόρημα του Michael Ondaatje, σε μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες αγάπης με φόντο τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αισθησιακή, μυστηριώδης, λυρική, η ταινία μεταφέρει με μοναδικό τρόπο τους θεατές σ’ έναν άλλο κόσμο, με ιστορίες ανθρώπων οι οποίοι µπλέχτηκαν άθελά τους στον έρωτα και τον πόλεµο. Ralph Fiennes, Kristin Scott Thomas, Juliette Binoche, Willem Dafoe και Colin Firth δίνουν στον όρο «πολεμικό ρομάντζο» άλλο νόημα.