Εσύ θα φορούσες ένα «ζωντανό» ύφασμα από μύκητες που επιδιορθώνεται από μόνο του;
- 20 ΑΥΓ 2026
Τι θα γινόταν αν ένα ύφασμα δεν ήταν απλώς ένα υλικό που κατασκευάζεται, χρησιμοποιείται και τελικά απορρίπτεται, αλλά μπορούσε να ανανεώνεται και να επιδιορθώνει μόνο του τις φθορές του;
Αυτή ακριβώς είναι η ιδέα πίσω μια νέα έρευνα που μεταφέρει το μυκήλιο από τον κόσμο των εναλλακτικών υλικών σε μια πιο φουτουριστική εκδοχή του fashion design, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για το μέλλον κατασκευής ρούχων και αξεσουάρ.
Η έρευνα, με τίτλο A programmable fungal platform for engineered living textiles, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances τον Ιούλιο του 2026 και πραγματοποιήθηκε από μία ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Ke Li. Οι επιστήμονες, λοιπόν, δημιούργησαν ένα υλικό βασισμένο στο μυκήλιο του Cordyceps militaris, διατηρώντας ζωντανή τη μεταβολική του δραστηριότητα ακόμη και αφού το μυκήλιο μετατραπεί σε εύκαμπτο textile.
Πρόκειται για ένα είδος παρασιτικού μύκητα που μοιάζει με πορτοκαλί μπαστουνάκι και αναπτύσσεται πάνω σε προνύμφες εντόμων. Έχει ενδιαφέρον καθώς χρησιμοποιείται στην ασιατική παραδοσιακή ιατρική ως συμπλήρωμα διατροφής για ενέργεια, τόνωση και ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το textile που μπορεί να ανανεώνεται, να επιδιορθώνεται και τελικά να επιστρέφει στη φύση
Σε αντίθεση με τα περισσότερα mycelium-based materials που έχουμε δει να χρησιμοποιούνται ξανά στη μόδα, όπου ο μύκητας αδρανοποιείται κατά τη διαδικασία παραγωγής, εδώ οι ερευνητές διατηρούν ζωντανή τη βιολογική του δραστηριότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένα εύκαμπτο υλικό που μπορεί να κοπεί, να διπλωθεί και να ραφτεί, αποκτώντας πάνω-κάτω την ίδια λειτουργική πλευρά με τα συμβατικά υλικά που χρησιμοποιούνται στη μόδα.
Το πιο «μαγικό» ίσως χαρακτηριστικό του είναι η δυνατότητα της αναγέννησης. Όταν το υλικό εκτεθεί σε κατάλληλες συνθήκες υγρασίας και θρεπτικών συστατικών, το μυκήλιο μπορεί να αναπτύξει νέες ίνες στην επιφάνειά του. Ακόμη και σε περίπτωση φθοράς, η προσθήκη φρέσκου μυκηλίου μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση του κατεστραμμένου σημείου.
Με άλλα λόγια, ένα σκίσιμο δεν σημαίνει απαραίτητα το τέλος του υλικού. Το textile μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να «ξαναμεγαλώσει». Για να δείξουν τις δυνατότητές του, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα φόρεμα και έφτιαξαν και αντικείμενα όπως τα φτερά μιας πεταλούδας. Φωτογραφίες μπορείς να δεις στο σχετικό θέμα του Dezeen το οποίο παρουσίασε την δουλειά της ερευνητικής ομάδας.
Οι δυνατότητες του υλικού δεν σταματούν εκεί. Οι ερευνητές κατάφεραν να ενσωματώσουν σε αυτό διαφορετικούς μικροοργανισμούς, δίνοντάς του επιπλέον λειτουργίες. Μια ειδικά τροποποιημένη ζύμη μπορεί να παράγει χρωστικές, δημιουργώντας χρώμα μέσα από μια βιολογική διαδικασία αντί για μια συμβατική βαφή. Παράλληλα, παρουσιάζει υδροαπωθητικές ιδιότητες ενώ καθαρίζεται μόνο του.
Επίσης, σε δοκιμές στο έδαφος, το υλικό παρουσίασε σχεδόν πλήρη αποδόμηση μέσα σε 41 ημέρες, υποδεικνύοντας έναν κύκλο ζωής πολύ διαφορετικό από εκείνον των συνθετικών textiles που παραμένουν στο περιβάλλον για δεκαετίες.
Σίγουρα η ανθεκτικότητα, η συμπεριφορά στην υγρασία και στο πλύσιμο, αλλά και η σταθερότητα του υλικού χρειάζονται περαιτέρω έρευνα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έρευνα ενισχύει τη συζήτηση γύρω από το μέλλον της βιώσιμης μόδας. Ρούχα που διαρκούν περισσότερο χωρίς να στοχεύουν στην ποσότητα, υλικά που μπορούν να ανανεώνονται, να επιδιορθώνονται και τελικά να αποσυντίθενται.
Αξίζει, βέβαια, να αναφέρουμε ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε το μυκήλιο να χρησιμοποιείται ως υλικό στη μόδα. Η Stella McCartney και ο οίκος μόδας που έχει δημιουργήσει και έχει δεσμευτεί στην βιώσιμη και ηθική μόδα, έχει χρησιμοποιήσει το δέρμα μανιταριού για την κατασκευή αξεσουάρ. Τσάντα από δέρμα μανιταριού έχει δημιουργήσει και ο οίκος Hermes αλλά και η adidas που το χρησιμοποίησε σε μερικά από τα iconic sneakers της.
