FITNESS

Βραδινή προπόνηση: Καταστρέφει τελικά τον ύπνο σου;

Fellipe Ditadi/Unsplash+

Γυρνάς αργά από το γραφείο, στριμώχνεις μια δυνατή προπόνηση στο πρόγραμμά σου και μετά στριφογυρνάς στο κρεβάτι, χωρίς να μπορείς να κοιμηθείς; Η επιστήμη έχει τελικά την απάντηση για το αν η βραδινή προπόνηση σού στερεί τον ποιοτικό ύπνο.

Η σχέση ανάμεσα στον ύπνο και τη σωματική άσκηση μοιάζει εκ πρώτης όψεως ιδανική. Η τακτική γυμναστική μάς βοηθά να κοιμόμαστε γρηγορότερα και βαθύτερα, ενώ ο καλός ύπνος χαρίζει καλύτερες επιδόσεις και ταχύτερη αποκατάσταση. Στην καθημερινότητα όμως, πολλοί από εμάς καλούμαστε να διαλέξουμε ανάμεσα στο να βάλουμε το ξυπνητήρι μία ώρα νωρίτερα ή να θυσιάσουμε τη βραδινή μας ξεκούραση για μια προπόνηση. Για χρόνια, οι ειδικοί έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου: η έντονη άσκηση ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος, τους παλμούς και την πίεση, ενώ εκκριτική αδρεναλίνη που εμποδίζει τη μελατονίνη, την ορμόνη του ύπνου. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα όμως αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού.

Η ένταση κάνει τη διαφορά

Βραδινή προπόνηση: Καταστρέφει τελικά τον ύπνο σου; iStock

Το αν η βραδινή σου προπόνηση θα σου χαλάσει τη νύχτα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο σκληρά προπονείσαι.

  • Έντονη άσκηση: Μελέτες δείχνουν ότι η πολύ σκληρή προπόνηση την τελευταία ώρα πριν τον ύπνο μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση. Όσο μεγαλύτερη η ένταση και η διάρκεια, τόσο πιο δύσκολα «κατεβάζει ρολά» ο εγκεφαλικός μηχανισμός.
  • Ήπια άσκηση: Ένα ελαφρύ τρέξιμο, λίγη γιόγκα ή ένας βραδινός περίπατος μετά το φαγητό όχι μόνο δεν βλάπτουν, αλλά μπορούν να βελτιώσουν τον ύπνο. Βοηθούν το νευρικό σύστημα να χαλαρώσει, ενώ παράλληλα ρυθμίζουν τα επίπεδα σακχάρου.

Αν η προπόνησή σου ολοκληρώνεται τουλάχιστον 4 ώρες πριν πας για ύπνο, οι έρευνες δείχνουν ότι δεν πρόκειται να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα της ξεκούρασής σου, όσο έντονη κι αν ήταν.

Γιατί κάποιοι κοιμούνται «σαν πουλάκια»;

Δεν αντιδρούν όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο. Παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο είναι:

  • Η φυσική σου κατάσταση: Οι γυμνασμένοι άνθρωποι επαναφέρουν τους καρδιακούς τους παλμούς και τη θερμοκρασία τους στα επίπεδα ηρεμίας πολύ πιο γρήγορα σε σχέση με όσους βρίσκονται εκτός φόρμας.
  • Ο βιολογικός σου τύπος: Αν είσαι «νυχτερινός τύπος», η βραδινή άσκηση μπορεί να λειτουργεί ευεργετικά για εσένα, χωρίς να σου δημιουργεί αϋπνίες.

3 στρατηγικές για να σώσεις τον ύπνο σου μετά από μια βραδινή προπόνηση

Αν ο μόνος χρόνος που διαθέτεις για γυμναστική είναι αργά το βράδυ, δεν χρειάζεται να απελπίζεσαι. Μπορείς να ακυρώσεις τις αρνητικές επιπτώσεις ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα:

1. Ενεργοποίησε το σύστημα χαλάρωσης

Αμέσως μετά την προπόνηση, αφιέρωσε 5-10 λεπτά σε ασκήσεις αναπνοής, ελαφριές διατάσεις ή διαλογισμό. Αυτό στέλνει σήμα στο νευρικό σου σύστημα να περάσει από τη φάση «μάχης ή φυγής» στη φάση ξεκούρασης.

2. Δημιούργησε μια σταθερή ρουτίνα ύπνου

Χαμήλωσε τα φώτα, κλείσε τις οθόνες (κινητό, τηλεόραση) και διάβασε ένα βιβλίο. Η μείωση των ερεθισμάτων βοηθά τον εγκέφαλο να παράγει τη απαραίτητη μελατονίνη.

3. Φάε το σωστό post-workout γεύμα

Αν «κάψεις» πολλούς υδατάνθρακες και πας για ύπνο νηστική/ός, ο οργανισμός σου θα απελευθερώσει κορτιζόλη (την ορμόνη του στρες) για να διατηρήσει το σάκχαρο στο αίμα. Αυτό, μπορεί να σε ξυπνήσει απότομα ανάμεσα στις 2:00 και 5:00 το πρωί.

Κατανάλωσε ένα ελαφρύ γεύμα που συνδυάζει πρωτεΐνη και υδατάνθρακες (π.χ. γιαούρτι με γκρανόλα ή ένα τοστ με γαλοπούλα).

Τι να θυμάσαι

Δεν υπάρχει καθολικός κανόνας. Ο καλύτερος τρόπος για να μάθεις τι λειτουργεί για εσένα είναι να κάνεις το δικό σου πείραμα: άλλαξε την ώρα της προπόνησής σου για 2 εβδομάδες, άκου το σώμα σου και παρατήρησε πώς νιώθεις το επόμενο πρωί.