Πες το με το όνομά του: Πώς είναι ο μισογυνισμός σήμερα στο γραφείο;
- 26 ΙΑΝ 2026
Πόσες φορές έχεις φύγει από το γραφείο νιώθοντας ότι κάπου, κάποιος, σου έκανε gaslighting κανονικό; Ξέρεις, εκείνη η στιγμή που ο συνάδελφός σου σού εξηγεί τη δική σου δουλειά με το ύφος «κάτσε να σε μάθω εγώ, μικρή μου», ή τότε που η ιδέα σου θεωρήθηκε «υπερβολική» μέχρι να την επαναλάβει ο Γιώργος από το διπλανό γραφείο και να γίνει το νέο success story της εταιρείας.
Ο μισογυνισμός στη δουλειά το 2026 δεν φοράει πάντα τη στολή του «δεν προσλαμβάνω γυναίκες γιατί θα μείνουν έγκυες». Είναι πολύ πιο ύπουλος. Είναι ο τρόπος που σου ζητάνε αυθαίρετα να κάνεις κάτι γιατί «εσύ που είσαι καλή με αυτά», είναι το «μην κάνεις έτσι, μια πλάκα κάναμε» όταν το αστείο είναι πιο σεξιστικό και από επιθεώρηση του ’80, και είναι κυρίως εκείνο το πατροναριστικό ύφος που υπονοεί ότι αν δεν είχες περίοδο, θα ήσουν «πιο συνεργάσιμη». Ας μιλήσουμε λοιπόν με αριθμούς και με αλήθειες για το πώς θα αναγνωρίσεις τον μισογυνιστικό λόγο στο διπλανό γραφείο, πριν αρχίσεις να αναρωτιέσαι αν εσύ είσαι η τρελή της υπόθεσης. Spoiler alert: Δεν είσαι.
Η γλώσσα των αριθμών: Ο σεξισμός στην Ελλάδα και την Ε.Ε.
Πριν αναλύσουμε τη συμπεριφορά του «Γιώργου», ας δούμε τι λένε τα δεδομένα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το μισθολογικό χάσμα (gender pay gap) στην Ε.Ε. το 2023 ήταν στο 12%, πράγμα που σημαίνει ότι οι γυναίκες εργάζονται «δωρεάν» για περίπου 2 μήνες τον χρόνο σε σύγκριση με τους άντρες συναδέλφους τους. Το 62% των εργαζομένων παγκοσμίως θα ανέφεραν περιστατικά διάκρισης αν υπήρχε τρόπος ανώνυμης καταγγελίας, ενώ σήμερα μόλις το 35% προχωρά σε επίσημη αναφορά. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία της Eurostat και άλλων σχετικών ερευνών δείχνουν μια ακόμη πιο γκρίζα εικόνα, με τη χώρα μας να βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις του Δείκτη Ισότητας των Φύλων (EIGE).
Πώς μοιάζει ο μισογυνισμός στην πράξη;
iStock
Ο μισογυνισμός δεν είναι πάντα μια ευθεία προσβολή. Συχνά εμφανίζεται ως «καλοπροαίρετος σεξισμός» (benevolent sexism). Είναι αυτή η «φιλική» υποτίμηση που σε κάνει να νιώθεις εύθραυστη και ανήμπορη, ενώ υποτίθεται ότι σε προστατεύει.
1. Στην επικοινωνία και τις καθημερινές επαφές
- Mansplaining: Όταν ένας συνάδελφος σού εξηγεί το αντικείμενο της δουλειάς σου, στο οποίο έχεις master και 10 χρόνια προϋπηρεσίας, σαν να είσαι 5χρονο.
- Πατρονάρισμα: Το να σε αποκαλούν «κορίτσι μου» ή «αγάπη» σε ένα επαγγελματικό meeting. Δεν είναι ευγένεια, είναι υποβάθμιση του status σου.
- Συχνές διακοπές: Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες διακόπτονται πολύ συχνότερα από τους άντρες σε επαγγελματικές συζητήσεις.
2. Το «νοικοκυριό» του γραφείου (Office Housework)
Έχεις παρατηρήσει ότι πάντα μια γυναίκα αναλαμβάνει να παραγγείλει τους καφέδες ή να οργανώσει το πάρτι ενός συναδέλφου; Αυτό ονομάζεται office housework. Είναι οι αόρατες εργασίες που δεν φέρνουν προαγωγή, δεν πληρώνονται, αλλά κανονικοποιούνται ως γυναικεία ευθύνη λόγω του στερεοτύπου της «φροντιστικής φύσης» τους.
3. Το στερεότυπο της “bossy” γυναίκας
Όταν ένας άντρας είναι αποφασιστικός, θεωρείται «ηγέτης». Όταν μια γυναίκα δείχνει την ίδια πυγμή, χαρακτηρίζεται «δύστροπη», «νευρική» ή “bossy”. Αυτό αναγκάζει τις γυναίκες να κάνουν ένα διαρκή συναισθηματικό ελιγμό: να προσπαθούν να είναι αποτελεσματικές αλλά ταυτόχρονα «γλυκές» για να μην παρεξηγηθούν.
Τοξική αρρενωπότητα και εσωτερικευμένος μισογυνισμός στο γραφείο
Ο μισογυνισμός στο γραφείο τρέφεται κυρίως από 2 πηγές:
Η πίεση προς τους άντρες να επιδεικνύουν διαρκώς κυριαρχία και επιθετικότητα, καταπιέζοντας την ενσυναίσθηση. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η «σκληράδα» επιβραβεύεται και η συνεργασία θεωρείται αδυναμία.
- Εσωτερικευμένος μισογυνισμός:
Ίσως το πιο οδυνηρό. Όταν οι ίδιες οι γυναίκες υιοθετούν σεξιστικές αντιλήψεις, κρίνοντας αυστηρά τις συναδέλφους τους για το ντύσιμο, την προσωπική τους ζωή ή την αφοσίωσή τους στην καριέρα, αναπαράγοντας έτσι την πατριαρχική δομή.
Πώς να το αντιμετωπίσεις;
Αν βρεθείς αντιμέτωπη με ακόμα και με «λεπτό» σεξισμό, η σιωπή δεν είναι η λύση. Οι ειδικοί προτείνουν:
- Δώσε στον εαυτό σου την άδεια να θυμώσει: Μην καταπιέζεις την ενόχλησή σου. Η έρευνα δείχνει ότι η καταπίεση των αρνητικών αντιδράσεων βλάπτει τη δική σου ευημερία και απόδοση.
- Πες το με το όνομά του: Εξήγησε ψύχραιμα γιατί ένα σχόλιο σε ενόχλησε. «Με ενοχλεί που ζητάς συγγνώμη μόνο από μένα επειδή έβρισες, υπονοώντας ότι είμαι πιο ευαίσθητη λόγω φύλου».
- Αντεπίθεση με επιτεύγματα: Αν κάποιος πει «Είμαστε τυχεροί που έχουμε τη Μαρία να μας κρατάει οργανωμένους, χρειαζόμασταν μια “μαμά” στο γραφείο», η απάντηση είναι: «Η Μαρία είναι εδώ γιατί αύξησε τα κέρδη του τμήματος κατά 20%, όχι για να μας κάνει τη μαμά».
Η ευθύνη των επιχειρήσεων
Δεν αρκεί η ατομική προσπάθεια. Οι εταιρείες οφείλουν να:
- Εφαρμόζουν ανώνυμα συστήματα αναφοράς: Όπως δείχνουν τα στατιστικά, οι εργαζόμενοι φοβούνται τα αντίποινα. Η ανωνυμία σπάει τον κύκλο της σιωπής.
- Εκπαιδεύουν το προσωπικό τους: Όλοι έχουμε ασυνείδητες προκαταλήψεις. Η αναγνώρισή τους είναι το πρώτο βήμα για τη διόρθωση της οργανωσιακής κουλτούρας.
- Εφαρμόζουν διαφανείς μισθολογικές πολιτικές: Η δημοσιοποίηση του μισθολογικού χάσματος (ακόμα και αν δεν είναι υποχρεωτική) δείχνει δέσμευση στην ισότητα.
Η ισότητα μάς συμφέρει όλους
Το να σπάσουμε τα στερεότυπα δεν είναι μια «γυναικεία υπόθεση». Όταν ένας χώρος εργασίας αποβάλλει τον μισογυνισμό και την τοξική αρρενωπότητα, γίνεται πιο καινοτόμος και παραγωγικός. Οι άντρες νιώθουν ελεύθεροι να εκφραστούν χωρίς τον φόβο της «γελοιοποίησης» και οι γυναίκες μπορούν να ηγηθούν χωρίς να απολογούνται.
Κι επιτέλους μήπως πρέπει να σταματήσουμε να λέμε «έτσι είναι τα πράγματα» και να αρχίσουμε να λέμε «έτσι θα τα αλλάξουμε».
