Ιαπωνία: Η νεότερη δήμαρχος (ξανα)γράφει ιστορία παίρνοντας άδεια μητρότητας
- 10 ΙΟΥΝ 2026
Τη μία ιστορική πρωτιά μετά την άλλη παίρνει η 35χρονη Shoko Kawata, η δήμαρχος της πόλης Yawata στην επαρχία του Κιότο της Ιαπωνίας. Αφού έγινε η νεότερη εκλεγμένη δήμαρχος στην Ιαπωνία, κερδίζοντας το 2023 τις εκλογές, πλέον θα γίνει η πρώτη δήμαρχος που θα πάρει άδεια μητρότητας στη χώρα.
Η Shoko Kawata ανακοίνωσε ότι θα πάρει άδεια μητρότητας καθώς πλησιάζει ο τοκετός του παιδιού της. Μπήκε έτσι στο επίκεντρο μίας εθνικής συζήτησης που άνοιξε για το κραυγαλέο χάσμα των φύλων στα ιστορικά πατριαρχικά συστήματα εργασίας και πολιτικής στην Ιαπωνία. Η νεότερη δήμαρχος της Ιαπωνίας θα πάρει 16 εβδομάδες άδεια μητρότητας που θα χρησιμοποιήσει πριν και αφού γεννήσει το παιδί της στα μέσα του Σεπτεμβρίου, ενώ θεωρείται ότι είναι η πρώτη εν ενεργεία δήμαρχος στην Ιαπωνία που τολμά να κάνει χρήση της άδειας.
Αν και η άδεια μητρότητας παρέχεται στους δημόσιους υπαλλήλους της Ιαπωνίας, δεν υπάρχει κανένα νομικό πλαίσιο που να διασφαλίζει τις εκλεγμένες αξιωματούχους σε σχέση με τα δικαιώματά τους στην άδεια μητρότητας. Η Shoko Kawata ελπίζει η κίνησή της να το αλλάξει αυτό.
Η νεότερη δήμαρχος της Ιαπωνίας ελπίζει ότι η δική της άδεια μητρότητας θα γίνει «καταλύτης για την αλλαγή του συστήματος», καθώς η Ιαπωνία αντιμετωπίζει μία ολοένα αυξανόμενη υπογεννητικότητα ενώ ταυτόχρονα οι ανισότητες μεταξύ των φύλων στην πολιτική ηγεσία και όχι μόνο επιμένουν. Η πρώτη γυναίκα που εκλέχτηκε πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας, ανέλαβε τη θέση της μόλις πέρυσι (εδώ ακόμα περιμένουμε και στο Βιλαμπάχο ακόμα τρίβουν), ενώ συνολικά οι γυναίκες αποτελούν λιγότερο από το 15% της Βουλής των Αντιπροσώπων (σύμφωνα με το IPU Parline που συγκεντρώνει στοιχεία παγκοσμίως για τη σύσταση κάθε βουλευτικού σώματος).
«Ελπίζω να ενθαρρύνω όχι απλά τους εργαζόμενους, αλλά και τους επιχειρηματίες και τα διευθυντικά στελέχη, όλους όσοι εμπλέκονται σε διάφορους τύπους εργασίας να αγκαλιάσουν αυτά τα σημαντικά γεγονότα στη ζωή, την ανατροφή των παιδιών και τη γέννηση των παιδιών, διατηρώντας παράλληλα μία σωστή ισορροπία με την επαγγελματική τους ζωή», ανέφερε η Shoko Kawata στο CNN.
Η ίδια είναι επικεφαλής ενός δήμου με 70.000 δημότες. Στη θέση της θα ορίσει έναν αναπληρωτή για όσο λείπει σε άδεια μητρότητας. Βέβαια, δήλωσε ότι σχεδιάζει να κρατά επαφή με τα emails της όσο φροντίζει το νεογέννητο παιδί της. Όχι ακριβώς άδεια, Shoko, αλλά είναι μία καλή αρχή.
Όταν λέμε ότι η Ιαπωνία είναι παραδοσιακά πατριαρχική, το εννοούμε. Σύμφωνα με το CNN, η απόφαση της νεότερης δημάρχου της Ιαπωνίας να ζητήσει άδεια μητρότητας, έχει δεχτεί και επικρίσεις στα social media με πολλούς χρήστες να την κατηγορούν για σπατάλη του χρήματος των φορολογουμένων για τον καιρό που θα μείνει εκτός των καθηκόντων της. Η ίδια ωστόσο εξήγησε στο ίδιο Μέσο ότι όσοι την έχουν συναντήσει από κοντά «είχαν τρομερή κατανόηση».
«Μου λένε να προχωρήσω και να πάρω την άδεια. Κι όχι μόνο το προσωπικό στο γραφείο, αλλά και πολίτες στον δρόμο μού έχουν πει, χωρίς δισταγμό, ότι θα έπρεπε να κάνω ένα διάλειμμα», τόνισε η νεότερη δήμαρχος της Ιαπωνίας μιλώντας στο CNN.
Πολλές από τις κυρίαρχες αντιλήψεις για τον ρόλο του κράτους και της πολιτείας δεν συμβαδίζουν με τις ανάγκες των σημερινών γυναικών στην Ιαπωνία καθώς αντανακλούν παρωχημένες αντιλήψεις. Όπως είπε η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Τόκυο, Sawako Shirahase, το νομικό πλαίσιο από μόνο του δεν προβλέπει ότι οι δήμαρχοι ή οι επικεφαλής δημόσιων υπηρεσιών μπορεί να πάρει άδεια μητρότητας, αλλά παράλληλα δεν το απαγορεύει κιόλας. Μία γκρίζα ζώνη έχει δημιουργηθεί εκεί. Το πιθανότερο, αν με ρωτάς είναι ότι το νομικό πλαίσιο δεν υπάρχει γιατί ίσως στην Ιαπωνία δεν υπολόγιζε κανείς ότι αυτοί οι επικεφαλής μια μέρα θα είναι γυναίκες.
Η αλλαγή στην ισότητα φύλων είναι αργή στην Ιαπωνία, αλλά συμβαίνει τα τελευταία χρόνια σταθερά τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την εκπροσώπηση των γυναικών στην πολιτική. Τα τελευταία 5 χρόνια ο αριθμός των γυναικών δημάρχων ανέβηκε από 50 σε 80 (βέβαια μιλάμε για 1700 δήμους, αλλά κάτι είναι κι αυτή η μικρή αύξηση). Επιπλέον παρατηρείται ότι περισσότερες γυναίκες δήμαρχοι ανανεώνουν τις θητείες τους για 2η, 3η ή και 4η φορά.
Η συζήτηση γύρω από την άδεια μητρότητας που άνοιξε η Shoko Kawata είναι σημαντική όταν η Ιαπωνία για 10η συνεχή χρονιά σημειώνει μείωση στις γεννήσεις. Νέες πολιτικές είναι σημαντικές, όπως η άδεια μητρότητας για όλες τις εργαζόμενες μητέρες αλλά και η ενθάρρυνση περισσότερων μπαμπάδων να παίρνουν κι εκείνοι γονική άδεια.
Οι αντιλήψεις για την υπερεργασία στην Ιαπωνία και το χάσμα μεταξύ των φύλων σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην εργασία κάνει σχεδόν αναπόφευκτο το «δίλημμα» μεταξύ καριέρας και οικογένειας για τις γυναίκες. «Αν θέλουν να κάνουν παιδί θα πρέπει να αφήσουν την καριέρα τους ή αν θέλουν να εξελιχθούν στην καριέρα τους θα πρέπει να εγκαταλείψουν την ιδέα να κάνουν μωρό», τόνισε η Kawata που επισημαίνει το αυτονόητο, ότι δεν θα έπρεπε να αποκλείεται καμία επιλογή ζωής για τις γυναίκες. «Δουλεύουμε για να βελτιώσουμε την κατάσταση σιγά σιγά και νομίζω ότι κινούμαστε προς τον σχεδιασμό συστημάτων που στοχεύουν στην ισότητα φύλων», επεσήμανε.
Η Shoko Kawata σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Κιότο, ζούσε σε συγκρότημα κατοικιών και πήγαινε κάθε μέρα στο πανεπιστήμιο με το ποδήλατο. Έπειτα δούλεψε για 7 χρόνια στο δημαρχείο του Κιότο σε διαφορετικά πόστα. Αργότερα βρέθηκε να εργάζεται σε οικονομική υπηρεσία και ασχολήθηκε με τα σχολικά συγκροτήματα που εγκαταλείπονταν στο Κιότο λόγω υπογεννητικότητας. Παντρεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
