ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Οι Ιρανές που ανάβουν τσιγάρο «καίγοντας» τον Αλί Χαμενεΐ έγιναν το viral σύμβολο αντίστασης

del Mazo/LightRocket Marcos del Mazo/LightRocket via Getty Images

Μια Ιρανή γυναίκα αψηφά ανοιχτά το καθεστώς. Οι viral φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης των γυναικών του Ιράν που ανάβουν τσιγάρο καίγοντας φωτογραφίες του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν δεν τραβήχτηκαν στις πρόσφατες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν και 100% δεν υπάρχουν σε διεθνή πρακτορεία ειδήσεων που καλύπτουν τις διαμαρτυρίες στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, αυτές οι φωτογραφίες έκαναν το γύρο του διαδικτύου ως σύμβολο ανυπακοής, αμφισβήτησης της πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας της χώρας. 

 

Το κάψιμο της εικόνας του Ανώτατου Ηγέτη θεωρείται σοβαρό αδίκημα σύμφωνα με την ιρανική νομοθεσία

Αυτές οι πράξεις των γυναικών στο Ιράν είναι μια συνέχεια των διαμαρτυριών μετά τον θάνατο της Mahsa Amini, δείχνοντας ότι η αντίσταση έχει μεταφερθεί σε πιο συμβολικές και προσωπικές μορφές.

Ποια είναι η Ιρανή που έγινε viral;

Η γυναίκα ποστάρει στο X με το ψευδώνυμο Morticia Addams και, σύμφωνα με τις αναρτήσεις της, είναι 25 ετών και ζει στον Καναδά. Η επαληθευμένη ανάλυση γεωγραφικής τοποθεσίας τοποθετεί τη φωτογραφία  κοντά στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Oak Ridges στο Richmond Hill. Οι κοινότητες της ιρανικής διασποράς, ιδίως στον Καναδά, έχουν οργανώσει διαδηλώσεις και συμβολικές πράξεις διαμαρτυρίας για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Ακτιβίστριες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα για τη διαμόρφωση μιας νέας κατεύθυνσης για το Ιράν μετά από δεκαετίες καταπιεστικής διακυβέρνησης στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Ξέρουμε τι συμβαίνει τώρα στο Ιράν; 

Με το διαδίκτυο να έχει διακοπεί στο Ιράν και τις τηλεφωνικές γραμμές να έχουν κοπεί, η παρακολούθηση των διαδηλώσεων από το εξωτερικό έχει γίνει πιο δύσκολη. Πολλοί Ιρανοί φέρονται να έχουν καταφέρει να παρακάμψουν αυτούς τους περιορισμούς χρησιμοποιώντας το Starlink.

Η ιρανική κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι οι παρατεταμένες διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα, οι οποίες έχουν οδηγήσει στον θάνατο περισσότερους από 500 ανθρώπους (έτσι μπορεί να καταστείλει τις αντικαθεστωτικές διαμαρτυρίες ο Αλί Χαμενεΐ), βρίσκονται πλέον «υπό έλεγχο». Περισσότεροι από 10.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών στο Ιράν, σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists.

Η κυβέρνηση του Ιράν κάλεσε επίσης τους φιλοκυβερνητικούς διαδηλωτές να κατέβουν στους δρόμους για να υποστηρίξουν τη θεοκρατία, μια επίδειξη δύναμης μετά από ημέρες διαμαρτυριών που αμφισβητούσαν άμεσα την κυριαρχία του 86χρονου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε συνθήματα από το πλήθος, το οποίο φώναζε «Θάνατος στην Αμερική!» και «Θάνατος στο Ισραήλ!».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε ότι το Ιράν επιθυμεί να διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον μετά την απειλή του να πλήξει την Ισλαμική Δημοκρατία για την αιματηρή καταστολή των διαδηλωτών. Το Ιράν, μέσω του προέδρου του κοινοβουλίου της χώρας, προειδοποίησε την Κυριακή ότι ο αμερικανικός στρατός και το Ισραήλ θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους» εάν η Αμερική χρησιμοποιήσει βία για να προστατεύσει τους διαδηλωτές.

Ιράν AP Photo/Ebrahim Noroozi

Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στο Ιράν – για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις ενέργειες του καθεστώτος για την επέκταση της κατοχής πυρηνικών όπλων και την υποστήριξη στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αλλά αυτή η θανατηφόρα καταστολή στο τελευταίο κύμα διαμαρτυριών θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες κυρώσεις, δήλωσαν αξιωματούχοι της ΕΕ.

Ακόμα κι αν η κυβέρνηση καταφέρει να καταστείλει τις διαδηλώσεις, δεν θα λύσει τα υποκείμενα ζητήματα που προκαλούν τις αναταραχές, εκτός εάν οι ηγέτες του Ιράν καταφέρουν να καταλήξουν σε κάποιο είδος συμφωνίας για την άρση των κυρώσεων των ΗΠΑ

Μια γυναίκα ηγείται της αντίστασης

Η Maryam Rajavi, η επικεφαλής πίσω από το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης του Ιράν. Ο συνασπισμός υποστηρίζει τον διαχωρισμό θρησκείας και κράτους, τις ελεύθερες εκλογές και την εγκαθίδρυση ανεξάρτητης δικαστικής εξουσίας και μέσων ενημέρωσης. Η  Maryam Rajavi γεννήθηκε σε μια οικογένεια μεσαίας τάξης στην Τεχεράνη.

Ιράν Maryam Rajavi AP Photo/Rermy de la Mauviniere, File

Ένας από τους αδελφούς της, ο Mahmoud, είναι βετεράνος μέλος του PMOI/MEK και ήταν πολιτικός κρατούμενος κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Σάχη. Η μεγαλύτερη αδερφή της, Narges, δολοφονήθηκε από την μυστική αστυνομία του Σάχη, SAVAK, το 1975. Η άλλη αδερφή της, η Massoumeh, φοιτήτρια βιομηχανικής μηχανικής, συνελήφθη από το κληρικό καθεστώς το 1982. Έγκυος εκείνη την εποχή, τελικά απαγχονίστηκε αφού υπέστη βάναυσα βασανιστήρια. Ο σύζυγος της Massoumeh, Massoud Izadkhah, εκτελέστηκε επίσης.

Το 1980, έθεσε υποψηφιότητα για μια έδρα στο Κοινοβούλιο από την Τεχεράνη. Ωστόσο, λόγω της εκτεταμένης εκλογικής νοθείας από το νέο φονταμενταλιστικό καθεστώς, κανένας από τους υποψηφίους της αντιπολίτευσης δεν κατάφερε να μπει στο Κοινοβούλιο. Παρά την απάτη, η Maryam Rajavi έλαβε πάνω από 250.000 ψήφους. Το 1984, έγινε η πρώτη γυναίκα στη σύγχρονη ιρανική ιστορία που ηγήθηκε μιας σημαντικής πολιτικής οργάνωσης. Έγινε συν-ηγέτης του PMOI/MEK πριν εκλεγεί γενική γραμματέας του 4 χρόνια αργότερα.

Ποιος είναι ο Ρεζά Παχλεβί;

Ο γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλαβί, που κάλεσε τους Ιρανούς να «καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων» και να προετοιμαστούν για την επικείμενη επιστροφή του, προκαλώντας αυτό που τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν ως «ένοπλες τρομοκρατικές επιθέσεις» σε όλη τη χώρα.

Στα 17 του, έφυγε από το Ιράν για εκπαίδευση πιλότων μαχητικών αεροσκαφών στις ΗΠΑ, στην αεροπορική βάση Reese στο Τέξας. Ενώ έλειπε, η καταπιεστική μοναρχία κατέρρευσε και εγκαθιδρύθηκε το τρέχον πολιτικό σύστημα, εμποδίζοντας την επιστροφή του.