«Τα βλέμματα των Ταλιμπάν αποκαλύπτουν πόσο μάς απεχθάνονται»: 10 Αφγανές μιλάνε για τη ζοφερή καθημερινότητά τους

Το ρεπορτάζ του Guardian για τη ζοφερή επέτειο της επιστροφής των Ταλιμπάν στην εξουσία παρουσιάζει την κανονικότητα των γυναικών του Αφγανιστάν 5 χρόνια μετά μέσα από τα δικά τους λόγια. Ζουν με θαμμένα ονείρα χωρίς καμία ελπίδα και χωρίς βασικά δικαιώματα.

Η 23χρονη βοηθός οδοντιάτρου που ακόμα ονειρεύεται να γίνει χειρουργός 

«Η μετάβαση στον χώρο εργασίας μου δεν είναι ποτέ εύκολη. Στο δρόμο μου, περνάω από πολλά τζαμιά και ένα θρησκευτικό σχολείο που διοικείται από τους Ταλιμπάν. Όταν βγαίνουν οι νεαροί άνδρες, ο τρόπος που με κοιτάζουν μερικές φορές με κάνει να φοβάμαι. Κάθε φορά που περπατάω σε αυτόν τον δρόμο, αναρωτιέμαι αν θα μπορούσα να καταλήξω σαν τη Φαρκούντα – μια νεαρή γυναίκα που σκοτώθηκε από ένα όχλο χωρίς λόγο. Τα βλέμματα των ανδρών αποκαλύπτουν πόσο βαθιά απεχθάνονται τις γυναίκες.

Όταν απαγορεύτηκε η είσοδος στις γυναίκες στα πανεπιστήμια, ανακάλυψα ότι μπορούσα να παρακολουθήσω ένα διαδικτυακό μάθημα οδοντιατρικής. Σήμερα, εργάζομαι ως βοηθός οδοντιάτρου σε μια μικρή ιδιωτική κλινική που διευθύνει ένας φίλος του πατέρα μου.

Μερικά κορίτσια έχουν χάσει την ελπίδα και νομίζουν ότι αν παντρευτούν, μπορούν να βρουν αυτό το καταφύγιο στους συζύγους τους. Θέλω να είμαι το δικό μου καταφύγιο».

Μια 33χρονη καθαρίστρια και μητέρα 4 παιδιών στο Jawzjan 

«Κάθε μέρα, ξυπνάω πριν την ανατολή, προσεύχομαι και ξεκινάω τις δουλειές του σπιτιού. Ετοιμάζω πρωινό για τα παιδιά και τον άντρα μου, στέλνω τα παιδιά μου στο σχολείο, ετοιμάζω φαγητό για την αγελάδα και τις κατσίκες μας και τις ταΐζω, και μετά τις δένω κάτω από τη σκιά των δέντρων για να προστατεύονται από τον καυτό ήλιο. Στη συνέχεια, κατευθύνομαι στο ξενοδοχείο όπου εργάζομαι ως σερβιτόρα και καθαρίστρια. Από τις 6:30 π.μ. έως τις 8 ή 9 μ.μ. δουλεύω ακατάπαυστα για 200 αφγκάνι (2 περίπου ευρώ) την ημέρα».

Η Parasto από το Herat κρατά τις κουρτίνες του σπιτιού της κλειστές

«Υπηρέτησα εδώ ως στρατιώτινα για 6 χρόνια. Μέσα σε λίγες μέρες από την κατάληψη της πόλης, το πρώτο πράγμα που έκαναν οι Ταλιμπάν σε εμένα και στις συναδέλφισσές μου ήταν να απαιτήσουν να παραδώσουμε τις στολές μας. Επειδή ο σύζυγός μου κι εγώ υπηρετήσαμε στην προηγούμενη κυβέρνηση, οι Ταλιμπάν τον έχουν καλέσει αρκετές φορές για να τον ανακρίνουν για το πόσους Ταλιμπάν σκότωσε ή πόσους σκότωσα εγώ. Μας έχουν απειλήσει με θάνατο πολλές φορές, μέσω τηλεφωνημάτων και μηνυμάτων.

Προσπαθήσαμε να περάσουμε λαθραία τα σύνορα στο Ιράν, αλλά μας απώθησαν οι συνοριοφύλακες. Σήμερα, έχουμε ακόμα τις βαλίτσες μας έτοιμες, σε περίπτωση που χρειαστεί να φύγουμε».

Η 25χρονη δασκάλα στο Samangan που πιστεύει ότι θα παντρέψουν τις ανήλικες μαθήτριές της

«Από την ημέρα που το Αφγανιστάν έπεσε στα χέρια των Ταλιμπάν και οι σπουδές μου έμειναν ημιτελείς, δεν έχω κανένα κίνητρο να ζήσω. Πρωί και βράδυ, μέρα και νύχτα, κάθε μέρα της εβδομάδας είναι η ίδια: σκοτεινή και βαριά. Όταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν τον έλεγχο του Αφγανιστάν, ήμουν τριτοετής φοιτήτρια Νομικής και Πολιτικών Επιστημών.

Το πιο επώδυνο κομμάτι της δουλειάς μου στο σχολείο είναι να βλέπω τις μαθήτριές μου να αποφοιτούν από την έκτη δημοτικού. Τα θλιμμένα και απελπισμένα πρόσωπά τους στις τελευταίες μέρες της ζωής τους είναι αφόρητα για μένα. Αναρωτιέμαι πόσες έχουν αναγκαστεί να παντρευτούν κάποιον που δεν επέλεξαν»;

Η δημοσιογράφος που κρατά κρυφή την ταυτότητά της 

«Κάθε φορά που κάποιος χτυπάει την πόρτα μας, πανικοβάλλομαι. Κάθε φορά που ακούω τον ήχο, κρύβω αμέσως τον φορητό υπολογιστή μου κάτω από το στρώμα μου. Οι μέρες μου ως δημοσιογράφος περνάνε σε ένα δωμάτιο 12 τετραγωνικών, με ένα μικρό γραφείο, ένα κινητό τηλέφωνο και έναν φορητό υπολογιστή. Ανοίγω τον ψευδώνυμο λογαριασμό email μου για να δω τι μου έχει αναθέσει ο αρχισυντάκτης μου. Τι θα γίνει αν μπουν στο σπίτι οι Ταλιμπάν ενώ δουλεύω πάνω σε ένα ρεπορτάζ για μια δολοφονία, παίρνω συνέντευξη από ένα τρανς άτομο ή γράφω την αφήγηση μιας κακοποιημένης γυναίκας; 

Την περασμένη εβδομάδα, πήγα να πάρω συνέντευξη από μια γυναίκα με αναπηρία που είχε βιώσει ενδοοικογενειακή βία. Έμενε στα περίχωρα της πόλης, οπότε μια φίλη με συνόδευσε. Για να φτάσω στο σπίτι της, έπρεπε να αλλάξω ταξί 2 φορές. Το ταξίδι ήταν γεμάτο άγχος επειδή ζούσε σε μια περιοχή όπου οι περιορισμοί είναι ιδιαίτερα αυστηροί: οι γυναίκες φορούν μπούρκες και είναι απαράδεκτο για μια γυναίκα να κυκλοφορεί χωρίς άνδρα κηδεμόνα.

Όταν επέστρεψα, είπα στον εκδότη μου ότι δεν έπρεπε να το δημοσιεύσουμε ακόμα. Φοβόμουν ότι, μετά τη δημοσίευση, οι Ταλιμπάν θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το αναπτυσσόμενο δίκτυο καμερών ασφαλείας της πόλης για να εντοπίσουν τις κινήσεις μου και να την αναγνωρίσουν. Αυτή είναι η πραγματικότητα της εργασίας υπό την κυριαρχία των Ταλιμπάν: η δημοσιογραφία σε μια σχεδόν ολοκληρωτική καταστολή της ελευθερίας του Τύπου είναι εξαιρετικά δύσκολη».

Η 42χρονη μητέρα 4 παιδιών που δουλεύει σε νοσοκομείο στην επαρχία της Faryab  

«Σκέφτομαι τη 13χρονη κόρη μου καθώς δουλεύω και αναρωτιέμαι τι κάνει. Πόση ώρα μπορεί να απασχολείται με τις δουλειές του σπιτιού; Πόση τηλεόραση μπορεί να δει κάποιος που δεν έχει τίποτα να κάνει; Ανησυχώ ότι μπορεί να βλάψει τον εαυτό της. Ανησυχώ ότι μπορεί να χάσει την ελπίδα της».

Η 40χρονη Sediqa ειναι δασκάλα σε σχολείο θηλέων σε ένα απομακρυσμένο χωριό στην επαρχία Day Kundi

«Η μέρα μου ξεκινά στις 4 το πρωί. Αφού ξυπνήσω, προσεύχομαι και διαβάζω το Κοράνι μέχρι να αρχίσει να φωτίζει ο ουρανός. Έπειτα, παίρνω άδεια δοχεία και περπατάω μέχρι την κοντινή πηγή για να μαζέψω φρέσκο ​​νερό.

Παντρεύτηκα έναν άντρα που μου υποσχέθηκε να στηρίξει την εργασία και την εκπαίδευσή μου, επειδή ήλπιζα να χτίσω μια ανεξάρτητη ζωή. Αλλά μετά τη γέννηση του γιου μου, δεν με στήριξε, δεν μου επέτρεψε να σπουδάσω στο πανεπιστήμιο και αντιτάχθηκε στο να πάω στη δουλειά. Στη συνέχεια, όταν η κυβέρνηση κατέρρευσε και οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία, ο σύζυγός μου έφυγε από το Αφγανιστάν. Ο γιος μου και εγώ εκτοπιστήκαμε, μετακομίζοντας από το ένα σπίτι στο άλλο. 

Η σχολική στολή έχει αντικατασταθεί με μεγάλα μαύρα ενδύματα προσευχής, chador namaz , τα οποία έρχονται να επιθεωρήσουν οι εκπαιδευτικοί». 

Η Fatema, φουρνάρισσα της γειτονιάς στην Kabul,  δεν ήθελε οι κόρες της να μεγαλώσουν χωρίς ελευθερίες 

«Είμαι 32 ετών και μητέρα 6 παιδιών: 4 γιων και 2 κορών. Εγώ και η αδελφή μου, η οποία έχει 8 παιδιά, έχουμε ένα μικρό αρτοποιείο σε μια γωνιά της Kabul. Aυτή η εργασία είναι η μόνη σταθερή πηγή εισοδήματός μας κατά τη διάρκεια αυτών των 5 δύσκολων χρόνων.

Τις καλές μέρες, μπορεί να βγάζουμε περίπου 1.000 afghanis  (15 ευρώ), αλλά συνήθως βγάζουμε τα μισά. Η οικογένειά μου, η οποία αποτελείται από 8 άτομα, και η οικογένεια της αδελφής μου, η οποία αποτελείται από 10 άτομα, επιβιώνουν με αυτό.

Η μεγαλύτερη κόρη μου είναι τώρα 12 ετών και η μικρότερη 8. Πέρα από το πόσο δύσκολη είναι η ίδια η δουλειά, η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα για την εκπαίδευσή τους. Δεν έχω αρκετό εισόδημα για να τις στείλω στο εξωτερικό για σπουδές και δεν έχω καμία ελπίδα ότι οι συνθήκες στο Αφγανιστάν θα βελτιωθούν σύντομα. Ήθελα οι κόρες μου να σπουδάσουν και να έχουν μια πιο καλύτερη ζωή. 

«Όταν έρχονται γυναίκες και μοιράζονται ιστορίες για τη ζωή τους, συνειδητοποιώ ότι η ζωή των γυναικών και των κοριτσιών στο Αφγανιστάν δεν ήταν ποτέ εύκολη. Με την άφιξη των Ταλιμπάν, έχει γίνει μια ζωντανή κόλαση».

Μια 12χρονη blogger αναρωτιέται για ποιο μέλλον σπουδάζει

«Είμαι 12 ετών και προετοιμάζομαι για τις εξετάσεις της 6ης δημοτικού, τις τελευταίες που θα μου επιτραπεί να δώσω. Στο ράφι όπου φυλάμε τα ρούχα μας, δεν έχει μείνει άλλο χρώμα εκτός από το μαύρο. Φόρεσα το μαύρο φόρεμά μου, το κασκόλ, τη μάσκα και το τσαντόρ. Πρέπει να φοράω το τσαντόρ μου, ακόμα και σε αυτή την καυτή ζέστη, 2 συμμαθήτριες μου συνελήφθησαν και αποβλήθηκαν από το σχολείο επειδή δεν το φορούσαν σωστά. 

Κάθε φορά που δημοσιεύω ένα βίντεο, οι συγγενείς λένε στον πατέρα μου: Η τιμή και η αξιοπρέπεια της οικογένειας θα καταστραφούν. Κάθε φορά που το ακούω αυτό, νιώθω σαν να χτίζονται περισσότερα τείχη γύρω από τη ζωή μου. Ένας μεγαλύτερος φόβος παραμένει μέσα μου: μήπως κάποιος αποκαλύψει την ταυτότητά μου και την τοποθεσία μου στους Ταλιμπάν». 

«Είμαστε ακόμη εδώ με θαμμένα όνειρα».

Η 24χρονη φοιτήτρια που μένει κλειδωμένη στο σπίτι στο Nangarhar 

«Όταν τα πανεπιστήμια παρέμειναν κλειστά, απελπίστηκα. Ο πατέρας μου – ο οποίος πάντα υποστήριζε την εκπαίδευσή μας – μου είπε να μην ανησυχώ, ότι θα έβρισκε κάθε δυνατό τρόπο για να συνεχίσω τις σπουδές μου. Τελικά, αποφάσισε ότι έπρεπε να φύγουμε από το Αφγανιστάν και να πάμε στο Πακιστάν ή την Τουρκία, ώστε να μπορέσω να συνεχίσω τις σπουδές μου. Αλλά επειδή ο μικρότερος αδερφός μου είναι παράλυτος, δεν μπορέσαμε να φύγουμε.

Σήμερα, ακόμα και όταν μαγειρεύω, δάκρυα τρέχουν από τα μάτια μου χωρίς να το καταλάβω. Λέω στον εαυτό μου ότι όλα θα αλλάξουν μια μέρα».