Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν είναι πλέον ιδιοκτησία των αντρών τους. Και με τον νόμο

Η νομιμοποίηση της βίας κατά των γυναικών στο Αφγανιστάν: «Μην της σπάσεις το κόκκαλο»

Από τότε που οι Ταλιμπάν πήραν τον έλεγχο τον Αύγουστο του 2021, οι γυναίκες και τα κορίτσια χάνουν τα δικαιώματά τους το ένα μετά το άλλο, συστηματικά. Ο νέος ποινικός κώδικας σοκάρει με τις κυνικές του λεπτομέρειες. Αναγνωρίζει τους συζύγους ως «ιδιοκτήτες» των γυναικών τους. Τους δίνει το ελεύθερο να ασκούν σωματική βία σε γυναίκες και παιδιά, με τον εξωφρενικό όρο «να μην σπάσει το κόκκαλο και να μην ανοίξει το δέρμα».

Ακόμα κι αν μια γυναίκα βρει το σθένος να καταγγείλει τον βασανιστή της, ο νόμος (Άρθρο 32) προβλέπει μόλις 15 μέρες φυλάκιση για τον άντρα, και αυτό μόνο αν η βία οριστεί ως «ακραία» δηλαδή αν υπάρχουν κατάγματα ή ανοιχτές πληγές. Με λίγα λόγια, αν σε σαπίσουν στο ξύλο αλλά δεν σου σπάσουν το χέρι, για το κράτος των Ταλιμπάν δεν τρέχει τίποτα.

Το τέλος της δικαιοσύνης: Χωρίς δικηγόρο, χωρίς φωνή

Αν νομίζεις ότι μια γυναίκα στο Αφγανιστάν μπορεί να βρει το δίκιο της στο δικαστήριο, ξέχνα το. Ο νέος ποινικός κώδικας καταργεί κάθε έννοια δίκαιης δίκης:

• Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δεν έχουν δικαίωμα σε δικηγόρο.
• Δεν υπάρχει δικαίωμα στη σιωπή.
• Οι αναγκαστικές ομολογίες (προϊόντα βασανιστηρίων) γίνονται δεκτές ως κύρια αποδεικτικά στοιχεία.

Το πιο εφιαλτικό; Ο νόμος χωρίζει την κοινωνία σε 4 κάστες. Στην κορυφή οι θρησκευτικοί ηγέτες, στον πάτο οι «κοινοί θνητοί». Οι γυναίκες, αποκλεισμένες από κάθε αξίωμα, πέφτουν αυτόματα στην κατώτατη βαθμίδα, όπου οι απειλές και οι σωματικές ποινές είναι το καθημερινό μενού.

Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν ως «αμαρτία»: Ο θάνατος της δημόσιας ύπαρξης

Στο Αφγανιστάν των Ταλιμπάν, η ίδια η ζωή της γυναίκας θεωρείται «διαφθορά» ή «ανηθικότητα».

Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν μπορεί να πάνε φυλακή αν βγουν από το σπίτι χωρίς άδεια από τον σύζυγό τους, καθώς μια τέτοια πράξη θεωρείται έγκλημα. Αν τώρα μια γυναίκα στο Αφγανιστάν, κατηγορηθεί για αποστασία (Άρθρο 58) καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη και 10 μαστιγώματα κάθε 3 ημέρες μέχρι να «μετανοήσει».

Ο ίδιος ποινικός κώδικας επαναφέρει επίσημα τον όρο «δούλος» και «ελεύθερος άνθρωπος», παραβιάζοντας κάθε διεθνή σύμβαση.

Υγεία και εκπαίδευση: Ένα προαναγγελθέν έγκλημα

Η κατάσταση σε ό,τι αφορά στην υγεία και την εκπαίδευση των γυναικών στο Αφγανιστάν, είναι μια ωρολογιακή βόμβα. Οι Ταλιμπάν διατάζουν πλέον τις κλινικές να μην δέχονται γυναίκες χωρίς άντρα κηδεμόνα. Ταυτόχρονα, απαγορεύουν στις γυναίκες να γίνουν γιατροί, ενώ σε πολλές περιοχές απαγορεύεται να τις εξετάσει άντρας.

Τα στοιχεία του UN Women για το 2026 είναι μια γροθιά στο στομάχι:

• +50% στους θανάτους μητέρων.
• +45% στις εγκυμοσύνες εφήβων.
• +25% στους παιδικούς γάμους.

Το περασμένο καλοκαίρι, ένα 6χρονο κορίτσι στην επαρχία Χελμάντ, πουλήθηκε από τον πατέρα του σε έναν 45χρονο. Οι Ταλιμπάν δεν ακύρωσαν τον γάμο, απλώς το παιδί θα οδηγηθεί στον νόμιμο σύζυγό της όταν γίνει 9 ετών. Αυτό είναι το μέλλον που τους επιφυλάσσουν.

Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δεν είναι απλώς τραγικές ιστορίες

Σχεδόν το 80% των γυναικών στο Αφγανιστάν βρίσκουν τον εαυτό τους πλέον εκτός εκπαίδευσης και εργασίας. Το μισό παραγωγικό δυναμικό της χώρας έχει διαγραφεί από τον χάρτη.

«Δεν είμαστε μόνο τίτλοι ειδήσεων. Δεν είμαστε απλώς τραγικές ιστορίες για να τις διαβάζετε και να τις ξεχνάτε. Είμαστε αληθινές. Είμαστε εδώ», λέει μια νεαρή Αφγανή, κρατώντας την ανωνυμία της με το φόβο να μην δολοφονηθεί.

Το μίσος των Ταλιμπάν για τις γυναίκες είναι τόσο βαθύ που κάθε κριτική στον νέο κώδικα βαφτίζεται «απιστία». Και όποιος μιλάει εναντίον τους, θεωρείται εχθρός του Θεού.

Το Αφγανιστάν δεν είναι ένας «άλλος πλανήτης». Είναι η υπενθύμιση του τι συμβαίνει όταν η βία ντύνεται το μανδύα του νόμου και η κοινωνία σωπαίνει.

Είναι μια ζοφερή υπενθύμιση για το πώς η πατριαρχία, στην ακραία της μορφή φτάνει ακριβώς εκεί: στην ιδιοκτησία του σώματος και της ψυχής του άλλου.

Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν παλεύουν για το δικαίωμα στην ίδια τους την ανθρώπινη ύπαρξη. Εμείς, το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να μην τις αφήσουμε να γίνουν απλοί τίτλοι ειδήσεων που θα χαθούν στο πολύχρωμο feed των social media.