Η Κούλα Αρμουτίδου είπε την αλήθεια που δεν αντέχουμε να ακούμε για τις γυναικοκτονίες

«Ήταν μια από τις πιο δύσκολες και συναισθηματικά φορτισμένες εκδηλώσεις που έχουμε οργανώσει στις Βρυξέλλες», είπε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αρβανίτης μετά το πέρας της εκδήλωσης Γυναικοκτονίες: 8 + 1 ιστορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για τις ανάγκες της οποίας συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών βρέθηκαν στις Βρυξέλλες, για να μιλήσουν για την πραγματικότητα των εγκλημάτων αυτών που δεν έχουν πάψει να βιώνουν την ώρα που αυτά έφυγαν από την επικαιρότητα. Τα εγκλήματά αυτά όρισαν εκ νέου την ζωή τους, την καθημερινότητά τους. Οι γυναικοκτονίες ούτε αρχίζουν τη στιγμή που διαπράττονται, ούτε τελειώνουν όταν η δικαιοσύνη αποφανθεί για τους ενόχους.

Η βία έχει συντριπτικές επιπτώσεις και οι συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών που βρέθηκαν στην Ευρωβουλή, θέλησαν μαζί με τους ειδικούς που συμμετείχαν στην εκδήλωση και παρουσία των θεσμικών εκπροσώπων, να μετατρέψουν τη συζήτηση από μία αφηρημένη καταδίκη της βίας κατά των γυναικών, σε ουσιαστική εξέταση μέτρων πρόληψης, κρατικής μέριμνας και νομικής αναγνώρισης του φαινομένου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Κώστα Αρβανίτη και της ευρωομάδας The Left.

Οι συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών που μίλησαν στην εκδήλωση ήταν οι:

• Αλεξάνδρα Μάκου, μητέρα της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου
• Ελένη Κρεμαστιώτη, μητέρα της Ερατούς Μανωλακέλλη
• Αγγελική Μπέρδου, μητέρα της Πολυξένης Μπέρδου
• Ρόζα Φωτιάδου, μητέρα της Σοφίας Σαββίδου
• Κατερίνα Κώτη, μητέρα της Ντόρας Ζαχαριά
• Τζέσικα (Στεφανία) Ντανάι, κόρη της
• Γιάννης Τοπαλούδης & Κούλα Αρμουτίδου, γονείς της Ελένης Τοπαλούδη
• Δέσποινα Καλλέα, μητέρα της Κυριακής Γρίβα
• Εμμανουήλ Αθανασίου, ξάδελφος της Έφης Τσιχλάκη

Την εκδήλωση μπορείς να την παρακολουθήσεις στο παρακάτω βίντεο και να ακούσεις όσες μαρτυρίες αντέχεις. Θα ακούσεις τη Τζέσικα Ντανάι που η μητέρα της δολοφονήθηκε στη μέση του δρόμου στο Μενίδι με 17 μαχαιριές. Θα την ακούσεις να λέει ότι η μητέρα της είχε ήδη καταγγείλει τη βία που δεχόταν. Θα την ακούσεις να λέει ότι αναγκάστηκε στα 20 της χρόνια να γίνει γονέας του ανήλικου αδερφού της. Θα ακούσεις την Αλεξάνδρα Μάκου να ζητά δεσμευτικά εκπαιδευτικά προγράμματα για την ισότητα και πρόληψη από την παιδική ηλικία. Θα την ακούσεις να λέει ότι να λέει ότι η κόρη της, η Γαρυφαλλιά που σκότωσε ο σύντροφός της στις διακοπές τους στη Φολέγανδρο, δεν είναι σύμβολο ήταν άνθρωπος.

Θα ακούσεις κι άλλους συγγενείς να λένε τα αυτονόητα και κυρίως να νιώθουν ότι βρίσκονται σε μία θέση που ποτέ δεν θα ήθελαν να βρίσκονται, θα ήθελαν να μην χρειάζεται να είναι στην Ευρωβουλή, ίσως και να μην ξέρουν καν πώς είναι μία συνεδρίαση του ευρωκοινοβουλίου.

Πολλά δεν θα ήθελαν να ξέρουν αυτοί οι γονείς, τα αδέρφια, τα παιδιά των γυναικών που έπεσαν θύματα γυναικοκτονίας. Κυρίως δεν θα ήθελαν να μάθουν πώς είναι να ζουν χωρίς τους αγαπημένους τους. Έμαθαν όμως. Μαθαίνουν ότι η αλήθεια είναι δύσκολο να γίνει ανεκτή όταν τη σπας σε κομμάτια όπως είπε στη συγκλονιστική ομιλία της η μητέρα της Ελένης Τοπαλούδη, Κούλα Αρμουτίδου. Όμως αν θες να κάνεις κάτι γι΄ αυτή την αλήθεια, για την πραγματικότητα που όπως κάποτε έγραψε ο Philip K. Dick, συνεχίζει να υπάρχει ακόμα κι όταν κλείσεις τα μάτια σου, πρέπει να την ακούς, πρέπει να την επιζητάς και πρέπει να βλέπεις όλα όσα περιέχει, ακόμα και τα πιο φρικτά.

«Για μας αυτή η στιγμή δεν είναι ούτε τιμητική ούτε συμβολική. Είναι στιγμή ευθύνης και είναι αναγκαία. Η Ελένη ήταν η κόρη μας, μια νέα γυναίκα, φοιτήτρια. Ένα παιδί που έφυγε από το σπίτι για να σπουδάσει, να ζήσει, να ονειρευτεί. Μεγάλωσε με αξίες, με ευαισθησία, με εμπιστοσύνη στη ζωή και τους ανθρώπους. Αυτή η εμπιστοσύνη ήταν το πρώτο πράγμα που της στέρησαν. Στις 28 Νοεμβρίου 2018 η Ελένη δεν δολοφονήθηκε απλώς. Η Ελένη βασανίστηκε. Υπέστη σεξουαλική βία, υπέστη σωματική κακοποίηση, υπέστη ψυχολογικό εξευτελισμό και στο τέλος της αφαίρεσαν και τη ζωή. Η κόρη μας υπέστη όλες τις μορφές της βίας κι αυτό δεν το λέμε για να σοκάρουμε, το λέμε γιατί αυτή η αλήθεια κόβεται συχνά σε κομμάτια για να αντέχεται», είπε η Κούλα Αρμουτίδου.

Η Ελένη Τοπαλούδη για τη γενιά των νέων ενηλίκων αυτής της χώρας, μοιάζει με την υπόθεση 0 που μας συσπείρωσε κατά της έμφυλης βίας, που μας ανάγκασε να μάθουμε περισσότερα γι’΄αυτή, που ένωσε τις φωνές μας στη λέξη γυναικοκτονία και εκκίνησε διαδηλώσεις που απαιτούσαν τη νομική αναγνώριση του όρου και παρεμβάσεις για την προστασία των γυναίκών. Η Κούλα Αρμουτίδου συνέχισε την ομιλία της με τα παρακάτω λόγια που πρέπει να διαβάσεις:

«Όταν όμως κόβεις την αλήθεια σε κομμάτια χάνεις την ουσία. Η υπόθεση της Ελένης δεν ήταν ακραίο περιστατικό. Ήταν η κατάληξη μιας βίας που η κοινωνία μας δεν ξέρει να βλέπει ως ενιαία, κλιμακούμενη ως θανάσιμη. Καμία μορφή βίας κατά των γυναικών δεν αντιμετωπίζεται ως άμεσος κίνδυνος για τη ζωή της. Ούτε η σεξουαλική ούτε η σωματική ούτε η ψυχολογική. Αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, σαν μεμονωμένα περιστατικά. Κι έτσι η βία κλιμακώνεται μέχρι να είναι πια αργά. Αυτή η νοοτροπία σκοτώνει. Γιατί η γυναικοκτονία δεν ξεκινά τη στιγμή του θανάτου. Ξεκινά πολύ νωρίτερα στη σιωπή, στην ανοχή.

Μετά τη δολοφονία της Ελένης ξεκίνησε για μας μία άλλη αθέατη τραγωδία, αυτό που έχουμε ονομάσει “οικογενειοκτονία”. Γιατί όταν δολοφονείται μία γυναίκα δεν πεθαίνει μόνο εκείνη, πεθαίνει η οικογένειά της λίγο λίγο, κάθε μέρα, χωρίς τέλος, χωρίς δικαίωμα ανάπαυσης. Κι εδώ αρχίζει η δεύτερη τεράστια αποτυχία του κράτους.

Μετά το έγκλημα δεν υπήρχε τίποτα. Ούτε ψυχολόγος, ούτε ψυχίατρος, ούτε κοινωνικός λειτουργός, ούτε κρατική μέριμνα. Κανείς δεν μας καθοδήγησε, κανείς δεν μας στήριξε, κανείς δεν μας είπε “δεν είστε μόνοι”. Η ζωή μας κατέρρευσε και το κράτος απουσίαζε. Δεν υπήρχε καμία οικονομική στήριξη, καμιά πρόβλεψη για το πώς ζει μία οικογένεια που δεν μπορεί να λειτουργήσει. Καμία αναγνώριση ότι αυτό που ζούμε δεν είναι απλά πένθος αλλά διάλυση. Αυτό δεν είναι αμέλεια, είναι εγκατάλειψη.

Μιλάμε συχνά δημόσια για κάτι που πολλοί δυσκολεύονται να ακούσουν: Τα ισόβια να είναι ισόβια. Δεν το λέμε από εκδίκηση, το λέμε γιατί γνωρίζουμε τι σημαίνει σήμερα ισόβια. Σημαίνει ότι σε 8 ή 10 χρόνια αρχίζει η συζήτηση για αποφυλάκιση. Σημαίνει ότι το σύστημα αφήνει χώρο στη λήθη. Σημαίνει ότι το πιο ακραίο έγκλημα μπορεί με τον χρόνο να ξεθωριάσει. Και το λέμε γιατί γνωρίζουμε επίσης ότι δεν υπάρχει σωφρονισμός, δεν υπάρχει ουσιαστική μεταμέλεια, δεν υπάρχει επανεκπαίδευση, δεν υπάρχει κοινωνική επανένταξη. Υπάρχει μόνο η ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος θεραπεύει τα πάντα. Ο χρόνος δεν θεραπεύει τη βία, την κανονικοποιεί.

Η υπόθεση της Ελένης δείχνει με οδυνηρή καθαρότητα ότι το κράτος απέτυχε πριν, γιατί δεν έμαθε να βλέπει τη βία ως προειδοποίηση, απέτυχε μετά, γιατί δεν στάθηκε με καθαρότητα απέναντι στο έγκλημα και απέτυχε ξανά, γιατί εγκατέλειψε τις οικογένειες.

Στεκόμαστε σήμερα εδώ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όχι για να ζητήσουμε συμπόνια αλλά για να καταθέσουμε ευθύνη. Σας ρωτάμε πώς είναι δυνατόν σε ευρωπαϊκές κοινωνίες μια γυναίκα να υποστεί όλες τις μορφές βίας και το σύστημα να μην έχει καμία ολοκληρωμένη απάντηση; Πώς είναι δυνατόν η οικογένεια να βιώνει έναν αργό ψυχικό θάνατο χωρίς καμία κρατική φροντίδα; Και πώς είναι δυνατόν να μιλάμε για ανθρώπινα δικαιώματα όταν η γυναικοκτονία αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση κι όχι ως αποτυχία προστασίας; Η Ελένη δεν ήταν εξαίρεση, ήταν προειδοποίηση. Κι αν δεν αλλάξει ριζικά ο τρόπος που το κράτος και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν τη βία κατά των γυναικών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά, τότε θα συνεχίσουμε να μετράμε όχι μόνο δολοφονημένες γυναίκες αλλά και οικογένειες που δεν έμαθαν ποτέ πώς να ξαναζούν. Αυτό είναι το βάρος που κουβαλάμε κι αυτό είναι το βάρος που αφήνουμε σήμερα εδώ».

Το βάρος βρίσκεται πάνω στους ώμους όλων μας. Μπορεί να μην παίρνουμε εμείς τις νομοθετικές αποφάσεις αλλά τις παίρνουν άνθρωποι που εκλέγουμε. Και μπορούμε να τις απαιτούμε, όπως ακριβώς ζητούν οι συγγενείς των θυμάτων γυναικοκτονιών. Και να συνεχίσουμε να απαιτούμε. Μέχρι να γίνουν κι αυτά πραγματικότητα. Μέχρι που η μόνη πραγματικότητά μας θα είναι αυτή της μη ανοχής στη βία.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

WOMEN TODAY

Το πιο επικίνδυνο μέρος για μια γυναίκα είναι αυτό που (δεν) φαντάζεσαι

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

OPINIONS

Η αναγνώριση της γυναικοκτονίας και η παραγνώριση των άλλων