ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Το σύνδρομο της καλής κόρης απειλεί την ψυχική σου υγεία και δεν το ξέρεις

iStock

Σκέψου το εξής: Είναι απόγευμα, το κινητό χτυπάει. Είναι η μαμά. Ή ο μπαμπάς. Ή η θεία που έχει «ένα θεματάκι». Νιώθεις αυτό το γνώριμο σφίξιμο στο στομάχι; Αυτό που σου λέει ότι, αν δεν το σηκώσεις, αν δεν τρέξεις, αν δεν λύσεις εσύ το πρόβλημα, είσαι η χειρότερη γυναίκα στον κόσμο; Αυτή είναι μια μικρή γεύση από το σύνδρομο της καλής κόρης.

Ξέρεις για ποιο πράγμα μιλάω. Για εκείνη την αόρατη κάπα της «σούπερ-κόρης» που φοράς από την παιδική σου ηλικία, επειδή κάποιος σου είπε ότι το να είσαι καλό παιδί σημαίνει να εξαφανίζεσαι για να φαίνονται οι άλλοι. Μόνο που τώρα μεγάλωσες, η κάπα σε βαραίνει και, για να είμαστε ειλικρινείς, σε πνίγει. Πριν προλάβεις να πεις «μα είναι η οικογένειά μου», διάβασε παρακάτω πώς το σύνδρομο της καλής κόρης επιβαρύνει όχι μόνο την καθημερινότητά σου αλλά και την ψυχική σου υγεία.

Τι είναι επιτέλους αυτό το σύνδρομο της καλής κόρης;

Δεν είναι ιατρική διάγνωση, αλλά είναι μια ψυχολογική πραγματικότητα που χτυπάει κυρίως τις φιλόδοξες, δυναμικές γυναίκες που μεγάλωσαν σε παραδοσιακές οικογένειες ή σε οικογένειες με πολύ στενούς δεσμούς. Είναι η πεποίθηση ότι το να είσαι «καλή» σημαίνει να βάζεις τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές σου, με κάθε κόστος.

Στην επιστήμη της ψυχολογίας, αυτό συνδέεται με το “parentification” (γονεοποίηση), όπου το παιδί αναλαμβάνει τον ρόλο του φροντιστή των γονιών του, και τη συναισθηματική εμπλοκή, όπου τα όρια μεταξύ των μελών της οικογένειας είναι τόσο θολά, που αν ένας γονιός δεν είναι καλά, απαγορεύεται να είσαι εσύ καλά.

Τα σημάδια που «φωνάζουν» σύνδρομο της καλής κόρης

Το σύνδρομο της καλής κόρης απειλεί την ψυχική σου υγεία και δεν το ξέρεις

  • Πρώτα οι άλλοι, μετά το χάος: Προτεραιότητα έχουν όλοι, εκτός από σένα.
  • Η ενοχή είναι η σκιά σου: Η σκέψη και μόνο να πεις «όχι» σε μια οικογενειακή υποχρέωση σου προκαλεί ταχυπαλμία. Νιώθεις εγωίστρια αν πας για ένα ποτό αντί να πας από το πατρικό.
  • Κυνηγάς το «μπράβο»: Νιώθεις κενή αν δεν πάρεις την επιβεβαίωση από την οικογένεια, ακόμα και για το τι καριέρα θα ακολουθήσεις.
  • Συναισθηματικό burn-out: Είσαι μόνιμα κουρασμένη. Όχι από τη δουλειά, αλλά από το «πρέπει».

Η «καλή κόρη» συναντά το «καλό παιδί»: Η έμφυλη διάσταση

Υπάρχει μια λεπτή γραμμή που ενώνει το σύνδρομο της καλής κόρης με το γενικότερο σύνδρομο του καλού παιδιού. Είναι η εσωτερικευμένη ανάγκη να είμαστε τέλειες, αρεστές και «καλόβολες». Και ας μη γελιόμαστε, αυτό είναι μια καθαρά έμφυλη παγίδα. Είναι η εσωτερικευμένη ανάγκη μας να είμαστε τέλειες, αρεστές και «καλόβολες», επειδή έτσι μας έμαθαν ότι «πρέπει» να είναι οι γυναίκες.

Στο γραφείο είσαι η υπάλληλος που δεν φέρνει αντίρρηση, στο σπίτι η κόρη που θυσιάζεται. Το αποτέλεσμα; Η αξία σου γίνεται υπηρεσία.  Αν σταματήσεις να προσφέρεις, φοβάσαι ότι θα πάψεις να αγαπιέσαι. Spoiler alert: Η αξία σου είναι έμφυτη. Δεν την κερδίζεις με τις υπερωρίες στη φροντίδα των άλλων.

Πώς θα πάρεις τη ζωή σου πίσω

Δεν σου λέω να τους διαγράψεις όλους και να μετακομίσεις στην Παταγονία. Μπορείς όμως να αλλάξεις το αφήγημα.

1. Η άσκηση της «αναθεώρησης»

  • Γράψε σε ένα χαρτί τις πεποιθήσεις σου. «Μια καλή κόρη δεν λέει ποτέ όχι», «Είναι δική μου ευθύνη να είναι οι γονείς μου χαρούμενοι». Δες τες γραμμένες. Σου φαίνονται λογικές ή μήπως λίγο τρομακτικές;
  • Ξαναγράψ’ τες. «Μπορώ να αγαπώ την οικογένειά μου και ταυτόχρονα να βάζω τον εαυτό μου προτεραιότητα». «Το “όχι” μου είναι μια πλήρης και ολοκληρωμένη πρόταση και δεν με κάνει κακό άνθρωπο».
  • Κάνε κάτι μικρό αλλά ουσιαστικό. Αυτή την εβδομάδα, αν το τηλέφωνο χτυπήσει κι εσύ είσαι κουρασμένη, πτώμα ή απλώς θες να δεις τη σειρά σου με την ησυχία σου, μην το σηκώσεις αμέσως. Πάρ’ τους πίσω μετά από 2 ώρες. Ο κόσμος δεν θα καταρρεύσει, στο υπογράφω. Κι αν είναι κάτι πραγματικά επείγον, πίστεψέ με, θα το μάθεις θα ξαναπάρουν, θα στείλουν, θα βρουν τρόπο. Μέχρι τότε, δώσε στον εαυτό σου την άδεια να μην είναι στην «πρώτη γραμμή» για λίγο.

2. Κάνε στον εαυτό σου τις σωστές ερωτήσεις

  • Πού θυσιάζω την ψυχική υγεία μου για να μη δυσαρεστήσω κάποιον άλλον;
  • Πόσο συχνά ζητάω την έγκριση των γονιών μου για αποφάσεις που αφορούν μόνο εμένα;
  • Ποιο είναι το ένα πράγμα που θα έκανα αύριο αν δεν φοβόμουν ότι θα απογοητεύσω τους δικούς μου;

Τι να θυμάσαι

Το να ξεπεράσεις το σύνδρομο της καλής κόρης δεν σημαίνει ότι γίνεσαι «κακιά». Σημαίνει ότι γίνεσαι αυθεντική. Σημαίνει ότι επαναπροσδιορίζεις την αγάπη ως κάτι που μοιράζεται, όχι ως κάτι που εξαγοράζεται με θυσίες.

Είσαι πολλά περισσότερα από αυτά που κάνεις για τους άλλους. Καιρός να το μάθουν και εκείνοι, αλλά κυρίως, καιρός να το πιστέψεις εσύ.

Exit mobile version