Παίρνεις τα πάντα προσωπικά; 7 τρόποι να «θωρακίσεις» την ηρεμία σου

Το να παίρνουμε τα πράγματα προσωπικά, είναι μια από τις πιο εξαντλητικές συνήθειες. Στην ψυχολογία, αυτό ονομάζεται «εξατομίκευση» (personalization). Είναι μια γνωστική διαστρέβλωση που μας κάνει να πιστεύουμε ότι είμαστε η αιτία για τις συμπεριφορές των άλλων. Η αλήθεια όμως είναι απελευθερωτική: οι άνθρωποι σπάνια δρουν με σκοπό εσένα. Δρουν με βάση τα δικά τους τραύματα, το δικό τους άγχος και τις δικές τους ανασφάλειες. Ακολουθούν 7 επιστημονικά τεκμηριωμένοι τρόποι για να χτίσεις την ψυχολογική σου «ασπίδα».

Παίρνεις τα πάντα προσωπικά; 7 τρόποι να «θωρακίσεις» την ηρεμία σου

1. Κατανόησε τη «θεωρία της προβολής»

Σύμφωνα με την κλασική ψυχολογία, οι άνθρωποι συχνά χρησιμοποιούν την προβολή ως μηχανισμό άμυνας. Αποδίδουν δηλαδή τα δικά τους αρνητικά συναισθήματα σε εσένα.

Γιατί βοηθάει: Όταν κάποιος σου επιτίθεται αναίτια, σκέψου: «Τι λέει αυτό για τη δική του εσωτερική κατάσταση;». Η έρευνα δείχνει ότι η αποστασιοποίηση αυτή μειώνει άμεσα τα επίπεδα της κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες) στον οργανισμό σου.

2. Χρησιμοποίησε τη φράση: «Αυτό δεν αφορά εμένα»

Στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία (CBT), αυτή η φράση είναι “χρυσός”.

Γιατί βοηθάει: Οριοθετείς νοητικά τον εαυτό σου. Η κακή συμπεριφορά του άλλου είναι ένα «πακέτο» που προσπαθεί να σου παραδώσει. Αν δεν το αποδεχτείς, το πακέτο παραμένει στα χέρια του. Δεν είσαι ο κάδος απορριμμάτων για τα νεύρα κανενός.

3. Απόφυγε το θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης

Η κοινωνική ψυχολογία εξηγεί ότι τείνουμε να νομίζουμε ότι οι άλλοι δρουν βάσει χαρακτήρα (π.χ. «με αγνοεί γιατί είναι κακιά»), ενώ εμείς βάσει συνθηκών (π.χ. «δεν απάντησα γιατί έτρεχα»).

Γιατί βοηθάει: Δώσε στους άλλους το «ελαφρυντικό της περίστασης». Ίσως η αγένεια του υπαλλήλου στην τράπεζα να οφείλεται σε μια προσωπική του απώλεια και όχι σε εσένα. Όταν σταματάς να είσαι το επίκεντρο της δράσης τους, η πίεση φεύγει.

4. Εξασκήσου στη «γνωστική αναπλαισίωση»

Αντί να ερμηνεύσεις μια σιωπή ως απόρριψη, δώσε μια ουδέτερη εξήγηση.

Γιατί βοηθάει: Η νευροεπιστήμη αποδεικνύει ότι αλλάζοντας την ερμηνεία ενός γεγονότος, ηρεμείς την αμυγδαλή του εγκεφάλου (το κέντρο του φόβου). Αν εκπαιδεύσεις τον εγκέφαλό σου να σκέφτεται «μάλλον είναι απασχολημένη/ος», σταματάς το σήμα κινδύνου πριν καν ξεκινήσει.

5. Θυμήσου: Δεν γνωρίζεις όλη την ιστορία

Συνήθως παίρνουμε κάτι προσωπικά επειδή συμπληρώνουμε τα κενά με τη δική μας φαντασία, δημιουργώντας σενάρια καταστροφής.

Γιατί βοηθάει: Η παραδοχή ότι δεν έχεις όλα τα δεδομένα σε αποφορτίζει. Όπως λένε οι ψυχολόγοι, κάθε άνθρωπος δίνει μια μάχη για την οποία δεν ξέρεις τίποτα. Αυτή η σκέψη μετατρέπει την οργή σου σε ουδετερότητα.

6. Ενίσχυσε την αυτο-αξία σου (self-worth)

Όσο πιο πολύ βασίζεσαι στην εξωτερική επιβεβαίωση, τόσο πιο ευάλωτη είσαι στις διαθέσεις των άλλων.

Γιατί βοηθάει: Η θεωρία της αυτορύθμισης υποστηρίζει ότι όταν έχεις μια σταθερή και θετική εικόνα για τον εαυτό σου, οι εξωτερικές κριτικές δεν μπορούν να σε «γκρεμίσουν». Αν ξέρεις ποια/ος είσαι, η γνώμη ενός τυχαίου ανθρώπου χάνει τη δύναμή της.

7. Εφάρμοσε τον κανόνα των 24 ωρών

Πριν επιτρέψεις σε ένα σχόλιο να σε στοιχειώσει ή πριν απαντήσεις θυμωμένα, περίμενε μια ημέρα.

Γιατί βοηθάει: Ο προμετωπιαίος φλοιός (το λογικό μέρος του εγκεφάλου) χρειάζεται χρόνο για να πάρει τον έλεγχο από το συναίσθημα. Μετά από 24 ώρες, θα δεις ότι το 90% των πραγμάτων που σε πλήγωσαν, δεν ήταν τελικά και τόσο σημαντικά.

Η αλήθεια που θα σε ελευθερώσει

Τίποτα από όσα κάνουν οι άλλοι δεν γίνεται εξαιτίας σου. Γίνεται εξαιτίας των δικών τους βιωμάτων. Όταν το εμπεδώσεις αυτό, θα αποκτήσεις την πολυτέλεια να παρατηρείς τον κόσμο χωρίς να νιώθεις ότι είσαι ο στόχος του.

Η ηρεμία σου είναι πολύ ακριβή για να την χαρίζεις σε ανθρώπους που απλώς είχαν μια κακή μέρα.