ΣΧΕΣΕΙΣ

Όχι εγώ, μια φίλη μου, μετανιώνει για όσα δεν έζησε. Να τα κυνηγήσει στο “new year new me”;

24Media Creative Team

Όχι εγώ, μια φίλη μου, ενώ κάθε Δεκέμβριο λέει ότι δεν δίνει σημασία στα “new year, new me”, έπιασε τον εαυτό της φέτος να κάνει έναν άτυπο απολογισμό. Όχι μόνο για όσα έκανε, αλλά κυρίως για όσα δεν έζησε ποτέ. Σκέφτεται τη σχέση που δεν τόλμησε, το παιδί που δεν ήρθε, το “μαζί” που έμεινε στο περίπου. Δεν είναι ότι είναι δυστυχισμένη, έχει δουλειά, φίλους, μια καθημερινότητα που μοιάζει παραπάνω από αρκετή. Νιώθει όμως μια σιωπηλή θλίψη. Σαν να πενθεί εκδοχές του εαυτού της που δεν υπήρξαν ποτέ.

Κι ενώ γράφει – ή προσπαθεί να γράψει – τους στόχους της νέας χρονιάς, κολλάει. Να βάλει προτεραιότητα την καριέρα; Την υγεία; Την προσωπική ζωή; Να «ανοίξει» χώρο για κάτι νέο ή να αποδεχτεί ότι κάποια πράγματα ίσως δεν θα έρθουν ποτέ; Αναρωτιέται αν το “new year, new me” σημαίνει να πιέσει τον εαυτό της να αλλάξει ή, για πρώτη φορά, να δοκιμάσει να τον κοιτάξει με κατανόηση. Αν στόχος πρέπει να είναι το να κυνηγήσει να αποκτήσει κάτι που της λείπει ή να συμφιλιωθεί με όσα δεν έγιναν. Πώς βάζεις προτεραιότητες όταν αυτό που κουβαλάς δεν είναι ανεκπλήρωτοι στόχοι, αλλά μια ζωή που φαντάστηκες και δεν έζησες; Και πώς προχωράς σε μια νέα χρονιά χωρίς να νιώθεις ότι ξεκινάς πάντα έχοντας κάτι λιγότερο από την προηγούμενη;

Απαντά η ψυχολόγος/ ψυχοθεραπεύτρια, Αγγελική Τζάνου:

Αυτό που περιγράφει η φίλη, το πένθος για ζωές που δεν έζησε, είναι ίσως από τα πιο σιωπηλά και παρεξηγημένα πένθη που υπάρχουν.

Ρωτάει πώς να βάλει προτεραιότητες, αλλά ίσως το ερώτημα έρχεται πολύ νωρίς.

Πριν την κατανόηση, υπάρχει ένα βήμα που συχνά παραλείπουμε: η αναγνώριση. Να δει ποια είναι αυτή τη στιγμή. Όχι ποια θα έπρεπε να είναι, ούτε ποια φανταζόταν ότι θα ήταν στα 40 ή στα 50. Αλλά ποια είναι όντως στο εδώ και τώρα.

Ποια μέρη της βλέπει καθημερινά και ποια δεν έχει ακόμη συναντήσει, αλλά υπάρχουν εκεί, περιμένουν.

Υπάρχει μια παγίδα στη λογική του “new year, new me”: υποθέτει ότι η στοχοθεσία είναι μία παρόμοια διαδικασία για όλους. Σαν να υπάρχει ένας χάρτης που ισχύει για κάθε άνθρωπο. Έχουμε όμως ανάγκες, επιθυμίες, δεξιότητες, αδυναμίες και ρυθμό πολύ προσωπικό, καθένας από μας. Κάτι που λειτουργεί για εκείνη μπορεί να είναι εντελώς άστοχο για κάποιο άλλο άτομο.

Κι αν νιώθει πως ξεκινάει τη χρονιά με κάτι λιγότερο, μάλλον εκεί είναι που χρειάζεται λίγο να σταθεί. Αυτό το «λιγότερο» δεν είναι κάτι που χρειάζεται επιδιόρθωση, αλλά κάτι που χρειάζεται χώρο και χρόνο για επεξεργασία και αφομοίωση. Πριν τρέξουμε στην αλλαγή, χρειάζεται να δούμε τι υπάρχει. Αυτό είναι η αυτογνωσία: όχι το quick fix, ούτε η αποφυγή με πρόσχημα τη δράση, αλλά το θάρρος, ο σεβασμός και η υπομονή να κάτσεις με αυτό που είσαι, χωρίς να το μετατρέψεις αμέσως σε πρόβλημα προς επίλυση.

Ίσως η πιο ουσιαστική ερώτηση δεν είναι «τι θα αλλάξω φέτος», αλλά «τι δεν έχω ακόμη επιτρέψει στον εαυτό μου να δει». Γιατί μόνο από εκεί μπορεί να γεννηθεί μια αλλαγή που δεν θα είναι ακόμη μια φυγή προς τα μπρος, αλλά μια πραγματική κίνηση.

Τι λέει γι’ αυτό, η φίλη μου, Κωνσταντίνα:

Η αλήθεια είναι πως μετά τα 50 αρχίζεις να καταλαβαίνεις κάτι βασικό: καμία ζωή δεν είναι πλήρης με όλους τους πιθανούς τρόπους. Κάθε επιλογή κουβαλά μέσα της και όσα άφησε απ’ έξω. Δεν υπάρχει εκδοχή ζωής χωρίς απώλειες, μόνο διαφορετικά είδη απουσιών.

Δεν έκανα παιδιά. Δεν έφτιαξα οικογένεια – όπως την εννοούν οι περισσότεροι. Και ναι, υπήρξαν στιγμές που σκέφτηκα «πώς θα ήταν αν…». Αλλά ποτέ δεν ένιωσα ότι η ζωή μου ήταν μισή. Ήταν απλώς η δική μου.

Αυτό το πένθος που νιώθει η φίλη σου, δεν είναι σημάδι ότι κάτι πήγε λάθος. Είναι ένδειξη ωριμότητας. Είναι το σημείο που καταλαβαίνεις πως η ζωή δεν είναι λίστα επιτευγμάτων, αλλά μια διαδρομή γεμάτη εναλλακτικές που δεν θα τις πάρεις ποτέ όλες.

Δεν χρειάζεται να «διορθώσει» τίποτα. Χρειάζεται να αναγνωρίσει ότι μπορείς να αγαπάς τη ζωή σου και ταυτόχρονα να θρηνείς όσα δεν έγιναν. Τα δύο συνυπάρχουν.

Όσο για τις προτεραιότητες της νέας χρονιάς, θα της έλεγα να μην τις βάλει με βάση το τι της λείπει, αλλά με βάση το τι τη θρέφει. Η υγεία, η περιέργεια για τη ζωή, οι άνθρωποι που τη βλέπουν όπως είναι κι όχι όπως θα «έπρεπε» να είναι. Όχι άλλες τιμωρητικές λίστες αλλαγής. Όχι άλλο “new me” σαν υπονοούμενο ότι η παλιά δεν ήταν αρκετή.

Αν κάτι αξίζει να μπει ως στόχος, είναι η συμφιλίωση με τις επιλογές της, με τις επιθυμίες της, με τη γυναίκα που έγινε, όχι με εκείνη που θα μπορούσε να είχε γίνει. Η ζωή που δεν έζησε δεν ακυρώνει αυτή που έζησε. Απλώς της θυμίζει ότι έζησε αληθινά, όχι θεωρητικά. Και αυτό, πίστεψέ με, είναι αρκετό.