Οι γυναίκες με αυτοάνοσα θεωρούνται ακόμα «τρελές». Είστε σίγουρα γιατρoί;
- 21 ΟΚΤ 2026
Η πρόσφατη εξομολόγηση της Christina Applegate αποτύπωσε με ωμό αλλά ρεαλιστικό τρόπο την απόγνωση εκατομμυρίων γυναικών παγκοσμίως: «Συγχαρητήρια, δεν έχεις σκλήρυνση κατά πλάκας», της είπε η γιατρός της, ανακοινώνοντάς της ότι η διάγνωση για την οποία πάλευε χρόνια ήταν λανθασμένη. «Δεν χάρηκα καθόλου. Είμαι ξανά στο σημείο μηδέν. Τα συμπτώματα παραμένουν, δεν μπορώ να περπατήσω, αλλά τώρα δεν έχω καν μια απάντηση», είπε βουρκωμένη.
Η ιστορία της Christina Applegate δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι η καθημερινότητα των γυναικών. Έχεις εξαντληθεί, πονάνε οι αρθρώσεις σου, τα μαλλιά σου πέφτουν ή η καρδιά σου χτυπάει σαν τρελή. Πηγαίνεις στον γιατρό ψάχνοντας μια απάντηση και η πρώτη ατάκα που ακούς είναι: «Μήπως έχεις πολύ άγχος τελευταία;». Αν σου έχει συμβεί, δεν είσαι η μόνη, ούτε φαντάζεσαι πράγματα. Μια νέα, αποκαλυπτική μελέτη από τα Πανεπιστήμια του Cambridge και της Ανατολικής Αγγλίας (UEA), που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, επιβεβαιώνει αυτό που εκατομμύρια γυναίκες βιώνουν καθημερινά: οι γιατροί συνεχίζουν να βαφτίζουν τα σωματικά συμπτώματα των γυναικών ως «ψυχολογικά» ή «ψυχοσωματικά» σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό σε σχέση με τους άνδρες.
Η έμφυλη χαοτική διαφορά της διάγνωσης
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 6.600 ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα όπως Hashimoto, Graves, λύκο, ρευματοειδή αρθρίτιδα και σκλήρυνση κατά πλάκας, φέρνει στο φως εξοργιστικά στοιχεία για το πώς η ιατρική κοινότητα αντιμετωπίζει τα 2 φύλα:
- 74% περισσότερες πιθανότητες έχει μια γυναίκα σε σύγκριση με έναν άνδρα να ακούσει ότι τα συμπτώματά της είναι ψυχοσωματικά — ότι προκαλούνται ή επιδεινώνονται δηλαδή απλώς από το στρες.
- 43% των γυναικών δήλωσαν ότι τα συμπτώματα του αυτοάνοσου αποδόθηκαν εσφαλμένα σε κάποια ψυχιατρική πάθηση (κατάθλιψη, κρίσεις πανικού), έναντι 33% των ανδρών.
- Ενώ το συχνότερο διάστημα μέχρι τη διάγνωση για έναν άνδρα ήταν λιγότερο από 3 μήνες, για τις γυναίκες ο μέσος χρόνος ταλαιπωρίας και αλλεπάλληλων ιατρικών ραντεβού εκτοξευόταν στα 1 έως 2 χρόνια.
Η καθόλου σύγχρονη εκδοχή της «υστερίας»
«Τα συμπτώματα των αυτοάνοσων είναι συχνά αόρατα στους άλλους και δεν φαίνονται πάντα αμέσως στις αιματολογικές εξετάσεις. Αλλά τα συμπτώματα δεν πρέπει να χρειάζεται να γίνουν ορατά για να γίνουν πιστευτά», τονίζει η επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Melanie Sloan.
Αν και η λέξη «υστερία» έχει μείνει στο αρχείο της ιατρικής ιστορίας, τα έμφυλα στερεότυπα παραμένουν ολοζώντανα. Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται υποσυνείδητα από πολλούς γιατρούς ως «συναισθηματικές» ή «υπερβολικές» αφηγήτριες των ίδιων τους των συμπτωμάτων.
Όπως επισημαίνει η Shaista Tayabali, ασθενής με αυτοάνοσο και συν-συγγραφέας της έρευνας: «Ως γυναίκες, δίνουμε ακόμα σκληρή μάχη για να γίνουν πιστευτά τα συμπτώματά μας και να αντιμετωπιστούν σωστά».
Το τίμημα στην αυτοεκτίμηση και στην υγεία των γυναικών
Αυτή η καθυστέρηση στη διάγνωση δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική ταλαιπωρία. Έχει βαρύ τίμημα:
- Σωματική επιδείνωση: Όσο καθυστερεί η σωστή θεραπεία, η φλεγμονή και οι βλάβες στον οργανισμό προχωρούν.
- Ψυχολογικό τραύμα (Medical Gaslighting): Όταν το ίδιο το σύστημα υγείας σε πείθει ότι «όλα είναι στο μυαλό σου», αρχίζεις να αμφισβητείς τη λογική σου, χάνεις την εμπιστοσύνη στο σώμα σου και βιώνεις τεράστια πλήγματα στην αυτοεκτίμησή σου.
Τι πρέπει να αλλάξει
Η Δρ. Sloan υπογραμμίζει ότι οι γιατροί πρέπει να σταματήσουν να καταφεύγουν με την πρώτη ευκαιρία σε ψυχολογικές ερμηνείες.
Το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα που οφείλει να κάνει ένας θεράπων ιατρός απέναντι σε μια γυναίκα που υποφέρει είναι μια απλή, αλλά καθοριστική κουβέντα: «Σε πιστεύω».
