ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Οι «δύσκολες» γυναίκες βαρέθηκαν απλώς να σε νταντεύουν

Jonathan Castañeda/Unsplash+

Έχεις παρατηρήσει ποτέ τη μητέρα σου, τη φίλη σου, τη συνάδελφό σου ή ακόμα και τον ίδιο σου τον εαυτό, να αλλάζει ξαφνικά συμπεριφορά; Εκεί που ήταν ο άνθρωπος που «κατάπινε» τα πάντα, που εξομάλυνε κάθε παρεξήγηση και έτρεχε να μαζέψει τα ασυμμάζευτα για να είναι όλοι ευτυχισμένοι, ξαφνικά μεταμορφώνεται και γίνεται «δύσκολη».

 

Μια «δύσκολη γυναίκα» κάνει πράγματα όπως να λέει «όχι» χωρίς να απολογείται. Σταματά να σηκώνει το τηλέφωνο σε τοξικούς συγγενείς και δεν κρύβει τη βαρεμάρα της σε υποχρεώσεις που παλαιότερα άντεχε με ένα μόνιμο, ψεύτικο χαμόγελο. Οι γύρω της θα το εκλάβουν ίσως ως «φάση». Κάποιοι θα την πουν εγωίστρια. Οι πιο κακεντρεχείς θα ψιθυρίσουν ότι «παραξένεψε» ή ότι έγινε ψυχρή. Η επιστήμη της ψυχολογίας, όμως, έχει μια εντελώς διαφορετική και άκρως απελευθερωτική εξήγηση: Οι γυναίκες που πολλοί σπεύδουν να χαρακτηρίσουν ως «δύσκολες» δεν μεταλλάσσονται σε κάτι κακό. Απλώς αποφάσισαν, συνειδητά, να σταματήσουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα των άλλων εις βάρος των δικών τους.

Δεν έγιναν κρύες. Έγιναν ο πιο ειλικρινής εαυτός που υπήρξε ποτέ κάτω από δεκαετίες αόρατης συναισθηματικής εργασίας, την οποία όλοι θεωρούσαν δεδομένη. Αν αναγνωρίζεις αυτή τη στροφή 180 μοιρών σε σένα ή σε κάποια γυναίκα του περιβάλλοντός σου, δες 9 σημάδια που δείχνουν ότι αυτή η αλλαγή συμπεριφοράς δεν είναι καπρίτσιο, αλλά ανάγκη επιβίωσης.

1. Μια «δύσκολη» γυναίκα κουράζεται από τις δικαιολογίες για τις απρέπειες των άλλων

Θυμάσαι τότε που πάντα έβρισκε μια δικαιολογία για το αγενές σχόλιο του θείου ή την αδιαφορία ενός φίλου; «Έλα, μωρέ, δεν το εννοούσε έτσι», «περνάει δύσκολα», «έτσι είναι ο χαρακτήρας του». Πλέον, αφήνει τις συμπεριφορές να μιλούν από μόνες τους. Δεν κάνει πια τη δουλειά του «μεταφραστή» για να φαίνονται οι άλλοι καλύτεροι απ’ ό,τι είναι. Οι άνθρωποι που είχαν συνηθίσει σε αυτή την προστασία μπερδεύονται, γιατί προτιμούσαν την πιο soft εκδοχή της. Όχι επειδή ήταν η αληθινή, αλλά επειδή βόλευε.

2. Σταματά να προσποιείται

Οι «δύσκολες» γυναίκες βαρέθηκαν απλώς να σε νταντεύουν Jonathan Castañeda/Unsplash+

Τα άβολα χαμόγελα, ο ψεύτικος ενθουσιασμός για βαρετά καλέσματα και η γλυκιά φωνή στο τηλέφωνο με άτομα που της ρουφούν την ενέργεια, κόβονται μαχαίρι. Αυτό μεταφράζεται από τους τρίτους ως σνομπισμός ή ψυχρότητα. Στην πραγματικότητα, είναι η απόλυτη ειλικρίνεια σε έναν κόσμο που είχε συνηθίσει και είχε βολευτεί με την υποκρισία της.

3.  Οι «δύσκολες» γυναίκες βάζουν όρια αναπολογητικά

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύει το επιστημονικό έντυπο Prevention, πολλές γυναίκες που υπήρξαν χρόνια “people-pleasers” (που ζούσαν για να ευχαριστούν τους άλλους), τραβούν κόκκινες γραμμές κάποια στιγμή στη ζωή τους. Η συνειδητοποίηση ότι το τίμημα αυτής της μόνιμης υποχώρησης το πλήρωναν αποκλειστικά οι ίδιες με την ψυχική τους υγεία, φέρνει το εξής καθαρό μήνυμα: «Δεν μπορώ να το κάνω αυτό το σαββατοκύριακο». Χωρίς επεξηγήσεις, χωρίς μακροσκελή μηνύματα γεμάτα ενοχές.

4. Παραιτούνται από τον ρόλο του οικογενειακού διαμεσολαβητή

Μελέτες που έχουν δημοσιευτεί στο Healthline γύρω από τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της μόνιμης προσπάθειας ικανοποίησης των άλλων, δείχνουν ότι οι γυναίκες που διαχειρίζονται τις οικογενειακές συγκρούσεις φτάνουν κάποια στιγμή σε ένα οριακό σημείο. Το συναισθηματικό κόστος του να κρατούν τις ισορροπίες μεταξύ τρίτων ξεπερνά το κόστος του να αφήσουν τη σύγκρουση απλώς να υπάρχει. Έτσι, σταματά να παίρνει τηλέφωνο και τις 2 πλευρές μετά από έναν καβγά ή να μεταφέρει μηνύματα σε αδέλφια που δεν μιλιούνται. Αν το σύστημα καταρρεύσει επειδή εκείνη σταμάτησε να το συντηρεί, το πρόβλημα είναι του συστήματος, όχι δικό της.

5. Γίνονται πολύ πιο επιλεκτικές

Η λίστα των καλεσμένων μικραίνει, τα τηλέφωνα λιγοστεύουν, οι σχέσεις υποχρέωσης ξεθωριάζουν. Μένουν μόνο οι άνθρωποι που πραγματικά θέλει να έχει δίπλα τους. Εκείνοι που δίνουν όσα παίρνουν και αντέχουν την αυθεντική της πλευρά. Δεν κάνουν θορυβώδη ξεκαθαρίσματα· απλώς σταματούν να εμφανίζονται εκεί όπου δεν υπάρχει αμοιβαία εκτίμηση.

6. Σταματούν να «καταπίνουν» τη γνώμη τους

Το επιστημονικό περιοδικό Journal of Midlife Health αναφέρει ότι οι γυναίκες που καταπίεζαν τις απόψεις τους για να μην χαλάσει η καρδιά κανενός, βιώνουν μια έντονη ανάγκη αυτοέκφρασης σε κάποια φάση της ωριμότητάς τους. Διαφωνούν ανοιχτά και εκφέρουν γνώμη, χωρίς να τσεκάρουν πρώτα τις αντιδράσεις.

7. Αφήνουν να σχέσεις που έπρεπε να έχουν λήξει προ πολλού

Η φιλία που συντηρούνταν μόνο από τύψεις, η συγγενική υποχρέωση που την άδειαζε ψυχικά… Μόλις εκείνη σταματά να λυγίζει και να κάνει όλες τις υποχωρήσεις, η σχέση γκρεμίζεται. Για τον άλλον, το τέλος φαίνεται απότομο. Για εκείνη, ήταν απλά η άρνηση να συνεχίσει να πληρώνει μόνη της έναν λογαριασμό που έπρεπε να μοιράζεται στη μέση εδώ και χρόνια.

8. Οι «δύσκολες» γυναίκες διεκδικούν τον χώρο τους χωρίς καμία ενοχή

Μιλάνε με την κανονική ένταση της φωνής τους, κάθονται στην κεφαλή του τραπεζιού, μπαίνουν σε ένα δωμάτιο χωρίς ασυνείδητα να σκέφτονται εάν ενοχλούν. Η επέκταση αυτή ξενίζει τους γύρω, αλλά για τις ίδιες είναι ό,τι πιο φυσικό. Δεν πιάνουν περισσότερο χώρο, αλλά ακριβώς αυτόν που τους αναλογούσε πάντα.

9. Πενθούν τα χρόνια που έχασαν προσπαθώντας να είναι «βολικές»

Υπάρχει μια περίοδος εσωτερικού θρήνου που κανείς δεν συζητά: η στιγμή που έρχεσαι αντιμέτωπη με το πόσα χρόνια έχασες υποχωρώντας και σωπαίνοντας. Ο θυμός που βγαίνει στην επιφάνεια τότε δεν είναι κακία ή πικρία. Είναι η καθυστερημένη συναισθηματική αντίδραση σε ένα τεράστιο κόστος που κανείς ποτέ δεν αναγνώρισε.

Οι γυναίκες έτσι μπορεί να κοιτάζουν πίσω τις δεκαετίες που έβαζαν τον εαυτό τους τελευταίο, απορώντας: Πώς άντεξαν τόσο πολύ και πώς; Την πρώτη φορά που είπαν «φτάνει», η λέξη που επέλεξαν όλοι για να τις χαρακτηρίσουν ήταν «δύσκολη».