Μήπως έχεις κι εσύ brain rot; Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν σκρολάρεις με τις ώρες
- 27 ΦΕΒ 2026
Αν δεν έχεις ακούσει ποτέ τον όρο brain rot, τότε πιθανότατα είσαι από τις/ους τυχερές/ούς που δεν τον έχουν βιώσει. Έχεις νιώσει όμως ποτέ εκείνο το περίεργο συναίσθημα, σαν να βγαίνεις στην επιφάνεια για να πάρεις αέρα, αφού έχεις περάσει 2 ώρες «χαμένη» σε ανούσια βιντεάκια στο TikTok ή το Instagram; Αυτό ακριβώς περιγράφει ένας από τους πιο viral όρους της σύγχρονης εποχής: το «σάπισμα» του εγκεφάλου από το υπερβολικό online περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας.
Και μπορεί να το brain rot να φαίνεται ένα αστείο slang, όμως οι επιστήμονες προειδοποιούν: η αλήθεια πίσω από τον όρο είναι πολύ πιο σοβαρή για την υγεία του εγκεφάλου.
Γιατί δεν μπορείς πια να τελειώσεις ούτε ένα βιβλίο;
Σου έχει τύχει να πιάνεις ένα βιβλίο που άλλοτε θα λάτρευες και μετά από 2 σελίδες να πιάνεις το κινητό; Δεν είσαι η μόνη. Η Catherine Price, συγγραφέας του How to Break Up With Your Phone, εξηγεί ότι τα smartphones έχουν εκπαιδεύσει τον εγκέφαλό μας να διασπάται εύκολα.
Κάθε ειδοποίηση, κάθε scroll σε σύντομα videos (Shorts, Reels, TikToks), κατακερματίζει την προσοχή σου. Έρευνες δείχνουν ότι αυτή η συνήθεια συνδέεται άμεσα με αυξημένο άγχος και πτώση των γνωστικών λειτουργιών. Ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να αντιδρά σε ερεθίσματα, αλλά όταν τα ερεθίσματα είναι ασταμάτητα, απλώς εξαντλείται.
Το μέγεθος του εγκεφάλου… μετράει
Μια πρόσφατη μελέτη του 2025 (Translational Psychiatry) σε πάνω από 7.000 παιδιά έδειξε κάτι σοκαριστικό: η υπερβολική χρήση οθόνης συνδέεται με μειωμένο πάχος του εγκεφαλικού φλοιού. Ο φλοιός είναι το κομμάτι που χρειαζόμαστε για τη μνήμη, τη λήψη αποφάσεων και κυρίως για να ελέγχουμε τις παρορμήσεις μας.
Με απλά λόγια: όσο πιο πολύ «σαπίζεις» στην οθόνη, τόσο πιο δύσκολο σου είναι να πεις «όχι» στο επόμενο scroll, αναζητώντας απεγνωσμένα μια δόση ντοπαμίνης.
Brain rot και τεχνητή νοημοσύνη
Και μετά ήρθαν τα AI chatbots. Μια μελέτη στο MIT έδειξε ότι οι φοιτητές που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να γράψουν εργασίες, δεν θυμούνται σχεδόν τίποτα από όσα έγραψαν αμέσως μόλις τελειώσουν. Ο εγκέφαλός τους κυριολεκτικά «κοιμάται» κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
Αν δεν χρησιμοποιείς μια δεξιότητα, ο εγκέφαλός σου τη διαγράφει.
Πώς θα «σώσεις» τον εγκέφαλό σου από το brain rot (πριν να είναι αργά)
Μην ανησυχείς, υπάρχει επιστροφή. Οι ειδικοί προτείνουν 4 απλά βήματα για να κάνεις restart:
- Εξόρισε τις οθόνες από την κρεβατοκάμαρα: Η χρήση κινητού στο κρεβάτι κλέβει τον ύπνο σου και καταστρέφει τη λευκή ουσία του εγκεφάλου (ειδικά στους εφήβους). Αγόρασε ένα κλασικό ξυπνητήρι και φόρτισε το κινητό στο σαλόνι.
- Σου βάζω δύσκολα: Ο εγκέφαλός μας χρειάζεται πρόκληση για να παραμείνει υγιής. Μην αφήνεις το AI να σκέφτεται για σένα σε όλα. Λίγο ζόρι είναι καλό για τη μάθηση!
- Scroll με μέτρο: 10 λεπτά TikTok είναι διασκέδαση. 2 ώρες είναι «brain rot». Αν δυσκολεύεσαι, βάλε app blockers ή διάγραψε τις εφαρμογές που σε «ρουφάνε».
- Κατανάλωσε υπεύθυνα: Αναρωτήσου: «Επιλέγω εγώ να δω αυτό το βίντεο ή με σέρνει ο αλγόριθμος;».
