ΥΓΕΙΑ

Laptop στα πόδια: Πόσο επικίνδυνο είναι τελικά για την υγεία σου;

iStock

Το laptop είναι για πολλούς από τις συσκευές που χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά σου. Πόσες ώρες περνάς χαλαρώνοντας στον καναπέ ή στο κρεβάτι, έχοντάς το να ακουμπάει απευθείας πάνω στα πόδια σου και να «γουργουρίζει» ζεστά; Σίγουρα πολλές. Έχεις αναρωτηθεί, όμως, μήπως αυτός ο πιστός σου σύντροφος από πλαστικό και μέταλλο σου κάνει κακό χωρίς να το καταλαβαίνεις;

Η επιστήμη έχει βάλει στο μικροσκόπιο τη χρήση του φορητού υπολογιστή. Ενώ κάποιοι φόβοι αποδεικνύονται εντελώς αβάσιμοι, κάποιοι άλλοι κίνδυνοι είναι πέρα για πέρα αληθινοί. Αν και η λέξη laptop σημαίνει κυριολεκτικά «πάνω στα πόδια», οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ίσως ήρθε η ώρα να κρατήσεις κάποιες αποστάσεις.

Laptop στα πόδια: Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για καρκίνο;

Ας ξεκινήσουμε με τα καλά νέα που θα σε καθησυχάσουν: Η έρευνα δεν έχει δείξει καμία πειστική απόδειξη ότι η χρήση του laptop απευθείας στα πόδια προκαλεί καρκίνο.

Ο λόγος που δεν χρειάζεται να πανικοβάλλεσαι είναι το είδος της ακτινοβολίας. Τα laptops εκπέμπουν μη ιονίζουσα ακτινοβολία χαμηλής ενέργειας. Σε αυτήν περιλαμβάνονται και τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία ραδιοσυχνοτήτων (EMF) που χρησιμοποιεί η συσκευή σου για να συνδεθεί στο Wi-Fi και το Bluetooth. Αυτή η ακτινοβολία είναι εξαιρετικά ασθενής.

Δεν έχει τη δύναμη να αποσπάσει ηλεκτρόνια από τα άτομα (μια διαδικασία που λέγεται ιονισμός και μπορεί να βλάψει τους ιστούς και το DNA). Με απλά λόγια, το laptop σου δεν έχει την απαιτούμενη ενέργεια για να σπάσει τους χημικούς δεσμούς στο σώμα σου.

Για να το καταλάβεις καλύτερα, τα laptops μοιάζουν με άλλες συσκευές χαμηλής ενέργειας, όπως οι φούρνοι μικροκυμάτων ή τα κινητά τηλέφωνα. Πρόσφατες μεγάλες μελέτες, που έγιναν για λογαριασμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), έδειξαν ότι δεν υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για την υγεία από τη μη ιονίζουσα ακτινοβολία. Μάλιστα, τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν περισσότερη ακτινοβολία από τα laptops, κυρίως επειδή τα έχουμε συχνά στις τσέπες μας. Αν λοιπόν τα κινητά θεωρούνται ασφαλή, το ίδιο ισχύει και για το laptop σου.

Τι γίνεται όμως με τη στατιστική αύξηση κάποιων ουρολογικών καρκίνων τις τελευταίες δεκαετίες, παράλληλα με την άνοδο της χρήσης των υπολογιστών; Οι ειδικοί τονίζουν ότι η χρονική σύμπτωση δεν σημαίνει απαραίτητα σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Πολλά έχουν αλλάξει στην κοινωνία μας και στον τρόπο ζωής μας, οπότε δεν φταίει το laptop.

Και τι γίνεται με τη γονιμότητα;

Εδώ, όμως, τα πράγματα σοβαρεύουν. Αν το laptop στα πόδια δεν σε απειλεί με ακτινοβολία, σε απειλεί με κάτι πολύ πιο χειροπιαστό: τη θερμότητα. Για τους άντρες, η χρήση του laptop απευθείας στα πόδια μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γονιμότητά τους. Όπως εξηγoύν οι ειδικοί, το πρόβλημα εντοπίζεται στη θερμότητα που εκλύει η μπαταρία του υπολογιστή, ειδικά όταν αυτός φορτίζει.

Το σπέρμα χρειάζεται πιο χαμηλή θερμοκρασία από το υπόλοιπο σώμα για να παραμείνει υγιές. Μελέτες έχουν δείξει ότι όταν το laptop κάθεται ακριβώς πάνω στα πόδια σου, η θερμοκρασία στην περιοχή των όρχεων μπορεί να ανέβει κατά 2.6°C έως 2.8°C. Αυτή η αύξηση μετατρέπει την περιοχή σε «σάουνα», με αποτέλεσμα τα σπερματοζωάρια να χάνουν την κινητικότητά τους και να γίνονται «νωθρά».

Τα καλά νέα;  Η κατάσταση είναι πλήρως αναστρέψιμη. Επειδή ο κύκλος ζωής του σπέρματος είναι περίπου 60 με 70 ημέρες, αν βγάλεις το laptop από τα πόδια σου και περιμένεις αυτό το διάστημα, το ταλαιπωρημένο από τη ζέστη σπέρμα θα αντικατασταθεί από νέο, υγιές και πλήρως λειτουργικό.

Από την άλλη, η θερμότητα αυτή είναι πολύ λιγότερο πιθανό να επηρεάσει τη γυναικεία αναπαραγωγική υγεία, καθώς οι ωοθήκες και η μήτρα προστατεύονται εσωτερικά από στρώματα μυών και ιστών.

Tips για να προστατευτείς

  • Κράτα αποστάσεις:

Ο πιο απλός τρόπος είναι να μην ακουμπάς το laptop πάνω σου. Χρησιμοποίησε ένα γραφείο ή μια ειδική βάση. Προσοχή όμως: κάποιες μελέτες έδειξαν ότι οι απλές βάσεις δεν εμποδίζουν πάντα την άνοδο της θερμοκρασίας, οπότε το γραφείο είναι η καλύτερη λύση.

  • Έλεγξε τη θερμοκρασία της συσκευής:

Χρησιμοποίησε εξωτερικούς ανεμιστήρες (coolers) για το laptop σου και ρύθμισε τις παραμέτρους λειτουργίας του ώστε να μην υπερθερμαίνεται.

  • Σήκω από την καρέκλα:

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος συχνά δεν είναι το laptop, αλλά η καθιστική ζωή. Η έλλειψη άσκησης συνδέεται άμεσα με κακή μεταβολική υγεία (όπως το αυξημένο βάρος και ο διαβήτης τύπου 2), παράγοντες που πλήττουν τη γονιμότητα τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών.

  • Προστάτευσε τη μέση και την πλάτη σου:

Το να κάθεσαι με τις ώρες με ένα laptop στα πόδια είναι καταστροφικό για τη στάση του σώματός σου. Αργά ή γρήγορα θα αποκτήσεις μυοσκελετικά προβλήματα και πόνους στη μέση και τον αυχένα. Ένα όρθιο γραφείο (standing desk) μπορεί να σε βοηθήσει σημαντικά.