Κολπική ξηρότητα: 5 αιτίες που δεν είχες φανταστεί
- 9 ΦΕΒ 2026
Η κολπική ξηρότητα είναι ένα ζήτημα υγείας που, αν και επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες, παραμένει συχνά στο περιθώριο των συζητήσεων λόγω αμηχανίας. Κι όμως, οι πιθανότητες λένε πως τουλάχιστον μία από τις γυναίκες που κάθονται απέναντί σου έχει νιώσει αυτό το ενοχλητικό τσούξιμο, τη φαγούρα ή έχει ταλαιπωρηθεί από συχνές ουρολοιμώξεις.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις της στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής είναι κάθε άλλο παρά αμελητέες. Η κολπική ξηρότητα όμως δεν είναι μια προσωρινή ενόχληση. Ο κνησμός, το αίσθημα καύσου και οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις που τη συνοδεύουν, αποτελούν σήματα του οργανισμού που απαιτούν την προσοχή μας.
Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Περίπου το 17% των γυναικών πριν από την εμμηνόπαυση αναφέρουν επώδυνη σεξουαλική επαφή λόγω έλλειψης λίπανσης, ενώ το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 50% στις γυναίκες που βρίσκονται στη φάση της εμμηνόπαυσης.
Πέρα από τη φυσιολογική αυξομείωση της επιθυμίας, η κολπική υγεία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις ορμονικές μεταβολές, τη φαρμακευτική αγωγή και τη γενικότερη φυσική μας κατάσταση. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί οι αιτίες είναι πολύ περισσότερες από όσες φανταζόμαστε, αλλά η λύση ξεκινά πάντα από τη σωστή ενημέρωση.
Λόγοι που μπορεί να συνδέονται με κολπική ξηρότητα
1. Υπερτονία των μυών του πυελικού εδάφους
iStock
Το πυελικό έδαφος είναι το σύστημα μυών που στηρίζει την κύστη, το έντερο και τα αναπαραγωγικά σου όργανα. Για να επιτραπεί η διείσδυση (είτε πρόκειται για σεξουαλική επαφή, είτε για ένα sex toy), οι μυς αυτοί πρέπει να χαλαρώσουν. Αν βρίσκονται σε διαρκή ένταση, το αποτέλεσμα είναι ο πόνος. Συχνά, η ξηρότητα είναι η άμυνα του σώματος: αν υπάρχει σωματικό ή ψυχολογικό τραύμα, ο οργανισμός αρνείται να προχωρήσει στη διαδικασία της λίπανσης.
Τι να κάνεις:
- Εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία: Ένας φυσικοθεραπευτής πυελικού εδάφους μπορεί να σε διδάξει ασκήσεις χαλάρωσης (όπως τα reverse Kegels).
- Ψυχοθεραπεία: Αν η κολπική ξηρότητα πηγάζει από ψυχολογικά αίτια, ένας ειδικός θα σε βοηθήσει να διαχειριστείς το τραύμα ή το άγχος της επαφής.
2. Περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση
Η δραματική πτώση των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση οδηγεί σε ατροφία του κολπικού ιστού. Αυτό κάνει τα τοιχώματα πιο λεπτά, λιγότερο ελαστικά και σαφώς πιο ξηρά, προκαλώντας πόνο ή ακόμα και μικροεκδορές.
Τι να κάνεις: Μην το αποδέχεσαι ως «φυσιολογική φθορά». Υπάρχουν ενυδατικές κρέμες με υαλουρονικό οξύ για καθημερινή χρήση, καθώς και τοπικά σκευάσματα οιστρογόνων που αποκαθιστούν την υγεία του κόλπου με ασφάλεια, κατόπιν συμβουλής γιατρού.
3. Ορμονική αντισύλληψη
Είναι μια ειρωνεία της επιστήμης: το χάπι που σου επιτρέπει να απολαμβάνεις το σεξ χωρίς τον φόβο μιας εγκυμοσύνης, μπορεί μερικές φορές να σου στερεί τη λίπανση. Ορισμένα αντισυλληπτικά επηρεάζουν τα επίπεδα των ελεύθερων ορμονών στο αίμα, μειώνοντας τη φυσική υγρασία και τη λίμπιντο.
Τι να κάνεις: Αν παρατηρήσεις αλλαγή μετά την έναρξη μιας νέας συνταγής, συζήτησε με τον/τη γυναικολόγο σου την πιθανότητα αλλαγής σκευάσματος ή τη χρήση μη ορμονικών μεθόδων, όπως το σπιράλ.
4. Φαρμακευτική αγωγή
Δεν φταίνε πάντα οι ορμόνες. Φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για να «στεγνώνουν» τις εκκρίσεις του σώματος, όπως τα αντιισταμινικά για τις αλλεργίες ή τα αποσυμφορητικά, έχουν την ίδια επίδραση και στον κόλπο. Επίσης, ορισμένα αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά είναι γνωστό ότι μειώνουν την κολπική υγρασία.
Τι να κάνεις: Η επαρκής ενυδάτωση του οργανισμού είναι το πρώτο βήμα. Αν η κολπική ξηρότητα οφείλεται σε χρόνια αγωγή, η χρήση ενός ποιοτικού λιπαντικού με βάση το νερό είναι η πιο άμεση και αποτελεσματική λύση.
5. Υποκείμενες παθήσεις και τρόπος ζωής
Ο διαβήτης και το σύνδρομο Sjögren (που προκαλεί ξηρότητα σε μάτια και στόμα) συχνά εκδηλώνονται και με κολπική ξηρότητα. Επίσης, ο θηλασμός μειώνει προσωρινά τα οιστρογόνα, δημιουργώντας παρόμοια συμπτώματα. Τέλος, ο ρόλος του καπνίσματος είναι καθοριστικός: το τσιγάρο παρεμβαίνει στον μεταβολισμό των οιστρογόνων και μειώνει την αιμάτωση της περιοχής.
Τι να κάνεις:
- Σωστός καθαρισμός: Σταμάτα να χρησιμοποιείς αρωματικά σαπούνια και εσωτερικές πλύσεις (douches). Ο κόλπος διαθέτει δικό του μηχανισμό αυτοκαθαρισμού και τα χημικά διαταράσσουν το pH του.
- Διαχείριση πόνου: Αν μια επαφή πονάει, σταμάτα. Η επιμονή στον πόνο προκαλεί αντανακλαστική σύσπαση των μυών, επιδεινώνοντας το πρόβλημα μακροπρόθεσμα.
Η κολπική ξηρότητα δεν είναι κάτι που πρέπει απλώς να «υπομένεις». Είναι ένα ιατρικό ζήτημα με συγκεκριμένες λύσεις. Η επίσκεψη στον/στη γυναικολόγο είναι το πρώτο βήμα για να ξαναβρείς την άνεσή σου και να απολαύσεις τη σεξουαλική σου ζωή χωρίς περιορισμούς.
