Brain stress: Το αόρατο σύμπτωμα του καύσωνα που αγνοούμε όλοι

Όταν ο υδράργυρος χτυπάει κόκκινο, όλοι μιλάμε για την ενυδάτωση, την ηλίαση ή τη θερμοπληξία. Σχεδόν κανείς όμως δεν αναφέρεται στο τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι μας. Η παρατεταμένη ζέστη σε έναν καύσωνα δεν εξαντλεί μόνο το σώμα· «καίει» και τις εγκεφαλικές μας λειτουργίες.

Τι είναι το brain stress και πώς σε επηρεάζει;

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το brain stress είναι η κατάσταση στην οποία ο οργανισμός αδυνατεί να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του πυρήνα του. Αποτέλεσμα; Ο εγκέφαλος δέχεται υπερβολική πίεση, οδηγώντας σε:

• Έντονη πνευματική και σωματική κόπωση.
• Αδυναμία λήψης αποφάσεων και σοβαρή έλλειψη συγκέντρωσης στις καθημερινές σου δραστηριότητες.
• Θολή σκέψη και μειωμένη γνωστική απόδοση.

Από τη δυσφορία στο «σοκ»: Πώς ο καύσωνας επηρεάζει τον εγκέφαλο

Όταν εκτίθεσαι σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο οργανισμός σου περνάει από διάφορα στάδια: από την απλή έκθεση, στη θερμική εξάντληση και τελικά στη θερμοπληξία.

Η διάρκεια και η ένταση της ζέστης καθορίζουν το μέγεθος της επιβάρυνσης. Ο καύσωνας προκαλεί συστημική φλεγμονή στον οργανισμό, η οποία επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου. Το αποτέλεσμα;

• Απορυθμισμένη διάθεση και αύξηση της επιθετικότητας.
• Μειωμένη ικανότητα επεξεργασίας πληροφοριών.
• Αυξημένος κίνδυνος για ψυχιατρικά περιστατικά έκτακτης ανάγκης.

Σε προχωρημένα και πολύ σοβαρά στάδια θερμικής καταπόνησης, μπορεί να προκληθεί μέχρι και εγκεφαλικό οίδημα, σπασμοί ή επικίνδυνες επιπλοκές για τη ζωή.

Η «βουτιά» της σεροτονίνης: Γιατί νιώθεις εκνευρισμό και άγχος;

Έχεις αναρωτηθεί γιατί κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα οι άνθρωποι γύρω σου (αλλά και εσύ) είναι πιο εκνευρισμένοι; Η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της σεροτονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τη διάθεση. Η πτώση της σεροτονίνης προκαλεί:

• Χαμηλή ανοχή στη ματαιοπονία και έντονες εναλλαγές διάθεσης.
• Αύξηση της επιθετικότητας και μειωμένες κοινωνικές δεξιότητες.
• Διαταραχές ύπνου, συμπτώματα κατάθλιψης και αυξημένο κίνδυνο για αυτοκτονικό ιδεασμό σε ευάλωτα άτομα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αν και ο καύσωνας μάς επηρεάζει όλους, ορισμένες ομάδες είναι πολύ πιο ευάλωτες:

• Γυναίκες: Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες λόγω ορμονικών διακυμάνσεων, ειδικά κατά τη διάρκεια της περιόδου, της λοχείας (μετά τον τοκετό) και της εμμηνόπαυσης.
• Παιδιά και ηλικιωμένοι: Ο μηχανισμός θερμορύθμισης του σώματός τους δεν λειτουργεί πάντα αποτελεσματικά.
• Άτομα με υποκείμενα νοσήματα: Ήδη επιβαρυμένοι οργανισμοί λυγίζουν πιο εύκολα στις θερμικές πιέσεις.

Προειδοποιητικά σημάδια: Τι πρέπει να προσέξεις

Η έκθεση στον καύσωνα συνοδεύεται συχνά από σημαντική απώλεια ηλεκτρολυτών (κυρίως νατρίου και καλίου). Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί με:

• Μυϊκές κράμπες.
• Έντονο άγχος, κρίσεις πανικού και συναισθηματική αναταραχή.
• Σύγχυση, απώλεια προσανατολισμού ή ακόμα και λιποθυμία.

Τι κρατάμε;

Η ζέστη δεν είναι απλώς θέμα δροσιάς ή άνεσης· είναι ζήτημα υγείας. Αν παρατηρήσεις στον εαυτό σου ή στους γύρω σου έντονο εκνευρισμό, αδυναμία συγκέντρωσης ή διαταραχές στον ύπνο κατά τις θερμές ημέρες, φρόντισε να ενυδατώνεσαι, να μένεις σε δροσερούς χώρους και να αναζητάς ιατρική βοήθεια αν τα συμπτώματα επιμένουν.