ΥΓΕΙΑ

Αντιγριπικό εμβόλιο: 7 πράγματα που πρέπει να ξέρεις πριν το κάνεις

iStock

Η εποχική γρίπη αποτελεί οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού που κάθε φθινόπωρο και χειμώνα δοκιμάζει τις αντοχές του ανοσοποιητικού συστήματος και επιβαρύνει τα νοσοκομεία. Για την περίοδο 2026-2027, η εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας και οι συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών θέτουν στο επίκεντρο τον έγκαιρο εμβολιασμό ως το πιο αξιόπιστο μέσο πρόληψης σοβαρών επιπλοκών και νοσηλειών.

Αντιγριπικό εμβόλιο: 7 πράγματα που πρέπει να ξέρεις πριν το κάνεις

1. Πότε είναι το ιδανικό διάστημα εμβολιασμού

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός συστήνεται κατά προτίμηση από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου. Ο οργανισμός χρειάζεται περίπου 14 ημέρες από τη χορήγηση για να αναπτύξει τα απαιτούμενα προστατευτικά αντισώματα.

Αν παρέλθει ο Νοέμβριος, ο εμβολιασμός συνεχίζεται κανονικά καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και της επιδημικής έξαρσης, καθώς η εποχή της γρίπης στην Ελλάδα εκτείνεται συχνά μέχρι και τον Μάρτιο ή Απρίλιο.

2. Σε ποιους συνιστάται αυστηρά το αντιγριπικό εμβόλιο (Ομάδες Υψηλού Κινδύνου)

Αντιγριπικό εμβόλιο: 7 πράγματα που πρέπει να ξέρεις πριν το κάνεις Unsplash

Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, ο εμβολιασμός είναι απαραίτητος για όσους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης:

Ηλικιωμένοι: Όλα τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.

Βρέφη και παιδιά: Ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών.

Χρόνια νοσήματα: Παιδιά (>6 μηνών) και ενήλικες με:

  • Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού (π.χ. άσθμα, ΧΑΠ).
  • Καρδιαγγειακές παθήσεις.
  • Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα μεταβολικά νοσήματα.
  • Ανοσοκαταστολή (συγγενή, επίκτητη ή φαρμακευτική), μεταμοσχεύσεις.
  • Χρόνια νεφροπάθεια και ηπατοπάθεια.
  • Νευρολογικά ή νευρομυϊκά νοσήματα, σύνδρομο Down.
  • Αιμοσφαιρινοπάθειες (π.χ. δρεπανοκυτταρική, μεσογειακή αναιμία).

Έγκυες & νέες μητέρες: Γυναίκες σε οποιοδήποτε τρίμηνο κύησης, λεχωίδες και θηλάζουσες.

Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία: Με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) $ge 40 text{kg/m}^2$ στους ενήλικες.

Παιδιά υπό χρόνια θεραπεία με ασπιρίνη (π.χ. νόσος Kawasaki): Λόγω του κινδύνου εμφάνισης συνδρόμου Reye.

3. Ποιοι άλλοι πρέπει να εμβολιαστούν για «τείχος προστασίας»

Η μετάδοση του ιού συχνά ανακόπτεται όταν εμβολιάζονται όσοι έρχονται σε στενή επαφή με ευάλωτους πληθυσμούς:

  • Υγειονομικό προσωπικό: Εργαζόμενοι σε νοσοκομεία, κλινικές και κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας.
  • Φροντιστές & οικείοι: Όσοι διαμένουν ή φροντίζουν βρέφη κάτω των 6 μηνών (που δεν μπορούν να εμβολιαστούν) ή άτομα με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.
  • Δομές φιλοξενίας: Προσωπικό και φιλοξενούμενοι σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και κλειστά ιδρύματα.
  • Επαγγελματίες υψηλής έκθεσης: Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι και εργαζόμενοι σε σφαγεία, για την αποφυγή συνδυαστικής διασποράς στελεχών.

4. Ποιο εμβόλιο αντιστοιχεί σε κάθε ηλικία

Για την περίοδο 2026-2027 είναι διαθέσιμοι 3 διαφορετικοί τύποι εγκεκριμένων σκευασμάτων, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό υγείας:

  • Συμβατικό Αδρανοποιημένο:

    Απευθύνεται στον γενικό πληθυσμό από την ηλικία των 6 μηνών έως και 64 ετών, καθώς και σε εγκύους ανεξαρτήτως τριμήνου.

  • Ενισχυμένο / Υψηλής Δόσης :

    Χορηγείται αποκλειστικά σε άτομα 65 ετών και άνω, καθώς και σε ενήλικες 18–64 ετών με ιστορικό μεταμόσχευσης συμπαγούς οργάνου. Τα σκευάσματα αυτά ξεπερνούν τη φυσική ανοσογήρανση της τρίτης ηλικίας, προσφέροντας ισχυρότερη προστασία έναντι βαριάς νόσησης και νοσηλείας.

  • Ζων Εξασθενημένο – Ρινικό Spray :

    Χορηγείται σε παιδιά και εφήβους από 2 έως κάτω των 18 ετών ως εναλλακτική της ένεσης, εφόσον δεν συντρέχουν αντενδείξεις σοβαρής ανοσοκαταστολής.

5. Αντιγριπικό και άλλα εμβόλια

Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί την ίδια ημέρα με το επικαιροποιημένο εμβόλιο κατά του COVID-19, καθώς και με το εμβόλιο έναντι του πνευμονιοκόκκου ή του RSV (σε διαφορετικό ανατομικό σημείο, π.χ. στο άλλο χέρι). Δεν απαιτείται κανένα χρονικό μεσοδιάστημα μεταξύ τους αν γίνουν ξεχωριστά.

6. Τι ισχύει σε περίπτωση ίωσης ή συμπτωμάτων

  • Εμπύρετο νόσημα: Αν υπάρχουν συμπτώματα ενεργού λοίμωξης του αναπνευστικού ή πυρετός, το αντιγριπικό εμβόλιο αναβάλλεται μέχρι την πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων.

  • Ήπιο κρυολόγημα χωρίς πυρετό: Δεν αποτελεί αντένδειξη για τον εμβολιασμό.

  • Ασυμπτωματικά άτομα: Μπορούν να εμβολιαστούν κανονικά (με αρνητικό rapid test εφόσον υπήρξε πρόσφατη επαφή με κρούσμα COVID-19).

7. Ασφάλεια, ανεπιθύμητες ενέργειες και συνταγογράφηση

  • Ασφάλεια: Τα αδρανοποιημένα εμβόλια περιέχουν νεκρά στελέχη και δεν μπορούν να προκαλέσουν γρίπη. Ήπιες αντιδράσεις όπως ευαισθησία στο σημείο της ένεσης, χαμηλή δεκατική κίνηση ή μυαλγία υποχωρούν μέσα σε 24-48 ώρες.

  • Διαδικασία: Για τα συμβατικά αδρανοποιημένα εμβόλια ενηλίκων η διάθεση και η διενέργεια πραγματοποιείται απευθείας στα φαρμακεία χωρίς ιατρική συνταγή. Αντίθετα, τα ενισχυμένα σκευάσματα υψηλής δόσης για τους άνω των 65 ετών απαιτούν ιατρική συνταγογράφηση.