9 τρόποι να στηρίξεις κάποιον χωρίς να δίνεις συμβουλές

Πολύ συχνά αναρωτιόμαστε αμέσως: «Πώς μπορώ να το διορθώσω αυτό; Τι είναι το σωστό να πω;», σημειώνουν οι ειδικοί. Η αλήθεια όμως είναι ότι οι συμβουλές πιάνουν τόπο μόνο αφού ο άλλος νιώσει ότι τον κατάλαβες. Διαφορετικά, αν βιαστείς να προτείνεις λύσεις, το πιθανότερο είναι να τον κάνεις να νιώσει ότι υποτιμάς το πρόβλημά του αντί να τον υποστηρίζεις. Οι ειδικοί επιβεβαιώνουν: Ο καλύτερος τρόπος για να σταθείς σε κάποιον είναι να τον βοηθήσεις πρώτα να νιώσει ότι τον ακούς και να προσφέρεις καθοδήγηση αργότερα, εφόσον στη ζητήσει. Ας δούμε παρακάτω αναλυτικά 9 τρόπους για να στηρίξεις πραγματικά έναν δικό σου άνθρωπο, χωρίς να ξεκινάς με συμβουλές.

1. Αναρωτήσου ποιον προσπαθείς πραγματικά να ηρεμήσεις

Πριν πεις οτιδήποτε, κάνε στον εαυτό σου μια γρήγορη ερώτηση αυτογνωσίας: «Αυτό που ετοιμάζομαι να πω θα βοηθήσει εκείνον ή θα ανακουφίσει εμένα;» Η απάντηση μπορεί να σε εκπλήξει.

Το να δίνεις συμβουλές τις περισσότερες φορές ηρεμεί εσένα παρά βοηθάει τον άλλον, εξηγούν οι ειδικοί. Βλέποντας έναν δικό σου άνθρωπο να υποφέρει, δημιουργείται αβεβαιότητα και άγχος και σε σένα τον ίδιο. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η παρόρμηση να παρέμβεις και να «διορθώσεις» τα πράγματα είναι τόσο ισχυρή.

Η πραγματικότητα όμως είναι μία: κατά πάσα πιθανότητα, δεν μπορείς να λύσεις το πρόβλημά του. Δεν μπορείς να του εγγυηθείς αν θα πάρει τη δουλειά, αν θα πετύχει η σχέση του ή πώς θα εξελιχθεί μια δύσκολη απόφαση. Αντί λοιπόν να προσπαθείς να εξαφανίσεις την αβεβαιότητα, βοήθησέ τον να την αντέξει. Το να στηρίζεις κάποιον σημαίνει να τον βοηθάς να ανακαλύψει ότι μπορεί να επιβιώσει ακόμα κι αν δεν ξέρει ακόμα τι θα γίνει.

2. Βοήθησέ τον να νιώσει λιγότερο μόνος

Για να πιάσει τόπο μια συμβουλή, ο άλλος πρέπει πρώτα να νιώσει ότι καταλαβαίνεις απόλυτα τι περνάει. Οι πιο βοηθητικές αντιδράσεις είναι συνήθως σύντομες και δεν ξεκινάνε από το «Εγώ»:

• «Ακούγεται πολύ δύσκολο».
• «Είναι πράγματι πολλά αυτά που έχεις να διαχειριστείς».
• «Είναι κρίμα αυτό που συνέβη».

Όταν λέγονται με ειλικρίνεια, αυτές οι φράσεις δείχνουν στον άλλον ότι δεν χρειάζεται να κουβαλάει αυτό που νιώθει μόνος του. Δεν χρειάζεται να διορθώσεις το πρόβλημά του, αρκεί να μείνεις δίπλα του όσο χρειάζεται μέχρι να νιώσει ότι τον κατάλαβες.

3. Άφησέ τον να παραμείνει ο «ειδικός» της δικής του ζωής

Ο στόχος σου δεν είναι να φανείς εξυπνότερος από τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου, αλλά να του κάνεις ξεκάθαρο ότι τον βλέπεις και τον ακούς. Αυτό ξεκινά με την ενσυναίσθηση. Δοκίμασε φράσεις όπως: «Βγάζει απόλυτο νόημα που νιώθεις έτσι» ή «Καταλαβαίνω πλήρως γιατί αισθάνεσαι έτσι».

Στη συνέχεια, δείξε περιέργεια και άφησε τον άλλον να οδηγήσει τη συζήτηση. Ο γρηγορότερος τρόπος για να κάνεις κάποιον να νιώσει ότι δεν τον καταλαβαίνεις είναι να συμπεριφερθείς σαν να γνωρίζεις την κατάστασή του καλύτερα από τον ίδιο.

4. Μην υποθέτεις τι χρειάζεται. Ρώτα

Δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι το ίδιο είδος υποστήριξης. Αντί να υποθέτεις ότι ξέρεις τι θα βοηθούσε, απλά ρώτησε. Ξεκίνα τη συζήτηση λέγοντας: «Είμαι εδώ για σένα. Τι χρειάζεσαι αυτή τη στιγμή;», προτείνουν οι ειδικοί. «Θέλεις να μπω σε λειτουργία επίλυσης προβλημάτων ή θέλεις απλά να καθίσω και να σε ακούσω;»

Χρειάζονται μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να ρωτήσεις κι όμως έτσι γλιτώνεις ένα από τα πιο συχνά λάθη: το να λύνεις ένα πρόβλημα για το οποίο ο άλλος δεν σου ζήτησε ποτέ λύση.

5. Ρίξε ρυθμούς

Μερικές φορές, το πιο υποστηρικτικό πράγμα που μπορείς να κάνεις είναι… τίποτα. Τουλάχιστον για λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό το ένα πάτημα «παύσης» δίνει στον άλλον πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια και συναισθηματική ισορροπία από οποιαδήποτε λέξη.

Υπάρχει μάλιστα φυσιολογικός λόγος που η ήρεμη παρουσία σου βοηθάει: τα νευρικά μας συστήματα συντονίζονται μεταξύ τους (συν-ρύθμιση). Γι’ αυτό και οι υπερβολικές, πανικόβλητες αντιδράσεις μπορούν να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Η δική σου σταθερότητα στέλνει το σωστό μήνυμα: «Τα συναισθήματά σου έχουν λογική και είναι διαχειρίσιμα».

6. Αντικατάστησε τις λύσεις με ερωτήσεις

Αν μπαίνεις στον πειρασμό να πεις στον άλλον τι πιστεύεις ότι πρέπει να κάνει, κάνε του μια ερώτηση. Οι ειδικοί προτείνουν την εξής: «Φαίνεται πως ένα κομμάτι σου ξέρει ήδη τι θέλεις να κάνεις, τι είναι αυτό που σε κρατάει πίσω;»

Αντί να του δώσεις μια έτοιμη απάντηση, τον προσκαλείς να σκεφτεί βαθύτερα και να ξεκολλήσει μόνος του από τη νοητική παγίδα στην οποία έχει εγκλωβιστεί.

7. Μείνε στο «ρεύμα» σου

Πριν σπεύσεις να λύσεις το πρόβλημα του άλλου, κάνε μια παύση και ρώτα τον εαυτό σου με ειλικρίνεια: «Ποιανού πρόβλημα είναι αυτό;»

Όταν αναλαμβάνεις να λύσεις εσύ το πρόβλημα, ουσιαστικά εκπέμπεις το μήνυμα: «Δεν πιστεύω πραγματικά ότι μπορείς να το διαχειριστείς, οπότε θα το αναλάβω εγώ.» Αντίθετα, θύμισέ του τις δυνατότητές του: «Σε έχω δει να ξεπερνάς πολύ δύσκολα πράγματα στο παρελθόν.»

8. Απόφυγε τις εύκολες «θετικές» ατάκες

Όταν ο άλλος πονάει, είναι φυσικό να θέλεις να τον παρηγορήσεις. Όμως εκφράσεις όπως «Όλα θα πάνε καλά» ακούγονται συχνά επιφανειακές. Το ίδιο ισχύει και για τις συγκρίσεις του τύπου «Άλλοι περνάνε χειρότερα», οι οποίες απλά υποτιμούν το βίωμα του άλλου.

Αναγνώρισε πρώτα τον πόνο του και μετά πρόσφερε ελπίδα: «Ξέρω ότι θα περάσει. Αλλά αυτή τη στιγμή είναι χάλια και είμαι εδώ μαζί σου.»

9. Δείξε τη φροντίδα σου με πράξεις, όχι μόνο με λόγια

Η υποστήριξη δεν είναι μόνο λόγια, είναι και πράξεις. Οι μικρές, πρακτικές χειρονομίες αφαιρούν ένα βάρος από τους ώμους του σε μια περίοδο που ακόμα και τα καθημερινά πράγματα φαντάζουν βουνό. Και το κυριότερο: μην περιμένεις να σου το ζητήσει.

Στο φινάλε, ο στόχος δεν είναι να πεις το τέλειο πράγμα ή να αντιδράσεις αλάνθαστα. Όπως καταλήγουν οι ειδικοί: Δεν πρόκειται για το αν θα τα κάνεις όλα σωστά. Πρόκειται για το να δείξεις έμπρακτα ότι νοιάζεσαι.