Φραντζέσκα Γιαϊτζόγλου Watkinson/LadyLike.gr/ 24Media Creative Team
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Slam, spoken word και video poetry: 3 ποιήτριες του σήμερα κάνουν τη ζωή τους λέξεις μπροστά στο μικρόφωνο

Τι είναι η ποίηση; Αυτό είναι ένα ερώτημα, η απάντηση στο οποίο μοιάζει βασανιστικά προσωπική. Όλοι την κρύβουμε μέσα μας και τη βγάζουμε σε ανύποπτες στιγμές στη μόνιμη προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τον κόσμο και τους ανθρώπους. Η ποίηση δεν είναι μόνο έκφραση. Είναι και βίωμα, είναι και στάση ζωής. Για κάποιους ανθρώπους είναι το κύριο συστατικό της πραγματικότητας που ζουν. Και τη βιώνουν ερμηνεύοντάς τη. Ο όρος “spoken word poetry” περιλαμβάνει κάθε είδος ποίησης που απαγγέλλεται προφορικά, συμπεριλαμβανομένων αναγνώσεων ποίησης, διαγωνισμών (poetry slams), jazz ποίησης, μουσικών αναγνώσεων και ραπαρίσματος και μονολόγων. Κι είναι η πιο άμεση και σύγχρονη μορφή ποίησης που θα συναντήσεις εκεί έξω σήμερα. Κάτι που αυτές οι 3 ποιήτριες, ξέρουν πολύ καλά.

Στους στίχους γυναικών που ανήκουν στον κόσμο της spoken word poetry θα δεις κομμάτια του εαυτού σου και του κόσμου γύρω σου να καθρεφτίζονται ολοκάθαρα. Και θα καταλάβεις ότι τη ποίηση είναι βίωμα. Ερμηνεύεται με όλο σου το νευρικό σύστημα και ο ρυθμός της μετακινεί την ψυχή εντός σου, βγαίνει από ηχεία και σε καλεί να ζήσεις και να αντιληφθείς τον κόσμο ποιητικά στο εδώ και το τώρα. 3 γυναίκες της spoken word poetry μιλούν στο LadyLike για τη σχέση τους με την ποίηση και την ερμηνεία της, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου.

Η Αλεξάνδρα Επίθετη, αν και στο Instagram δηλώνει «οπωσδήποτε όχι ποιήτρια» είναι όσο ποιήτρια μπορεί να γίνει. Γράφει ποίηση και την οπτικοποιεί, ασχολείται με το spoken word και το video poetry. Η Μαρία Μπάκα είναι το πρωί λογίστρια και το βράδυ slammer και spoken word artist, καθώς και συνδιοργανώτρια του τουρνουά προφορικής ποίησης στην Ελλάδα, Poetry Slam GR. Η Βίνα Σέργη γράφει, ερμηνεύει, σκηνοθετεί, ηχογραφεί κείμενά της κι από το 2019 είναι (όπως και η Αλεξάνδρα) μέλος της ποιητικής κολεκτίβας The Bad Poetry Social Club. Οι 3 γυναίκες που αποτελούν κομμάτι της ποίησης σήμερα, μάς μιλούν για το πώς η ποίηση δεν αποτελεί ρίμες και στίχους ξεχασμένους στα παλιά μας σχολικά βιβλία, αλλά ζωή και τέχνη μαζί στο σήμερα.

Αλεξάνδρα Επίθετη: «Γράφω ακόμα και πράγματα που μου φαίνονται λίγο χαζά»

– Αλεξάνδρα, ο λόγος σου έχει μια έντονη ρυθμικότητα που ακουμπάει στο χιπ χοπ. Πώς αποφάσισες ότι η ποίηση δεν χωράει μόνο σε βιβλία, αλλά χρειάζεται ένα beat;

Ακουμπάει ίσως εν μέρει το χιπ χοπ, αλλά σίγουρα δεν ταυτίζεται μ΄αυτό και δεν είναι το ίδιο πράγμα. Το spoken word είναι ένα διαφορετικό είδος που είναι αυτάρκες και στέκεται μόνο του. Το ότι αποφασίσαμε ότι η ποίηση χρειάζεται μια μουσική, ένα beat, κάπως προέκυψε με τη ροή των πραγμάτων.

Αλεξάνδρα Επίθετη: «Απλά υπήρξε η στιγμή που είπαμε ότι θα ήταν πολύ ωραίο η ποίηση να έχει μια δική της μουσική. Να μην την περιβάλλει σιγή, να μην είναι απλά μέσα σε ένα βιβλίο και να μπορεί να υπάρχει με έναν σύγχρονο τρόπο, που να της δίνει μεγαλύτερη παραστατικότητα και μια άλλη οπτική».

– Ποια είναι η δική σου ιεροτελεστία δημιουργίας;

Αφήνω αρκετά κενά στη δημιουργία μου, πάντα έχοντας στο μυαλό μου, ότι χρειάζεται να «προπονούμαι», δηλαδή να διαβάζω, να σημειώνω πολλά πράγματα, να κρατάω πολλές σημειώσεις. Γράφω ακόμα και πράγματα που μου φαίνονται λίγο χαζά, λίγο μέτρια. Προσπαθώ να γράφω έντονα μέσα στις μέρες μου, αλλά συνήθως έχω ένα δημιουργικό κενό ανάμεσα σε πρότζεκτς, είτε είναι ένα ποίημα, είτε είναι ένα κομμάτι ή ένας δίσκος. Πιστεύω στην «αγρανάπαυση» γιατί μού λειτουργεί. Χρειάζεται απλά να ζήσω λίγο, να μην κάνω τίποτα αμιγώς δημιουργικό, να κάτσω να δω ταινίες, να διαβάσω βιβλία.

– Σε έναν κόσμο γεμάτο από κακές ειδήσεις,  βία και έμφυλες ανισότητες, μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως εργαλείο θεραπείας ή ενδυνάμωσης;

Νιώθω ότι η τέχνη για τον καθένα είναι ένα μέσο θεραπείας στη ζωή του. Δεν ξέρω αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτοσκοπός. Σίγουρα σε συνάρτηση με την πραγματική θεραπεία μπορεί να λειτουργεί. Σαν άνθρωπος που καταναλώνει τέχνη, που βλέπει τέχνη, που ακούει, που διαβάζει τέχνη, προσωπικά δεν μου λειτουργεί σαν θεραπεία. Η ενδυνάμωση σίγουρα προκύπτει μόνο και μόνο από το γεγονός το ίδιο ότι θα γράψεις ένα κείμενο. Οπότε νομίζω είναι αυταπόδεικτα αυτά τα δύο.

– Πιστεύεις ότι η ποίηση οφείλει να είναι πολιτική και στρατευμένη;

Αλεξάνδρα Επίθετη: «Πιστεύω σίγουρα ότι η ποίηση οφείλει, όπως και κάθε τέχνη, να είναι πολιτική. Ό,τι κάνουμε είναι πολιτική. Κάθε πράξη είναι πολιτική. Αν δεν έχουμε μια ποίηση ή μια τέχνη που είναι πολιτική, τότε τα πράγματα είναι δύσκολα». 

Για παράδειγμα σαν άκουσμα και μόνο η δήλωση του Wim Wenders, ενός ανθρώπου του οποίου εκτιμώ πάρα πολύ τις ταινίες, μου ήταν πολύ βαθιά δύσκολο. Είναι δύσκολο να ακούς αυτούς τους ανθρώπους να μιλάνε με αυτόν τον τρόπο. Είναι πληγωτικό και αποκαρδιωτικό, να ορίζουν την τέχνη ως κάτι μη πολιτικό, ως κάτι έξω από τα κοινά, σαν μια γενοκτονία που συμβαίνει έξω από την ζωή μας, μακριά από την πραγματική ζωή. Οφείλουμε να συνεχίσουμε να παράγουμε, να ζούμε με τη γνώση ότι όλες μας οι πράξεις είναι πολιτικές. Άρα οφείλει και η τέχνη μας να είναι πολιτική.

– Στο πρόσφατο live σου στην Αθήνα, είπες «ευτυχώς που υπάρχει η μουσική». Τι εννοούσες; 

Η μουσική είναι ένα από τα τελευταία πράγματα που θα άφηνα ποτέ στη ζωή μου. Είμαι ένας άνθρωπος που δεν σταματάει να ακούει μουσική σε οριακά περίεργο επίπεδο. Δηλαδή κάνω μπάνιο, βάζω μουσική. Μαγειρεύω, βάζω μουσική, δουλεύω στον υπολογιστή, βάζω μουσική, αράζω, διαβάζω, βάζω μουσική. Δεν νομίζω ότι στο σπίτι μου από μικρή ρε παιδί μου, υπήρχαν ιδιαίτερα πολλές στιγμές όπου δεν έπαιζε κάτι σαν background στο ραδιόφωνο.  Οπότε ναι, ευτυχώς που υπάρχει η μουσική, γιατί για μένα είναι μία από τις τέχνες που λατρεύω, που είναι μέσα στη ζωή μου όλη μέρα, κάθε μέρα.

Είναι μία από τις τέχνες που μου έχει δώσει τα περισσότερα ερεθίσματα, τις περισσότερες προσλαμβάνουσες. Είναι μία από τις μεγαλύτερες μου αγάπες.

– Πώς βιώνεις τη μετάβαση από το γραπτό κείμενο στη σκηνική παρουσία; Τι αλλάζει μέσα σου όταν οι λέξεις γίνονται ήχος;

Είναι μεγάλη μετάβαση. Έχει και μία άλλη δημιουργική διαδικασία το πώς μπορείς να πεις κάτι on stage από το πώς φαίνεται κάτι γραπτώς. Έχει άλλη προσέγγιση. Ενέχει μια τρομερή αλλαγή το ότι κάτι είναι στο μυαλό μας και μετά τo βλέπεις γραπτά με το να είσαι σε ένα stage και το λες.

– Τι ετοιμάζεις αυτόν τον καιρό; Υπάρχει κάποια νέα συνεργασία ή κυκλοφορία στον ορίζοντα; 

Υπάρχει μια νέα κυκλοφορία στον ορίζοντα τον Μάιο. Θα κυκλοφορήσει από την Minos-EMI και είναι το πρώτο μου LP σαν σόλο πρότζεκτ γιατί μέχρι τώρα έχω βγάλει μόνο ΕP και singles, πέρα από το Bad Poetry Social Club που έχουμε βγάλει LP. Λέγεται «Όχι πια δάκρυα». Είναι μια πάρα πολύ ωραία δουλειά, από τα πιο ολοκληρωμένα πράγματα που έχω κάνει μέχρι τώρα. Σε συνεργασία με πολλούς μουσικούς, με πολλούς φίλους, με διάφορους συνεργάτες και πιστεύω είναι μια σημαντική στιγμή για μένα αυτό το album.

– Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο βίωμα ή εικόνα από την καθημερινότητά σου που αποτέλεσε την αφορμή για το τελευταίο σου project; Μίλησε μας λίγο γι αυτό.

Έχει πάρει μια έντονη δημοτικότητα τα τελευταία χρόνια η νοσταλγία. Οπότε ο δίσκος αυτός, ήταν ο δικός μου φόρος τιμής στη δική μου νοσταλγία, στη δική μου επιστροφή στα πράγματα. Νοητικά, πνευματικά, συναισθηματικά. Το πόσο μου λείπει ένας κόσμος που κάποτε υπήρξε, σε σχέση με το πώς είναι αυτός ο κόσμος τώρα και πώς βλέπουμε τα πράγματα να εκτυλίσσονται.

Ήταν μια στιγμή στον χρόνο, κάπως άχρονη, αλλά και συγκεκριμένη για μένα: πώς φαντάζομαι ότι θα ήταν ο κόσμος αν πέθαινε. Πώς φαντάζομαι πώς θα ήταν η στιγμή που θα πέθαινα;

Τελικά αυτή η σκέψη έχει μεταμορφωθεί στο να πιστεύω ότι πεθαίνοντας μάλλον γυρνάς στο πώς ήσουν ένα μικρό παιδί σε έπαιρνε ο πατέρας σου, η μαμά σου στα χέρια και σε έβαζε σε ένα ζεστό κρεβάτι από το αμάξι. Κάπως έτσι προέκυψε ο δίσκος και από τις σκέψεις μου γύρω από τη νοσταλγία και μετά όλο αυτό εκτυλίχθηκε σε μια πορεία που σκέψεις που μου λένε ότι «φτάνει αυτή η νοσταλγία.Όχι πια δάκρυα».

Σε αυτό έγκειται όλο το πρότζεκτ, στη νοσταλγία. Τα παλιά είναι τα παλιά, όμως φτάνει, μέχρι εδώ. Το σήμερα είναι σήμερα, οι ζωντανοί με τους ζωντανούς και τα λοιπά.

– Τι θα έλεγες στις νέες δημιουργούς που θέλουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στο spoken word; 

Θα έλεγα να δοκιμάσουν να το κάνουν απαραίτητα, αν όχι τώρα, χθες. Πάντα είναι μεγάλο άλμα ανάμεσα στο τι θέλουμε να κάνουμε και το τι όντως κάνουμε. Η μόνη μου οπτική σ’ αυτό είναι το ότι δεν υπάρχει «αύριο» πραγματικά. Οπότε, εφόσον δεν υπάρχει το αύριο, πρέπει να το κάνεις τώρα. Θέλεις να ξεκινήσεις κεραμική: Ξεκίνα κεραμική τώρα! Θέλεις να γράψεις ένα κείμενο; Το μόνο που χρειάζεσαι είναι ένα στυλό, ένα μολύβι και ένα χαρτί. That’s it!

Αλεξάνδρα Επίθετη: «Δεν υπάρχει λόγος αυτής της μεγάλης φοβίας γύρω από τις τέχνες. Φοβόμαστε να πράξουμε. Φοβόμαστε να έρθουμε στο σημείο όπου θα πούμε “ΟΚ, δημιουργώ”. Και για ποιο λόγο; Για το τίποτα».

Δεν σου λέω ότι είσαι απαραίτητα καλός ή καλή. Πιθανότατα να μην είμαστε τόσο καλοί ή καλές όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε, αλλά δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην το κάνεις.

– Με αφορμή την Ημέρα Ποίησης, μπορείς να μας χαρίσεις μια ρίμα ή έναν στίχο σου που σε αντιπροσωπεύει αυτή τη στιγμή;

Same as it ever was, same as it ever was
Same as it ever was, look where my hand was
Time isn’t holding up, time isn’t after us
Same as it ever was, same as it ever was
Same as it ever was, same as it ever was

(Once in a lifetime – talking heads)

– Τι απαντάς σε όσους φοβούνται ή θεωρούν απρόσιτη την ποίηση;

Αλεξάνδρα Επίθετη: «Δεν υπάρχει απρόσιτη τέχνη, υπάρχει μόνο η τέχνη που φοβόμαστε να προσεγγίσουμε».

Δηλαδή ειδικά στην Ελλάδα για διάφορους λόγους η ποίηση θεωρείται κάπως απρόσιτη, γιατί τη μαθαίνουμε από πολύ μικρή ηλικία και μαθαίνουμε απ’ έξω κείμενα και τι σημαίνουν αυτά τα κείμενα και τι έχει εννοεί ο ποιητής τελικά.

Οπότε είναι λογικό εν μέρει να μας φαίνεται φοβιστικό περίεργο, γιατί μπορεί να νιώθουμε και λίγο ηλίθιοι μπροστά σε κάτι που μας μαθαίνουν ότι «δεν είναι αυτό που ένιωσες τελικά, είναι τελείως κάτι άλλο». Αλλά θεωρώ ότι η ποίηση με τη νέα μορφή που της δίνουν οι άνθρωποι που την παράγουν τώρα, που είναι πάρα πολλοί αξιόλογοι ποιητές και ποιήτριες και spoken word artists, νιώθω πως είναι λίγο χαζούλι να το φοβάσαι και να το θεωρείς απρόσιτο, αν δεν έχεις προσπαθήσει έστω και λίγο να το δεις.

Αν έχει έστω ένα ψήγμα ενδιαφέροντος για την ποίηση, με την πρώτη ματιά πλέον μπορεί να καταλάβει ότι ενέχει κάτι όμορφο, κάτι φρέσκο, κάτι που είναι στο εδώ και στο τώρα.

Μαρία Μπάκα: «Υπάρχουν διαρκώς στίχοι στο κεφάλι μου»

– Μαρία, πότε κατάλαβες το δικό σου «κάλεσμα» να ασχοληθείς με την ποίηση και ιδιαίτερα με τη slam ποίηση;

Έγραφα από μικρή ηλικία. Στην αρχή με είχε κερδίσει ο πεζός λόγος, αλλά στην εφηβεία άρχισε να με κερδίζει η ποίηση, όταν κατάλαβα ότι μπορώ να γράφω όπως εγώ θέλω συνδέθηκα μαζί της. Μετά έκανα το Master μου στη δημιουργική γραφή και κάπου εκεί με βρήκε και η slam που είναι η πιο απελευθερωτική γραφή για εμένα έως και σήμερα.

– Λογίστρια το πρωί, ποιήτρια σε μια σκηνή, καλλιτέχνις που πειραματίζεται συνεχώς στην εξέλιξη της έκφρασής σου. Πώς συνδυάζονται όλες αυτές οι ταυτότητες σε ένα πρόσωπο και τι σου δίνει ο κάθε χώρος που δεν βρίσκεις αλλού;

Κόσμοι παράλληλοι που τροφοδοτούν ο ένας τον άλλο. Τα κουτάκια της λογιστικής δίνουν πολύ συχνά έμπνευση στην καλλιτεχνική μου πλευρά που λειτουργεί σε ένα δημιουργικό χάος και αντιστρόφως η ποίηση δίνει ανάσες. Πότε όλα αυτά συνδυάζονται αρμονικά και πότε όχι, σίγουρα η ποιητική ταυτότητα επικρατεί όλων των υπολοίπων.

– Ποια είναι η δική σου ιεροτελεστία δημιουργίας; 

Δεν έχω ιεροτελεστία πια. Υπάρχουν διαρκώς στίχοι στο κεφάλι μου.

Μαρία Μπάκα: «Η ποίηση υπάρχει συνέχεια γύρω μας, το θέμα είναι πότε εμείς θα αποφασίσουμε να ασχοληθούμε μαζί της».

– Τι σημαίνει για σένα slam ποίηση και spoken word art;

Η slam και η spoken word για μένα είναι ο παλμός της σύγχρονης ποίησης και ένας είδος που πραγματικά ενώνει τον καλλιτέχνη με το κοινό του γιατί είναι και οι δύο αναπόσπαστα μέλη αυτής της πράξης.

– Σε έναν κόσμο γεμάτο από κακές ειδήσεις,  βία και έμφυλες ανισότητες, μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως εργαλείο θεραπείας ή ενδυνάμωσης;

Το μοίρασμα πάντα βοηθούσε. Πιστεύω πως το να μοιραζόμαστε τους προβληματισμούς μας και τα βιώματα μας μέσω της τέχνης σίγουρα δίνει δύναμη και αισιοδοξία.

– Ασχολείσαι με την κοινωνία, τον ρατσισμό, πράγματα με τα οποία ερχόμαστε αντιμέτωποι και καλούμαστε να διαλέξουμε πλευρά. Είναι η ποίηση πολιτική πράξη;

Μαρία Μπάκα: «Με κάποιο τρόπο όλοι διαλέγουμε πλευρά, ακόμα κι αν δε διαλέγουμε. Η ποίηση θα πει αυτό που έχει να πει και ο κάθε αναγνώστης θα διαλέξει την δική του πλευρά ανεξαρτήτως».

– Ποια είναι η μεγαλύτερη «παρεξήγηση» του κόσμου για τους ποιητές; Ποιο στερεότυπο συναντάς εσύ συνήθως αν συστηθείς ως ποιήτρια;

Νομίζω πως ο κόσμος θεωρεί πως οι ποιητές είναι μισότρελοι, με καπέλα και πούπουλα που πίνουν τσάι και διαβάζουν “δύσκολα” ποιήματα.

Μαρία Μπάκα: «Δυστυχώς επικρατεί μια αίσθηση ότι η ποίηση είναι “δύσκολη” και δεν μπορούν να την καταλάβουν όλοι. Θεωρώ όμως πως τα τελευταία χρόνια αλλάζει αυτή η εικόνα, ιδιαιτέρως μέσω της slam σκηνής».

– Τι λειτουργεί ως έναυσμα μέσα σου για να επιλέξεις το επόμενο project σου; Τώρα τι ετοιμάζεις και τι σε ώθησε εκεί;

Συνήθως το βίωμα είναι αυτό που επικρατεί και κάνει την αρχή. Πράγματα που συμβαίνουν σε εμένα αλλά και γύρω μου. Αυτό το διάστημα ετοιμάζεται κάτι διαφορετικό, μια πολυμεσική performance που αποτελείται από ποίηση, κίνηση, βίντεο και ζωντανή ηλεκτρονική μουσική από το Στράτο Στεριανό. Θα έχουμε τη χαρά να την παρουσιάσουμε στο Duende Session Festival στη Βαρκελώνη που το διοργανώνει ο Μάκης Μούλος.

– Πού θα σε δούμε προσεχώς με το Slam Poetry GR;

Τη Δευτέρα 23 Μαρτίου, στις 20:30 στο Ρομάντσο έχουμε τον τελικό πρωταθλήματος Slam όπου θα βγει και ο νικητής του τουρνουά.

– Πώς ορίζεις τη γυναικεία δημιουργικότητα σε έναν χώρο που θεωρείται ανδροκρατούμενος; Τι θα έλεγες στις νέες δημιουργούς που θέλουν να δοκιμάσουν;

Νομίζω πως υπάρχουν πολλές διαφορετικές φωνές εκεί έξω που έχουν πολλά να πουν και κυρίως να μας δώσουν, δεν θα τις χώριζα σε ανδρικές και γυναικείες.

Μαρία Μπάκα: «Θα έλεγα σε όλα τα πλάσματα που θέλουν να δοκιμάσουν, να τολμήσουν, να κάνουν το επόμενο βήμα και να μην ακούσουν κανέναν που θα τους πει οτι δεν μπορούν». 

– Με αφορμή την Ημέρα Ποίησης, μπορείς να μας χαρίσεις μια ρίμα ή έναν στίχο σου που σε αντιπροσωπεύει αυτή τη στιγμή;

Νομίζω το παρακάτω απόσπασμα από το ποίημα μου Αντίδωρο είναι το καταλληλότερο:

Μα αν τολμήσεις, αν καβαλήσεις το ποδήλατο
και πιάσεις κουβέντα με τ’ ανθρωπόμορφα
λουλούδια, αν σηκωθείς στις μύτες των ποδιών σου
και γραπώσεις το ετοιμόρροπο τραπέζι κι αφήσεις τους
στίχους της ενηλικίωσης να γρατζουνίσουν το μάτι σου,
να σε κατασπαράξουν και να δημιουργήσουν στο σώμα σου
μικρές χαρακιές για να ξεπροβάλει επιτέλους το φως

τότε όχι εγώ, αλλά η ΠΟΙΗΣΗ, σου υπόσχεται
πως αυτή η εκδρομή δε θα τελειώσει ποτέ.

Βίνα Σέργη: «Spoken word είναι ο καθημερινός λόγος που γίνεται τέχνη»

– Βίνα, πώς θα εξηγούσες με λίγα λόγια σε κάποιον που δεν έχει ιδέα τι είναι spoken word;

Είναι η ποίηση του δρόμου που γράφεται για να ακουστεί στη σκηνή. Η ποίηση που σχεδόν σαν θεατρικός μονόλογος έχει τον δικό του μοναδικό εσωτερικό ρυθμό. Ο καθημερινός λόγος που γίνεται τέχνη. Αλλά επειδή δεν τα πάω καλά με τη θεωρία, θα έλεγα να έρθει σε κάποιο live μας να πάρει μια ιδέα. Η προσέγγισή σου στην ποίηση μοιάζει με μια βαθιά βουτιά στον ψυχισμό.

– Τι ρόλο παίζει η μουσική που επενδύει τις λέξεις σου για να δημιουργήσει αυτό το κινηματογραφικό αποτέλεσμα;

Τεράστιο. Από την αρχή αυτό που με μάγεψε κυρίως ήταν ότι μπορούσα να φτιάξω ένα ολόκληρο σύμπαν με αφορμή ένα κείμενο μου. Σαν να παρακολουθείς ταινία. Από την ώρα που το γράφω σχεδόν θα σκεφτώ τι μουσική ταιριάζει μέχρι και τι βίντεο θα έχει αργότερα. Πάντα έχω την εντύπωση ότι τα κείμενα μου τα σκηνοθετώ και αυτό με εξιτάρει τρομερά.

– Ποια είναι η δική σου ιεροτελεστία δημιουργίας;

Δεν έχω μια συγκεκριμένη ιεροτελεστία. Είτε θα εμπνευστώ από ένα μουσικό κομμάτι για να γράψω κάτι, είτε θα έχω ήδη γράψει και θα έρθει η σωστή μουσική να κουμπώσει.

Βίνα Σέργη: «Για μένα spoken word poetry είναι αυτή η ελευθερία του να δημιουργείς ένα σύμπαν μέσα από το μυαλό σου, χωρίς να ακολουθείς κάποια νόρμα».

Γράφω, βρίσκω μουσική και αυτοσκηνοθετούμαι. Τι πιο ωραίο;

– Σε έναν κόσμο γεμάτο από κακές ειδήσεις, βία και έμφυλες ανισότητες, μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως εργαλείο θεραπείας ή ενδυνάμωσης;

Μπορεί ως ένα βαθμό ναι. Και συμβαίνει. Όλες οι τέχνες το κάνουν – και όλοι οι καλλιτέχνες οφείλουν να υπηρετούν αυτό τον σκοπό. Πρόσφατα σκεφτόμουν πόσο ενδιαφέρον έχουν τα open mics γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Γιατί πέρα από το ψυχαγωγικό κομμάτι που έχουν όλα τα θεάματα και τον ψυχοθεραπευτικό ρόλο που έχει το να δεις, ακούσεις, διαβάσεις κάτι που θα σε συγκινήσει και θα ταυτιστείς, είναι πάρα πολύ σημαντική η έκθεση και η έκφραση του ατόμου σε ένα κόσμο που κλείνεται ολοένα και περισσότερο στον εαυτό του.

– Πιστεύεις ότι η ποίηση οφείλει να είναι πολιτική και στρατευμένη;

Η ποίηση όπως και όλα τα είδη τέχνης είναι ισχυρά εργαλεία στα χέρια ανθρώπων/ καλλιτεχνών οι οποίοι «φωτίζουν» τα ζητήματα μιας εποχής, ενός λαού μέσα από την παρατήρηση, την σάτιρα, την αμφισβήτηση κ.α. Για να το κάνεις αυτό πρέπει να καταπιείς το εγώ σου όμως και να αρχίσεις να βλέπεις και λίγο έξω από εσένα.

Βίνα Σέργη: «Για μένα η ερώτηση δεν είναι αν η ποίηση οφείλει να είναι πολιτική. Tο θέμα είναι οι ποιητές και οι καλλιτέχνες γενικά, παίρνουν θέση με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στο παρόν πολιτικό γίγνεσθαι; Αν όχι, τι πάει λάθος; Μήπως όλοι μιλάμε και δεν λέμε τίποτα τελικά;»

Εν έτει 2026, λέγεται ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο στρέφονται ξανά στην ποίηση — γράφουν, διαβάζουν, τη μοιράζονται. Αυτό από μόνο του δεν λέει κάτι. Η ανάγκη να ειπωθούν πράγματα με αμεσότητα και ειλικρίνεια, κόντρα σε αυτό τον σκοταδισμό που επικρατεί πολιτικά, είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

– Πώς ορίζεις τη γυναικεία δημιουργικότητα σε έναν χώρο ανδροκρατούμενο; Τι θα έλεγες στις νέες δημιουργούς που θέλουν να δοκιμάσουν;

Μπορεί να τα βρίσκουν λίγο πιο εύκολα τα αγόρια σε κάποια πράγματα και να αντιμετωπίζονται πιο ευνοϊκά σε κάποιες περιπτώσεις αλλά προσωπικά δεν μπήκα ποτέ στο «τριπάκι» της σύγκρισης.

Είσαι μοναδικός/ή γι’ αυτό ακριβώς που είσαι. Και έχεις να δώσεις κάτι που κανένας άλλος δεν έχει. Και δεν χρειάζεται καν να το αποδείξεις. Είναι χαζός ο πόλεμος των 2 φύλων. Δεν οδηγεί πουθενά καλά.

Βίνα Σέργη: «Στις νέες δημιουργούς θα έλεγα απλά “βουτήξτε”. Είναι μαλ@@@@ να σταματάμε την ορμή μας από φόβο κάποιας υποτιθέμενης ανεπάρκειας ή από κάποιο αίσθημα αδικίας. Η αλήθεια πάντα βρίσκει τον δρόμο της».

– Αν μπορούσες να ψιθυρίσεις κάτι στο αυτί της επόμενης γενιάς κοριτσιών που ξεκινούν τώρα να γράφουν τις δικές τους ρίμες, τι θα του έλεγες;

Βίνα Σέργη: «Μιλήστε ελεύθερα και με ειλικρίνεια. Το χρειαζόμαστε και θα το χρειαζόμαστε πάντα αυτό».

– Ποιοι δημιουργοί (ποιητές ή μουσικοί) θα έλεγες ότι σε έχουν επηρεάσει; Υπάρχουν σύγχρονοι καλλιτέχνες με τους οποίους θα ήθελες να συνεργαστείς ή να έχεις ζηλέψει τη δουλειά τους;

Θεωρώ ότι η ομάδα μου (The Bad Poetry Social Club) με έχει επηρεάσει δημιουργικά και ασυνείδητα λόγω τριβής και συνειδητά γιατί ζητάω την γνώμη τους και εμπνέομαι από εκείνους.

Πέρα από τα παιδιά όμως μεγάλη έμπνευση έχω αντλήσει και συνεχίζω να αντλώ κυρίως από τον θεατρικό και από τον κινηματογραφικό χώρο, λόγω των σπουδών μου και τις ενασχόλησης μου με την υποκριτική. Θα σου αραδιάσω διάσπαρτα ονόματα καλλιτεχνών που έχω θαυμάσει και με έχουν επηρεάσει κατά καιρούς γνωρίζοντας ότι ξεχνάω πολλούς: Konstantin Stanislavsky, Lee Strasberg, Pedro Almodóvar, David Lynch, Agnès Varda, Εlia Kazan, David Mammet, José Saramago, Martin Mcdonagh, Sylvia Plath, Alejandro Jodorowsky, Anton Tchekhov, Federico García Lorca και πάρα πολλoί ακόμη.

– Πού σε βρίσκουμε καλλιτεχνικά αυτή την περίοδο; Ποια είναι τα επόμενα βήματά σου;

Μόλις επέστρεψα με γεμάτες μπαταρίες από 3ήμερο στην Κομοτηνή με την ομάδα, και συγκεκριμένα από το 2ο Φεστιβάλ Προφορικής Ποίησης, μια συνδιοργάνωση της κοινσεπ ntekantans και του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής, όπου συμμετείχα σε ένα spoken word performance, την ημέρα της γυναίκας στις 8 Μαρτίου.

Επόμενα βήματα: Στις 26 Μαρτίου στο Θεατράλε, στον Νέο Κόσμο, ξανανεβαίνει η μουσικοθεατρική παράσταση «Σε θέλω» της Ευσταθίας, όπου παρέα με την αγαπημένη φίλη Angela Fabre στον συμπρωταγωνιστικό ρόλο και τον Χάρη Μπότση στο πιάνο, αφηγούμαστε και τραγουδάμε για τα «Σε θέλω» σπουδαίων γυναικών της ιστορίας.

Στις 27 Μαρτίου ως “Vina Kai Johny”, το spoken word μουσικό ντουέτο που έχουμε δημιουργήσει εδώ και λίγα χρόνια με τον κιθαρίστα Γιάννη Μητρούση, είμαστε καλεσμένοι στο live του Γιώργου Καρρά (σσ.: μέλος από τις Τρύπες) στο EXA. Tαυτόχρονα ετοιμάζεται επόμενος δίσκος Vina Kai Johny, καθώς και solo δίσκος μέσω Bad Poetry.

Kαι βλέπουμε. Να περνάω πάντα καλά είναι το μεγαλύτερο πλάνο μου.

– Με αφορμή την Ημέρα Ποίησης, μπορείς να μας χαρίσεις μια ρίμα ή έναν στίχο σου που σε αντιπροσωπεύει αυτή τη στιγμή;

«Τώρα ακούγεται από τα μεγάφωνα ότι το τέλος του κόσμου έφτασε, είναι πλέον αργά, αλλά καθώς μας ρουφάει το χώμα προς την κόλαση έτσι ενωμένοι που είμαστε, σηκώνουμε κι οι δύο τα χέρια και κάνουμε στο σύμπαν δυό μεγάλα κωλοδάχτυλα»

*Απόσπασμα από κείμενο μου με τίτλο Το τέλος του Κόσμου (ακυκλοφόρητο)

– Πιστεύεις ότι υπάρχει ακόμα η στερεοτυπική αντίληψη ότι η ποίηση είναι κάτι αυστηρά «ιντελεκτουέλ»;

Τι να σου πω μάλλον θα υπάρχει σε κάποιους ακόμα αυτή η αντίληψη, ναι… Αλλά πάλι θα πω ας έρθει να δει ένα live μας κι αν δεν του κάνει ας μείνει «ιντελεκτουέλ».

Exit mobile version