Η Σίλια Κατραλή γυρνά τον κόσμο «Ανάποδα» χωρίς κανόνες και συμβιβασμούς

Γνωρίζοντας τη Σίλια Κατραλή

-Αν γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, ποια ήταν εκείνη η πρώτη εικόνα, ο ήχος ή το συναίσθημα που σε έκανε να καταλάβεις ότι η δημιουργία δεν θα είναι απλώς ένα χόμπι για σένα, αλλά ο τρόπος σου να εκφράζεσαι;

Νομίζω συνειδητοποίησα ότι αυτό δεν είναι αστείο στο πρώτο έτος της δραματικής σχολής, στην οποία μπήκα ως ένας άλλος άνθρωπος και βγήκα ένας άλλος από αυτήν.

-Διαβάζοντας κανείς το βιογραφικό σου καταλαβαίνει ότι είσαι αυτό που λέμε «καλλιτεχνική φλέβα». Σε έχει κερδίσει ολοκληρωτικά η μουσική ή έχουμε να δούμε κι άλλα από σένα πέρα από το τραγούδι; 

Σκηνοθετώ κάποια μικροπράγματα τώρα τελευταία και γενικώς δεν έχω απομακρυνθεί ολοκληρωτικά από το κομμάτι της υποκριτικής απλώς αποφεύγω πια να λέω ναι σε δουλειές που δεν με εκφράζουν ή που δεν συμπίπτουν χρονικά με το συναυλιακό μου πρόγραμμα.Οπότε θα έλεγα πως η μουσική είναι πλέον προτεραιότητα.

-Πώς είναι μια τυπική μέρα στη ζωή της Σίλιας; Ποιες θα έλεγες ότι είναι οι μεγαλύτερες πηγές εσωτερικής σου δύναμης στην καθημερινότητα σου;

Οι άνθρωποι που έχω δίπλα μου και η γραφή.

-Στους στίχους σου υπάρχει μια διάχυτη, ειλικρινής ευαλωτότητα. Τι απαντάς σε όσους θεωρούν την ευαισθησία αδυναμία;

Πως εμάς αυτή είναι η δύναμή μας. Είναι επιλογή μας να βλέπουμε τον κόσμο από αυτή την σκοπιά. Συμβαίνει συνειδητά και όχι από τύχη. Κάθε άλλο παρά αδυναμία βλέπω εγώ μέσα σε αυτό επειδή μόνο μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούμε να πετύχουμε σπουδαίες μετατοπίσεις.

-Όταν ο κόσμος γύρω σου γίνεται υπερβολικά θορυβώδης ή χαοτικός, σε τι αναζητάς την ηρεμία και την επανασύνδεση με τον εαυτό σου;

Σε μια μοναχική βόλτα. Στο τετράδιο μου. Καμία φορά και στους ανθρώπους.

Γυναικεία ενδυνάμωση & γυναίκες στη μουσική βιομηχανία

-Η ελληνική «εναλλακτική» /indie μουσική σκηνή αποκτά όλο και πιο δυνατές γυναικείες φωνές. Πώς βιώνεις εσύ την πραγματικότητα μιας γυναίκας δημιουργού και ποιες συμπεριφορές νιώθεις ότι πρέπει να καταρριφθούν;

Υπάρχουν ακόμη μελανά σημεία. Ξέρεις, δεν είναι απλό, τόσα χρόνια συσσωρευμένης εσωτερικευμένης πατριαρχίας να διαγραφούν από τη μία μέρα στην άλλη, είτε στον καλλιτεχνικό χώρο είτε σε οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο. Είναι αστείο το 2026 να σκεφτόμαστε τι θα φορέσουμε, ποιος θα το κρίνει, πότε θα λάβουμε το επόμενο προσβλητικό ή χυδαίο μήνυμα στα social, αν θα είναι αποδεκτό το ένα ή το άλλο. Έχουν γίνει σίγουρα σπουδαία βήματα αλλά έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας.

Σίλια Κατραλή: «Θαυμάζω και παραδέχομαι όλα τα κορίτσια στην εναλλακτική σκηνή κυρίως επειδή αδιαφορούν για τους κανόνες κοινωνικού κομφορμισμού, έχουν μια δική τους αυθεντικότητα και λένε αυτό ακριβώς που θέλουν να πουν, χωρίς περιτύλιγμα. Και αυτό είναι κάτι που μας αφορά όλους/ες».

-Πώς αντιλαμβάνεσαι την έννοια της γυναικείας αλληλεγγύης στον χώρο σου; Υπάρχουν γυναίκες που λειτουργούν ως πρότυπα για σένα;

Είναι μια συνθήκη που τη θεωρώ απαραίτητη για να μπορέσουμε συλλογικά να πετύχουμε κάτι. Και δεν πρόκειται καθόλου για έναν πόλεμο εναντίον των ανδρών, αλλά πολύ περισσότερο για έναν αγώνα, μία προσπάθεια να καταρρίψουμε ένα σύστημα κυριαρχίας που εξυπηρετεί άλλους φορείς και όχι τα άτομα ως μονάδες και μας ρουφάει όλους μέσα στη δίνη μιας πνευματικής ανελευθερίας -γυναίκες, άνδρες.

Πολλές γυναίκες από την παιδική μου ηλικία μέχρι και σήμερα έχουν λειτουργήσει ως προσωπικά μου πρότυπα. Ως κίνητρο να συνεχίσω να υπάρχω. Είναι γυναίκες καθημερινές που τις συναντάς στον δρόμο και βρίσκουν τη δύναμη να γυρίσουν ανάποδα τον κόσμο για κάτι που αγαπούν, για ένα σπουδαίο όνειρο, γυναίκες που διεκδικούν ενώ τα έχουν χάσει όλα, γυναίκες που κάποιοι σκότωσαν τα παιδιά τους και κυνηγούν μέχρι και σήμερα τους δολοφόνους τους, γυναίκες που κατήγγειλαν τον κακοποιητή τους, που μίλησαν ανοιχτά χωρίς φόβο.

Όλες αυτές τις γυναίκες που δεν δίστασαν και δεν το έβαλαν κάτω ακόμη κι όταν όλα γύρω ήταν δυσοίωνα και μαύρα, χωρίς καμία ελπίδα μα μόνο με θέληση. Αυτές τις γυναίκες τις θαυμάζω και μου δίνουν δύναμη καθημερινά.

-Έχει χρειαστεί να πεις κάποιο ηχηρό επαγγελματικό «όχι» και εάν ναι τι σου δίδαξε αυτή η εμπειρία;

Σίλια Κατραλή: «Έχω πει αρκετά όχι και είμαι περήφανη για κάθε ένα από αυτά. Η συγκαταβατικότητα και οι συμβιβασμοί είναι ένα άσχημο μπάλωμα πάνω στο περσικό χαλί της δημιουργίας». 

-Ως νέα γυναίκα που εκτίθεται δημόσια, πώς διαχειρίζεσαι τις κοινωνικές προσδοκίες γύρω από την εικόνα, την ομορφιά και το «πώς πρέπει» να φαίνεται ή να συμπεριφέρεται μια καλλιτέχνιδα;

Προσπαθώ να αδιαφορώ και να ξεχνάω. Κάνω ακριβώς αυτό που έχω ονειρευτεί με τον τρόπο που το θέλω αδιαφορώντας για το τι ακριβώς πρέπει. Κάποιες φορές είναι λιγότερο εύκολο, όμως συνεχίζω να προσπαθώ.

-Αν είχες απέναντί σου ένα νέο κορίτσι που ονειρεύεται να ακολουθήσει τον δικό της αυτόνομο δρόμο στην τέχνη αλλά φοβάται, τι θα ήθελες να της πεις;

Να είναι προσεκτική στις κινήσεις της. Να αποφύγει την παρόρμηση. Να το τολμήσει με τους σωστούς συνεργάτες, τη σωστή ομάδα γύρω της. Να είναι απολύτως αυστηρή και επιλεκτική με αυτούς τους ανθρώπους. Να μην κάνει καμία έκπτωση. Να μην ανεχτεί τίποτα λιγότερο από αυτό που έχει οραματιστεί. Η ομάδα παίζει και θα παίζει πάντοτε πολύ σημαντικό ρόλο.

Gen Z, κοινωνική πραγματικότητα & μέλλον

-Ανήκεις σε μια γενιά που συχνά κατηγορείται για «αποστασιοποίηση», «τεμπελιά» ή «αδιαφορία». Τι απαντάς σε αυτές τις κατηγορίες και ποια θεωρείς ότι είναι η μεγαλύτερη μάχη που δίνει η Gen Z σήμερα;

Είμαστε μια γενιά που μας αφορούν περισσότερο οι ωραίες φωτογραφίες παρά οι ωραίες αναμνήσεις. Κι αυτό είναι βαθιά προβληματικό. Άτυχη και μελαγχολική, με σπουδαίες φιλοδοξίες, τις οποίες όμως καμία φορά αισθάνομαι ότι δεν ξέρουμε τι να τις κάνουμε.

Βιώσαμε πολύ μεγάλες αλλαγές από την παιδική μας ηλικία έως τώρα. Πέσαμε πάνω σε μία τεράστια τεχνολογική έκρηξη που ακόμη και σήμερα κανείς μας δεν την έχει αντιληφθεί απόλυτα ούτε μπορεί να διαχειριστεί. Κάποιοι από μας προλάβανε και τα cd και το ΑΙ. Όλο αυτό είναι κάπως δύσκολο να το επεξεργαστεί ένας εγκέφαλος. Περισσότερο όμως με θλίβει το γεγονός ότι παραμένουμε κλεισμένοι στις ευθυνοφοβικές φυλακές μας.

Σίλια Κατραλή: «Είμαστε αρκετά μπερδεμένη γενιά. Όλα γίνονται για λίγο ντόρο, για λίγο τζερτζελέ και μετά μας παρασέρνει πάλι η λήθη μέσα στο κύμα της. Πάντα μας φταίνε οι άλλοι».

Είμαστε η γενιά του του «για να το λένε όλοι έτσι θα ‘ναι», χωρίς κάποια βαθύτερη προσωπική εμπλοκή ή έρευνα μέσα στα πράγματα. Βλέπουμε στη τηλεόραση εγκληματίες να βγαίνουν απ τη φυλακή και σχολιάζουμε κάτω από φωτογραφίες «πωπω! Τον βγάλανε!» Όλα είναι ανεκτά.

Διαδηλώνουμε για να διαδηλώνουμε. Αποδεχόμαστε επειδή το κάνουν όλοι. Κι όσο περισσότερα ανεχόμαστε τόσο πιο πολύ φθειρόμαστε. Με την πρώτη ευκαιρία υποκύπτουμε σε βολικά δόγματα και σε παράλογες εκλογικεύσεις που μας ταΐζουν καθημερινά. Ξεχνάμε εύκολα, κινητοποιούμαστε δύσκολα. Και είναι κρίμα γιατί μπορούμε κάτι παραπάνω. Νιώθω ότι χρειαζόμαστε μια μαζική αφύπνιση συνείδησης, αντίσταση και συλλογικότητα.

-Πιστεύεις ότι η τέχνη οφείλει να παίρνει θέση απέναντι σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, ή αρκεί απλώς να προσφέρει μια συναισθηματική διέξοδο;

Υπάρχουν ζητήματα εσωτερικά και παγκόσμια-και μάλιστα πιο επίκαιρα από ποτέ- στα οποία ως καλλιτέχνης και ως άνθρωπος δεν γίνεται να μην παίρνεις σαφή θέση. Όταν για παράδειγμα στη Γάζα εξελίσσεται μια -από χρόνια σχεδιασμένη και προμελετημένη γενοκτονία- η οποία καταπατά θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη τη δύση αδιαφορούν δεν μπορούν παρά να πάρουν θέση οι λαοί. Είτε είσαι καλλιτέχνης είτε όχι. Μπορείς απλά να είσαι άνθρωπος.

Αν δεχτούμε μια τέτοια συνθήκη, αν δεν μιλήσουμε ανοιχτά για αυτό όπου και όποτε μας δίνεται η ευκαιρία τότε γινόμαστε συνένοχοι και αυτομάτως κανονικοποιούμε το φασισμό και  μετατρέπουμε αυτόν τον πλανήτη σε ένα πραγματικά πολύ επικίνδυνο μέρος για όλους.

-Ποια είναι η δική σου σχέση με τα social media;  Βάζεις όρια ή doom scroll μέχρι να σβήσει ο ήλιος;

Ευτυχώς από αυτό δεν κινδυνεύω ακόμα. Δεν περνάω τόσο χρόνο στα social όσο ίσως θα περίμενε κανείς. Είναι μια κατάσταση με την οποία δεν είχα ποτέ καλές επαφές σε βαθμό που κάποιες φορές είναι και παρεξηγήσιμο αυτό.

-Τι είναι αυτό που σου προκαλεί το μεγαλύτερο άγχος για το μέλλον, αλλά και τι είναι αυτό που σου δίνει ακόμα ατόφια ελπίδα;

Οι συνέπειες των τεράστιων βανδαλισμών που έχουμε προκαλέσει στον πλανήτη και έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους μου προκαλούν τεράστιο άγχος. Βρίσκω την ελπίδα όταν βλέπω πιτσιρίκια στις συναυλίες μας.

-Αν ορίζαμε την «επιτυχία» με βάση τη δική σου εσωτερική αλήθεια, πώς θα ήθελες να δεις τη Σίλια σε λίγα χρόνια από τώρα;

Αρχικά ζωντανή γιατί αυτό δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Δεν το έχω σκεφτεί. Δεν κάνω ποτέ μακροπρόθεσμα σχέδια με τρομάζει αυτό. Τα μελλοντικά μου σχέδια φτάνουν μέχρι την επόμενη Τετάρτη. Θα ήθελα να συνεχίσω να λέω ιστορίες ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται.