Έχουν τα παιδιά χρόνο να παίξουν σήμερα; 4 μαμάδες απαντούν

Αναμφίβολα, η εκμάθηση ξένων γλωσσών, το διάβασμα, η άθληση, η μουσική, ο χορός και κάθε άλλη δημιουργική ενασχόληση συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη και την εξέλιξη ενός παιδιού. Ωστόσο, εξίσου σημαντικό είναι και το παιχνίδι, καθώς μέσα από αυτό τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, αναπτύσσουν τη φαντασία τους, καλλιεργούν δεξιότητες και εκφράζονται ελεύθερα. Ένα παιχνίδι χωρίς πρόγραμμα και κανόνες, που δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να εκφραστούν, να δημιουργήσουν και να ζήσουν ξέγνοιαστες στιγμές.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Παιχνιδιού, ανοίγουμε τη συζήτηση γύρω από το κατά πόσο τα παιδιά σήμερα έχουν τον χρόνο που χρειάζονται για να παίξουν και για να χαλαρώσουν. Πόσο φορτωμένο είναι τελικά το πρόγραμμά τους; Ποιος είναι ο ρόλος των γονιών στη διαμόρφωση της καθημερινότητάς τους; Και πώς μπορεί να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στις υποχρεώσεις και στην ανάγκη κάθε παιδιού να απολαμβάνει ξέγνοιαστες στιγμές παιχνιδιού; Για να καταγράψουμε την εικόνα που επικρατεί σήμερα, μιλήσαμε με 4 μητέρες που μοιράζονται τις δικές τους εμπειρίες και σκέψεις.

Βάσια Βούργα, 42 ετών

Η Βάσια είναι νηπιαγωγός και μητέρα 2 κοριτσιών. Της 14χρονης Λουκίας και της 8χρονης Εύας. Η ζωή των παιδιών αλλά και της ίδιας όπως επισημαίνει είναι «απαιτητική και περιστρέφεται γύρω από τις ανάγκες των παιδιών», αλλά ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών είναι κάτι που την αφορά.

– Πώς είναι η καθημερινότητα των παιδιών;

Η καθημερινότητά μας είναι αρκετά απαιτητική και οργανωμένη. Εγώ εργάζομαι ως νηπιαγωγός από τις 08:30 έως τις 14:30 και στη συνέχεια η ημέρα περιστρέφεται γύρω από τις ανάγκες και τις δραστηριότητες των παιδιών. Η Λουκία είναι 14 ετών και συνδυάζει το σχολείο με τον πρωταθλητισμό στη ρυθμική γυμναστική. Καθημερινά έχει προπόνηση από τις 15:00 έως τις 19:30, ενώ 3 φορές την εβδομάδα παρακολουθεί και μαθήματα αγγλικών. Η Εύα, που είναι 8 ετών και φοιτά στην Γ’ Δημοτικού, έχει επίσης τις δικές της υποχρεώσεις με τα αγγλικά της. Παρότι το πρόγραμμά μας είναι γεμάτο, προσπαθούμε να βρίσκουμε χρόνο για οικογενειακές στιγμές, συζητήσεις και ξεκούραση.

– Πώς βιώνουν τη ρουτίνα και πώς διαχειρίζεται η Λουκία το αυστηρό πρόγραμμα που έχει ο πρωταθλητισμός; 

Η Λουκία έχει μεγαλώσει μέσα στον αθλητισμό και γνωρίζει πολύ καλά ότι ο πρωταθλητισμός απαιτεί συνέπεια, πειθαρχία και αφοσίωση. Υπάρχουν ημέρες που η κούραση είναι εμφανής, ιδιαίτερα όταν οι σχολικές υποχρεώσεις συνδυάζονται με τις πολλές ώρες προπόνησης. Παρ’ όλα αυτά, η αγάπη της για τη ρυθμική γυμναστική είναι αυτό που της δίνει δύναμη να συνεχίζει. Μέσα από αυτή τη διαδρομή έχει μάθει να διαχειρίζεται τον χρόνο της, να θέτει στόχους και να μην εγκαταλείπει εύκολα. Ως μητέρα, προσπαθώ να τη στηρίζω χωρίς να της ασκώ επιπλέον πίεση.

«Υπενθυμίζω στην κόρη μου ότι η αξία βρίσκεται κυρίως στην προσπάθεια και όχι μόνο στο αποτέλεσμα».

– Πώς προσπαθείς να κρατήσεις ως μητέρα την ισορροπία των παιδιών ανάμεσα σε υποχρεώσεις και ξεκούραση; Ποιος είναι ο ρόλος των γονέων για να αισθάνονται τα παιδιά πιο ελεύθερα;

Πιστεύω ότι η ισορροπία είναι το πιο δύσκολο, αλλά και το πιο σημαντικό κομμάτι της γονεϊκότητας. Προσπαθώ να ακούω τα παιδιά μου, να παρατηρώ πότε έχουν ανάγκη από ξεκούραση και πότε χρειάζονται ενθάρρυνση. Θέλω να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, αλλά ταυτόχρονα να έχουν χρόνο να χαρούν την ηλικία τους, να βρεθούν με φίλους και να κάνουν πράγματα που τους ευχαριστούν. Θεωρώ πως ο ρόλος των γονέων είναι να αποτελούν ένα σταθερό και ασφαλές στήριγμα. Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι τα αγαπάμε, τα σεβόμαστε και τα αποδεχόμαστε ανεξάρτητα από τις επιδόσεις τους, τότε αισθάνονται πιο ελεύθερα να εκφραστούν, να δοκιμάσουν, να κάνουν λάθη και να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες.

«Θέλω να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, αλλά ταυτόχρονα να έχουν χρόνο να χαρούν την ηλικία τους».

Κατερίνα, 40 ετών

Η Κατερίνα είναι μητέρα 2 παιδιών. Του Απόστολου που είναι 9 ετών και της Θεοφανίας που είναι 6 ετών. Η ίδια υποστηρίζει ότι με σωστή οργάνωση τα παιδιά έχουν τον χρόνο για παιχνίδι και αυτό είναι το σημαντικότερο για ένα παιδί.

– Υπάρχουν πολλές υποχρεώσεις από το σχολείο; Τι λένε τα παιδιά σχετικά με το διάβασμα;

Υπάρχουν πολλές υποχρεώσεις από το σχολείο, αλλά τα παιδιά πρέπει να μάθουν από μικρά με την βοήθεια των γονέων να τις διαχειρίζονται. Σχόλια που μπορεί να κάνουν κάποιες φορές είναι τύπου: «Μαμά κουράστηκα σήμερα, μαμά δεν θέλω να διαβάσω άλλο». Τα παιδιά το λένε πολύ συχνά αλλά με συζήτηση και βοήθεια όλα λύνονται. Με τη βοήθεια των δασκάλων πρέπει να μάθουν να διαχειρίζονται το διάβασμα για να έχουν ελεύθερο χρόνο.

«Στα δικά μου παιδιά αρέσουν οι εξωσχολικές δραστηριότητες. Δεν νιώθουν  κούραση. Ίσα ίσα που τους ευχαριστούν».

Βέρα, 53 ετών

Η Βέρα είναι μητέρα 2 παιδιών. Της Μελίνας που είναι 12 ετών και του Νώε που είναι 17 ετών. Ο Νώε έδωσε φέτος Πανελλήνιες, ενώ η Μελίνα είναι στην μεταβατική φάση που από το δημοτικό πάει στο γυμνάσιο. «Χαίρεται που θα πάει γυμνάσιο. Αισθάνεται ότι έχει μεγαλώσει» λέει χαρακτηριστικά για την κόρη της.

– Πώς βιώνει ένα παιδί το έτος που είναι να δώσει πανελλήνιες αλλά και εσύ ως γονέας;

Και χαλαρός να είσαι, όλοι οι άλλοι γύρω σου είναι πολύ αγχωμένοι. Αυξάνεται η πίεση και αυτό ξεκινάει να αγχώνει και εσένα. Σαν γονέας προσπαθείς να υποστηρίζεις το παιδί σου, να μειώνεις την πίεση.

– Τι είναι αυτό που του έλεγες αν τον έβλεπες να έχει άγχος και χρειαζόταν να έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο; 

Κάνε ένα διάλειμμα. Να βρεθείς με φίλους. Κάνε μια βόλτα ή κάποιο σπορ. Η αλήθεια είναι ότι ο προσωπικός χρόνος των παιδιών στο σπίτι μας έχει προτεραιότητα. Αυτό σημαίνει ότι δεν πάνε φροντιστήριο και δεν «φορτώνουν» το πρόγραμμά τους με πολλές δραστηριότητες.

«Ο προσωπικός χρόνος των παιδιών στο σπίτι μας έχει προτεραιότητα».

Παναγιώτα Καραντάκη, 54 ετών

Η Παναγιώτα είναι μητέρα της 33χρονης Ναυσικάς, του 30χρονου Τάσου, του 29χρονου Χρήστου και της 19χρονης Μαρίας. Είναι μια μητέρα που έχει δει ανά γενιές την πίεση που έχουν τα παιδιά από το σχολείο, ιδιαίτερα στις Πανελλήνιες, θέμα στο οποίο έχει ξεκάθαρη εικόνα, εφόσον έδωσε πέρσι και η μικρότερη κόρη της. Ο ανταγωνισμός και ο φόρτος εργασίας είναι κάτι που χαρακτηρίζει την καθημερινότητα των παιδιών.

– Έχοντας μεγαλώσει 4 παιδιά, έχεις παρατηρήσει αλλαγές στον ελεύθερο χρόνο που έχουν τα παιδιά για παιχνίδι; Θεωρείς ότι σήμερα έχουν περισσότερο ή λιγότερο χρόνο σε σχέση με παλαιότερα;

Ελεύθερος χρόνος δεν υπάρχει. Ο χρόνος είναι περιορισμένος, η πίεση μεγάλη, πόσω μάλλον όταν έχουν βάλει κάποιο στόχο. Όλη μέρα βρίσκονται πάνω από ένα βιβλίο ή υπολογιστή. Το πρωί στο σχολείο και μετά φροντιστήριο, πού χρόνος για παιχνίδι;  Δεν νομίζω να υπάρχει κάποια διαφορά απ’ όσο γνωρίζω. Και σήμερα από ότι φαίνεται δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα στην προετοιμασία για Πανελλήνιες. Όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει αλλάξει κάτι σε σχέση με παλαιότερα.

«Πλέον όλη μέρα τα παιδιά βρίσκονται πάνω από ένα βιβλίο ή έναν υπολογιστή».

– Πώς επηρέασε η προετοιμασία για τις Πανελλήνιες τον ελεύθερο χρόνο και τις δραστηριότητες του παιδιού;

Αρκετά, γιατί προτεραιότητα είναι το διάβασμα. Ελεύθερος χρόνος δεν υπάρχει, ούτε για δραστηριότητες, ούτε για εξόδους. Το μόνο που προσπαθεί ένα παιδί είναι στον ελάχιστο χρόνο που έχει να ξεκουραστεί, να κοιμηθεί λίγο περισσότερο ή να πάει γυμναστήριο, για να μπορέσει να πάρει δύναμη για την επόμενη μέρα.

– Αν μπορούσες να αλλάξεις ένα πράγμα στο εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε οι νέοι να έχουν περισσότερο χρόνο για τον εαυτό τους, ποιο θα ήταν αυτό;

Να γίνεται όλη η προετοιμασία μέσα στο σχολείο, ώστε να μην χρειάζεται το παιδί να τρέχει στα φροντιστήρια και όλος αυτός ο χρόνος που ξοδεύει σε διάβασμα να είναι ελεύθερος. Για να μπορεί να έχει ξεκούραστο πνεύμα, να ασχολείται με δραστηριότητες που αγαπά, αποβάλλοντας το άγχος και την καταπίεση και έτσι με ηρεμία θα πραγματοποιήσει τα όνειρά του.