Η Lupita Nyong’o ΙΣΩΣ παίξει την Ωραία Ελένη στην «Οδύσσεια» του Nolan. Εσύ, που διαμαρτύρεσαι είσαι ΣΙΓΟΥΡΑ ρατσιστής
- 4 ΦΕΒ 2026
Το «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά» έχει γίνει τις τελευταίες ώρες επωδός για όσους εκφράζουν αρνητική άποψη για το ενδεχόμενο η Lupita Nyong’o να παίξει την Ωραία Ελένη στην πολυαναμενόμενη Οδύσσεια του Christopher Nolan. Καλά το διάβασες, του Christopher Nolan, όχι του Ομήρου ακριβώς. Το πρόβλημα δεν είναι η πόσο ο Nolan θα μείνει πιστός στην Οδύσσεια του Ομήρου και στην ελληνική μυθολογία. Το πρόβλημα είναι ότι ναι, μάλλον είσαι ρατσιστής.
Δεν είναι πρώτη φορά που το κοινό «διαμαρτύρεται» αν και είναι ίσως ελληνική πατέντα να εξεγείρονται άνθρωποι για κάποια επικείμενη «ιεροσυλία» πριν ακόμα βεβαιωθούν για τα γεγονότα. Δεν ξέρουμε τι ρόλο θα παίξει η ηθοποιός στην ταινία, αλλά πώς τολμά ο Nolan να βάζει μία μαύρη ηθοποιό -τη βραβευμένη με Όσκαρ Lupita Nyong’o- να κάνει την αρχαία Ελληνίδα, την Ωραία Ελένη μας (που η ύπαρξή της ιστορικά δεν έχει αποδειχθεί, αλλά ποιος νοιάζεται αν ήταν εξαρχής πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας αυτός ο ρόλος στην επίσης μη ιστορική καταγραφή αλλά επικό ποίημα, Οδύσσεια, του Ομήρου);
Δεν διαμαρτυρόμαστε δε μόνο εδώ τοπικώς. Ο Elon Musk πήρε θέση στο θέμα κατηγορώντας τον Christopher Nolan ότι έχασε την ακεραιότητά του. Μιλάμε για τον ίδιο άνθρωπο που χαιρέτησε ναζιστικά στην ορκωμοσία του Trump αλλά ναι, σίγουρα δεν διαμαρτύρεται ως ρατσιστής, αλλά ως φύλακας της πολιτιστικής κληρονομίας του Ομήρου.
Παλιότερα είχαν υπάρξει διαμαρτυρίες για τους μαύρους ηθοποιούς που υποδύθηκαν ξωτικά στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Ούτε τότε ήταν ρατσιστές όσοι διαμαρτύρονταν, αλλά ο Τόλκιν ήθελε τα ξωτικά να είναι λευκά. Βέβαια κι ο Σαίξπηρ ήθελε τον Οθέλλο μαύρο, αλλά παραδόξως το blackface λευκών ηθοποιών για να τον ερμηνεύσουν, δεν ενόχλησε το ίδιο ανά τα χρόνια.
Ο Όμηρος περιέγραφε την Ωραία Ελένη, ως γυναίκα με λευκά χέρια (υποδηλώνοντας βέβαια την αριστοκρατική της καταγωγή που δεν της επέτρεπε να κάνει αγροτικές εργασίες που θα εξέθεταν τα χέρια της στον ήλιο), άρα δεν είμαστε ρατσιστές, σεβόμαστε τα «ιερά κείμενα». Εχμ, όχι.
Μοιάζει να μην μπορούμε να δεχτούμε ότι ένας σκηνοθέτης, μπορεί να έχει τη δική του ματιά απέναντι σε ένα έργο, να τον αφορούν περισσότερο οι συμβολισμοί του και λιγότερο η πιστότητα στις περιγραφές των εξωτερικών χαρακτηριστικών των ηρώων και γενικά ότι το σινεμά δεν είναι ιστορικό ντοκουμέντο. Και βασικά να αρνούμαστε ότι ακόμα και τα αρχικά αυτά κείμενα που τους ενέπνευσαν, δεν ήταν ιστορικά έργα αλλά λογοτεχνικά. Η φαντασία έπαιξε ρόλο εξαρχής στη δημιουργία τους. Και θέλουμε να τη στερήσουμε από τους επόμενους καλλιτέχνες (παραδόξως μόνο αν αυτοί θέλουν να συμπεριλάβουν μαύρους ηθοποιούς στο cast).
Το bottom line είναι ότι η ζωή προχωρά. Η λογοτεχνία για χιλιάδες χρόνια γραφόταν από λευκούς συγγραφείς με περιορισμένες προσλαμβάνουσες περιτριγυρισμένους από λευκούς ανθρώπους. Ο κόσμος έχει αλλάξει και τα casts των ταινιών, ευτυχώς, επίσης.
Οι ιστορικές αναπαραστάσεις οποιαδήποτε εποχής γίνονται με τους καλλιτεχνικούς όρους του σήμερα, η πρόσβαση των ηθοποιών στα projects είναι πιο ισότιμη κι αυτό θα έπρεπε να δίνει ελπίδα για την εξάλειψη των διακρίσεων. Όσους του ενοχλεί, γνώμη μου, τους ενοχλεί για ρατσιστικούς λόγους, για μία αίσθηση μεγαλείου του παρελθόντος, για μία αίσθηση λευκής υπεροχής που κάπου σε κάποια γωνία του μυαλού τους επιμένει να συντηρείται.
Κι αν χρειάζεσαι μία extra απάντηση σε όλες αυτές τις αντιδράσεις, την έδωσε η Whoopi Goldberg μέσα από την εκπομπή The View στον Elon Musk. Μπορείς να την απευθύνεις όπου ακριβώς χρειάζεται.
«Ο Musk είπε ότι ο Christopher Nolan έχασε την ακεραιότητά του. Γιατί ο Όμηρος περιέγραψε αυτό το ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ πρόσωπο ως μία γυναίκα με ανοιχτό δέρμα και ξανθά μαλλιά που ήταν τόσο όμορφη που οι άνθρωποι ξεκίνησαν πόλεμο γι’ αυτήν.
Δεν ξέρω αν το συνειδητοποιείς, αλλά η Lupita θεωρείται επίσης μία από τις πιο όμορφες γυναίκες του κόσμου. Οπότε, δεν είμαι σίγουρη τι ακριβώς προσπαθείς να πεις. Μπορείς και να μην πας να δεις την ταινία. Δεν καταλαβαίνω γιατί νιώθεις ότι πρέπει να πεις κάτι γι΄ αυτό. Και σου προτείνω να κοιτάξεις τον καθρέφτη σου αν σε απασχολεί η εξωτερική εμφάνιση των άλλων, αν αυτός είναι ο δρόμος που πρέπει να πάρουμε. Και μην μπεις καν στον κόπο να με γελοιοποιήσεις, γιατί ξέρω πώς δείχνω εγώ. Έχω τόσα πολλά πράγματα να σου πω που είναι αγενή και άσχημα αλλά δεν θα το κάνω, αλλά να ξέρεις ότι τα σκέφτομαι». Αυτό ακριβώς, τίποτα άλλο.
