Ε όχι και φαινόμενο του 2026 η αλληλοεξόντωση καθηγητών- μαθητών στα ελληνικά σχολεία
- 11 ΜΑΡ 2026
Το μοιραίο εγκεφαλικό επεισόδιο της ταλαιπωρημένης (και κακοποιημένης εν ώρα εργασίας, σύμφωνα με όσα πρόλαβε να καταγγείλει) 57χρονης καθηγήτριας Αγγλικών από τη Θεσσαλονίκη που χρονικά διαδέχτηκε την ανακοίνωση της παραπομπής της στην υγειονομική επιτροπή «λόγω ανικανότητας» μπορεί να αποτελεί μια τραγική σύμπτωση, μπορεί και όχι. Πάντως οι εκατέρωθεν τραμπουκισμοί καθηγητών- μαθητών (με τους τελευταίους να παίρνουν αποφασιστικό προβάδισμα) είναι η σκληρή πραγματικότητα που επικρατεί εδώ και χρόνια στα σχολεία, με τον ρόλο του θύτη και του θύματος να αλλάζει χέρια και τα αρμόδια όργανα να τρώνε ποπ κορν.
Πρέπει επιτέλους να αποδεχτούμε ότι ζούμε στη χώρα που νομοτελειακά ένα τραγικό συμβάν φέρνει στην επιφάνεια τα πιο βαθιά ριζωμένα μας προβλήματα. Αυτά για τα οποία στη συνέχεια- κλασικά- θα θρηνήσουμε, θα συγχυστούμε, οργισμένοι θα πετάξουμε ευθύνες (στους άλλους) και μετά, αποκαμωμένοι από το θερμοκέφαλο ξέσπασμά μας, θα καταλήξουμε στο τόσο ιδιοσυγκρασιακά ταιριαστό μας «τίποτα δεν λύνεται εδώ» και άπραγοι θα πάμε παρακάτω.
Σε μια πολύ πρόσφατη εκδοχή του παραπάνω μοτίβου, η 57χρονη εκπαιδευτικός, η οποία, είναι ολοφάνερο πως δεν περνούσε καθόλου καλά στο σχολικό περιβάλλον που δίδασκε. Σύμφωνα με τον δικηγόρο της οικογένειάς της, η Σοφία Χρηστίδου, πριν πάθει εγκεφαλικό και πεθάνει, είχε γίνει στόχος και θύμα ακραίου εκφοβισμού απο μαθητές της στο Γενικό Λύκειο της Θεσσαλονίκης. Κάτι που και η ίδια είχε καταγγείλει στην τρισέλιδη επίσημη αναφορά που είχε αποστείλει τόσο προς το υπουργείο Παιδείας όσο και προς τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης και Κεντρικής Μακεδονίας. Ωστόσο, αυτό που τελικά προέκυψε απο τη διαδικασία ήταν να παραπεμφθεί η ίδια στην υγειονομική επιτροπή που πιθανότατα να την έκρινε ακατάλληλη (χωρίς να έχει προηγηθεί πειθαρχική έρευνα, σύκφωνα με τον δικήγορο της) μετά από καταγγελίες μαθητών του σχολείου βάση των οποίων οποίες, η καθηγήτρια «δεν φερόταν σωστά».
Σίγουρα έχετε διαβάσει ήδη πώς φέρονταν κάποιοι από τους μαθητές και τις μαθήτριες προς την κα Χρηστίδου, σύμφωνα με την απεγνωσμένη αναφορά της, αλλά ας τα επαναλάβουμε. Της πέταγαν μπουκάλια με σοκολατούχο γάλα, μπουκάλια γενικώς, κραύγαζαν εκκωφαντικά σαν ζώα, έσερναν θρανία και της έκλειναν την πόρτα. Το συγκεκριμένο σχολείο ανήκει στην Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, για την οποία, σύμφωνα με πληροφορίες του NEWS 24/7, οι καταγγελίες είναι συχνό φαινόμενο. Μετά από όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, διέταξε ΕΔΕ.
Με το χέρι στην καρδιά, πόσο πρωτοφανές σάς ακούγεται αυτό το σκηνικό μέσα σε μία σχολική αίθουσα;
Σχολικές τάξεις σε πλήρη αταξία
Στο δικό σας γυμνάσιο δεν ξέρω τι γινόταν, στο δικό μου πάντως η καθηγήτρια των καλλιτεχνικών δεν περνούσε καθόλου καλά. Την θυμάμαι να παλεύει να επιβληθεί ανεπιτυχώς μέσα σε μια ζούγκλα (σε μια λυόμενη αίθουσα για να είμαι ακριβής) όπου ανυπάκουα 14χρονα την αγνοούσαν επιδεικτικά- στην καλύτερη, γιατί στη χειρότερη την κορόιδευαν μέσα στα μούτρα της και πίσω από την πλάτη της, με γνώριμους πλην χυδαίους τρόπους. Έπαιρνε το αίμα της πίσω κατακεραυνώνοντάς μας στους βαθμούς του τριμήνου, αλλά η τιμωρία της ήταν πολύ μικρή σε σχέση με αυτό που βίωνε καθημερινά μέσα στην τάξη- γιατί Καλλιτεχνικά, σιγά το μάθημα.
Παρεμπιπτόντως η κα «Πεθάνη» όπως τη φωνάζαμε (ένα λογοπαίγνιο με το όνομά της) ήταν μια παχουλή κυρία, με μουστάκι, παραπανίσια κιλά και αντισυμβατικό γούστο στα ρούχα κι όλα αυτά- σε συνδυασμό με το φύλο και τη δευτερεύουσας σημασίας εκπαιδευτική της ιδιότητα- ήταν αρκετά ώστε να ξεσπάει πάνω της όλη αυτή η βόμβα απαξίωσης. Στην ώρα της κανείς δεν μπήκε ποτέ στην τάξη να δει τι συμβαίνει, κι ας ακουγόταν θόρυβος. Κανείς δεν το σταμάτησε. Το ότι κάποιοι καθηγητές- και κυρίως καθηγήτριες- δεν μπορούν να «επιβληθούν» στα παιδιά, οπότε θα το πληρώσουν πικρά, ήταν και παραμένει μία νοσηρή κανονικότητα στα σχολεία. Κάποιοι μαθητές δεν δίνουν ίσες ευκαιρίες στους καθηγητές.
Σαν να μην είχαμε να κάνουμε με άνθρωπο. Παρόμοια συμπεριφορά βίωνε αργότερα και μια χαμηλών τόνων δασκάλα αγγλικών- κι αυτή γυναίκα- η οποία επίσης πλήρωνε το τίμημα της μη ελκυστικής της εμφάνισης- σε συνδυασμό με μία ξεκάθαρη έλλειψη μεταδοτικότητας. Θυμάμαι επίσης, μερικά χρόνια αργότερα μαθητές από κοντινό σχολείο να μου αφηγούνται μια ιστορία από την πενταήμερη εκδρομή τους. Μια ομάδα παιδιών μπήκαν στο δωμάτιο της (γοητευτικής) συνοδού καθηγήτριας, έψαξαν τη βαλίτσα της και έβγαζαν φωτογραφία με τα εσώρουχά της περασμένα στα κεφάλια τους. Για την ιστορία, τελείωσα ένα συνηθισμένο δημόσιο γενικό σχολείο στα νότια προάστια.
Τα σχολεία ήταν, είναι και θα είναι ο πιο ακριβής καθρέφτης του τι συμβαίνει έξω από αυτά και μέσα στα κεφάλια μας.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι πολλές από τις περιπτώσεις των καθηγητών που υφίστανται bullying είναι γυναίκες. Επικεφαλής της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μού επιβεβαιώσε ότι τα πιο σκληρά περιστατικά bullying συμβαίνουν στα γυμνάσια και τα ΕΠΑΛ και ότι οι καθηγήτριες και οι καθηγητές των λιγότερο «σημαντικών» μαθημάτων συνθέτουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου. Όταν τον ρώτησα «πόσο σκληρά είναι τα περιστατικά bullying από μαθητές προς καθηγητές», μου αφηγήθηκε μία ιστορία όπου μαθητές έκοψαν στα 2 το αμάξι μιας καθηγήτριας με ένα ηλεκτρικό πριόνι.
Δεν μιλάμε για περιστατικά που αντανακλούν εκείνη την απειθαρχία που μέσα σε φυσιολογικα πλαίσια διέπει τα παιδιά ειδικά στην εφηβεία (όλοι μας βλέπαμε στα πρόσωπα των καθηγητών ποτέ το πρότυπο και πότε την απόλυτη συστημική ενσάρκωση). Εδώ μιλάμε για περιστατικά σαδισμού. Για μηδενική ενσυναίσθηση.
Κι όλα αυτά μέσα σε σχολεία που δείχνουν αδύναμα να προστατεύσουν τα μέλη τους. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπάρχουν εκπαιδευτικοί που, εξουθενωμένοι υπό το βάρος των προσωπικών προβλημάτων τους, αδυνατούν να θέσουν όρια και γενικότερα να αντεπεξέλθουν εντός πλαισίου στην πίεση μιας τάξης με συχνές συγκρούσει και «δύσκολους» μαθητές. Οπότε, όταν δεν μπορούν απλά να κάνουν τη δουλειά τους και δεν ελέγχονται, δεν κάνουν τίποτα. Γιατί, αν παραπονεθούν ότι αδυνατούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να χάσουν τη θέση τους. Σας θυμίζει κάτι αυτό;
Οι γονείς απέναντι στα σχολεία
Πλέον οι γονείς αμφισβητούν τον θεσμό του σχολείου ανοιχτά και αφιλτράριστα μπροστά στα παιδιά τους. Αντιμετωπίζουν με δυσπιστία και εχθρότητα ακόμα και το ιδιωτικό σχολείο που οι ίδιοι έχουν επιλέξει. Γιατι συμβαίνει αυτό; Ίσως γιατί όταν ζεις σε μια κοινωνία που σε απαξιώνει ποικολοτρόπως, μοιραία θα την απαξιώσεις κι εσύ.
Κάποτε ο αυστηρός, συχνά βασανιστής καθηγητής ήταν η αυθεντία. Οι γονείς έστεκαν στο πλευρό των δασκάλων ως οι πιο πιστοί σύμμαχοι και ο σεβασμός- με κατοχυρωμένο πρώτο και καλύτερο τον φόβο- στο πρόσωπό τους ήταν δεδομένος. Τότε ήταν που συνέβαιναν και τα πιο χοντρά περιστατικά αυστηρότητας και κατάχρησης εξουσίας από τους καθηγητές προς τα παιδιά. Αυτή η εποχή έχει παρέλθει σημαντικά. Σήμερα έχουμε τραβήξει προς στην αντίπερα όχθη. Εκεί όπου τα παιδιά έχουν πάντα δίκιο και που κανένας «δασκαλάκος» δεν θα μας πει τι παιδί έχουμε, γιατί ξέρουμε ήδη. Εκεί όπου οι υπερπροστατευτικοί γονείς δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους και που όταν προκύπτει μια διαφωνία με το εκπαιδευτικό σύστημα, δηλώνουν πάντα έτοιμοι για μάχη προβάλλωντας τον εαυτό τους πάνω στα παιδιά.
Σήμερα τα παιδιά μεγαλώνουν σε σπίτια που όλα αμφισβητούνται και κυρίως οτιδηπότε με κρατικό πρόσημο.
Ο δημόσιος υπάλληλος (συμπεριλαμβανομένων και των εκπαιδευτικών που «κάνουν διακοπές 2 μήνες τον χρόνο όταν όλοι οι άλλοι λιώνουμε στη δουλειά») δεν είναι πια το dream job αλλά μια ξεπεσμένη φυλή βολεμένων τεμπέληδων «που μας έφεραν εδώ που είμαστε σήμερα».
Αλλά το σχολείο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανατροφή ή την οριοθέτηση. Αυτό που ορίζεται ως σεβασμός το φέρνουμε σε μεγάλο βαθμό από το σπίτι μας. Οι βάσεις μπαίνουν πριν περάσουμε το κατώφλι της τάξης. Μέσα σε αυτή γίνεται το ζύμωμα. Με ό,τι υλικά θα βρει εκεί μέσα το κάθε παιδί. Και κάποια στιγμή θα πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε αυτό, υψώνοντας το δάχτυλο- για μια φορά επιτέλους- προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Είτε είμαστε γονείς, είτε εκπαιδευτικοί φορείς, είτε μαθητές και μαθήτριες.
