M John Harrison: Το διπλό ρεκόρ του συγγραφέα που τιμήθηκε με το Booker 2026
- 10 ΝΟΕ 2026
O 81χρονος M John Harrison είναι ο συγγραφέας που κέρδισε το βραβείο Booker για το 2026 με το μετα-αποκαλυπτικό μυθιστόρημά του, The End of Everything. Με τη διάκρισή του πετυχαίνει ένα διπλό ρεκόρ. Γίνεται ο πρώτος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας που κερδίζει το Booker, ενώ ταυτόχρονα γίνεται και ο γηραιότερος κάτοχός του, εκτοπίζοντας τη Margaret Atwood, που ήταν 79 ετών όταν πήρε το Booker για το βιβλίο της Οι διαθήκες το 2019.
H Gaby Wood, διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος του Βραβείου Booker, είπε ότι αν και πολλοί προηγούμενοι νικητές είχαν ασχοληθεί περιστασιακά με την επιστημονική φαντασία ως λογοτεχνικό είδος, ο M John Harrison είναι «ο πρώτος συγγραφέας βραβευμένος με Booker που προέρχεται από τον αυθεντικό κόσμο της επιστημονικής φαντασίας». Αποκάλεσε τη νίκη ενός γνήσιου εκπρόσωπου του είδους της επιστημονικής φαντασίας «ιστορική νίκη, που οι δεκαετίες εργασίας αποτυπώνονται διακριτικά σε κάθε σελίδα του».
Ο M John Harrison, που εκδίδει έργα του εδώ και 6 δεκαετίες, παρέλαβε το χρηματικό έπαθλο των 50.000 λιρών και το τρόπαιο του Booker σε μία τελετή που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, 9 Νοεμβρίου, στο Λονδίνο.
Με το βιβλίο The End of Everything, ο M John Harrison δέχθηκε την πρώτη του υποψηφιότητα για βραβείο Booker. Η ιστορία του διαδραματίζεται κάποιες δεκαετίες μετά το 2026, και χρόνια μετά από μία καταστροφή για την οποία κανείς δεν μοιάζει αποκλειστικά υπεύθυνος. Στην ακτή του Κεντ, ο κεντρικός ήρωας Phillip Tennent και η ηλικιωμένη θεία του, Marnie, προσπαθούν να επιβιώσουν ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν τη μυστηριώδη απειλή των iGhetti: τεράστια σε μέγεθος πλάσματα που αλλάζουν σχήμα που η προέλευση και οι προθέσεις τους δεν εξηγούνται ποτέ. Με 198 σελίδες μέγεθος η νουβέλα του M John Harrison ήταν η συντομότερη από τις ιστορίες που διεκδικούσαν το Booker 2026.
Η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του λογοτεχνικού βραβείου, Mary Beard, δήλωσε ότι η απόφαση ήταν ομόφωνη και ελήφθη μετά από μία μέρα συζητήσεων. «Είναι ένα βιβλίο που σε αναστατώνει, σου προκαλεί ένα ειρωνικό χαμόγελο και αναπάντεχα δεδομένου του θέματός του, σε αφήνει με μία μικρή αισιοδοξία», σημείωσε. «Ένα σημαντικό σημείο του βιβλίου είναι ότι αν ή όποτε έρθει η αποκάλυψη θα είναι ακατανόητη. Και οι παλιοί κανόνες δεν θα έχουν σημασία. Πρόκειται για την πολιτική του σήμερα, ιδωμένη μέσα από το πρίσμα του μέλλοντος», συμπλήρωσε.
Λίγα πράγματα για τον νικητή του Booker 2026, M John Harrison
Γεννημένος το 1945 στο Ράγκμπι της Αγγλίας, πούλησε την πρώτη του ιστορία το 1965. Εκτός από τις νουβέλες του έχει γράψει επίσης 5 συλλογές διηγημάτων καθώς και τα αντί-απομνημονεύματα, Wish I Was Here (2023). Τα βιβλία του έχουν αποσπάσει το βραβείο Boardman Tasker για τη λογοτεχνία των βουνών το 1989 (για το Climbers), το βραβείο Arthur C Clarke το 2007 (για το Nova Swing) αλλά και το Goldsmiths το 2020 (για το The Sunken Land Begins to Rise Again). Κάποτε δεινός αναρριχητής και δρομέας, ο συγγραφέας είχε επίσης μπει στην κριτική επιτροπή του βραβείου Booker το 2022.
Μιλώντας για το βιβλίο του στον Guardian περιέγραψε το The End of Everything ως «μια ιστορία καταστροφής, στην οποία η ίδια η καταστροφή είναι η αδυναμία κατανόησης», με εξωγήινους που φτάνουν «ως εισβολείς από μια άλλη διάσταση, σε παραλληλισμό με τον εξευγενισμό (gentrification) περιοχών όπως οι νοτιοανατολικές ακτές του Ηνωμένου Βασιλείου».
Παραδέχτηκε ότι ηθελημένα μετέφερε στον αναγνώστη «λίγη από τη σύγχυση και το μπέρδεμα των χαρακτήρων», αλλά όπως είπε ήλπιζε τα θέματα του βιβλίου να είναι σαφή. Όπως σημείωσε σε αυτά συγκαταλέγεται και «η κατάρρευση της ορθολογικής σκέψης που συνοδεύει τον τραμπισμό και το διαδίκτυο».
Η νίκη του αποτελεί μια σπάνια στιγμή αναγνώρισης από το ευρύ λογοτεχνικό κοινό για έναν συγγραφέα που εδώ και χρόνια χαίρει σεβασμού από τους ομότεχνούς του αλλά παραμένει στο περιθώριο της λογοτεχνικής πεζογραφίας, όπως συχνά συμβαίνει με όλο το είδος στο οποίο έχει αφιερωθεί στην καριέρα του.
Ο ίδιος είχε πει στο BBC Radio 4 πριν από λίγο καιρό ότι «εργάζεται εδώ και 40 με 50 χρόνια για να αλλάξει τις ισορροπίες, τόσο ως μυθιστοριογράφος όσο και ως κριτικός. Γιατί ένα καλογραμμένο έργο επιστημονικής φαντασίας να μην μπορεί να θεωρηθεί λογοτεχνική πεζογραφία;». Το Booker 2026 μάλλον ισχυροποιεί το επιχείρημά του.
