LIFE
SPONSORED

Και τι να περιμένουμε λοιπόν από το 2022;

H Marian Salzman, Senior Vice President και Head of Global Communications στη Philip Morris International και μια από τις κορυφαίες παγκοσμίως trendspotters έχει μερικές παρατηρήσεις.

Στην αποτίμηση του 2021 η Marian Salzman όρισε ως κέρδος την “καλή χρήση του οικιακού περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση χρόνου από τις καθημερινές μετακινήσεις” εννοώντας τη συσφιγξη των οικογενειακών σχέσεων, την αποτίναξη καταπιεστικών καθημερινών συνθηκών “κρατήστε όσο πιο πολύ μπορείτε τις πιτζάμες σας και ευχαριστείστε την καλή σας τύχη να μην φοράτε στενά παπούτσια”, αλλά και τον χρόνο να σπουδάσεις, να διαβάσεις ή να ανακαλύψεις ένα νέο χόμπι. Στα μείον συμπεριέλαβε “την αδυναμία συνεννόησης μεταξύ κοινοτήτων, πολιτικών χώρων και ανθρώπων. Στραφήκαμε ο ένας εναντίον του άλλου χωρίς ικανότητα ωφέλιμου και παραγωγικού διαλόγου”.

Μια πρώτη γεύση της επερχόμενης χρονιάς με δικά της λόγια: “Οι περισσότεροι από εμάς οδεύουμε προς το 2022 χωρίς την αίσθηση ανακούφισης και ανυπομονησίας που μπήκαμε στο 2021. Αναγνωρίζουμε πια ότι ο ιός δεν θα εξαφανιστεί στο εγγύς μέλλον, ιδίως εφόσον οι πολίτες κάποιων χωρών δεν έχουν πρόσβαση σε εμβόλια και οι πολίτες κάποιων άλλων τα απορρίπτουν προτιμώντας να ακούνε συνωμοσιολογικούς και πολιτικοποιημένους ψίθυρους αντί τη φωνή της επιστήμης. Βλέπουμε πιο καθαρά επίσης τα λάθη και τα ρήγματα στις κοινωνίες μας, στις προσωπικές και επαγγελματικές μας ζωές. Υπάρχει η ελπίδα ότι ο δρόμος του 2022 δεν θα έχει τόσες λακούβες όσο αυτός του 2020. Οι έξυπνοι όμως επιβάτες δεν θα σταματήσουν να φοράνε τη ζώνη τους”. 

Στη νουμερολογία, το 22 θεωρείται master number -για πολλούς και ο πιο σημαντικός, πολύ ισχυρός και με δυνατή προοπτική αλλά όχι απαραίτητα τυχερός. Στη Marian θυμίζει περισσότερο το μυθιστόρημα του Joseph Heller, Catch 22 (δηλαδή μια δύσκολη κατάσταση που δεν έχει απτή και ορατή λύση). Τα trends για το 2022 που αποκάλυψε είναι ένα εργαλείο να οργανώσουμε τη ζωή μας- αλλά ας κρατήσουμε τον συμβολισμό. Και το ότι το μόνο που έχουμε με βεβαιότητα αποδεχτεί είναι την αβεβαιότητα. Ό,τι θεωρούσαμε δεδομένο έχει γελάσει δυνατά. Αυτά είναι μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα που μοιράστηκε σε ένα webinar που είχε συζήτηση, προβλέψεις και απορίες. Aς δούμε γιατί πρέπει να φοράμε τη ζώνη μας. 

Τεχνολογία 

Ρωτήστε όποιον συγγραφέα θέλετε. Οι άνθρωποι πάντα θέλουμε έναν ξεκάθαρο κακό. Ιδίως όταν ο κόσμος έχει γίνει τόσο περίπλοκος και άνω κάτω, όσο τώρα. Από την άλλη είμαστε όλο και πιο συνηθισμένοι σε περίπου κακούς, που μπορεί να είναι και λίγο καλοί (βλ. Tony Soprano), καλούς που είναι και λίγο κακοί (Jack Reacher) ή σε τύπους που έχουν και τα δύο (Dexter). 

Η μάχη απέναντι στους μεγάλους της τεχνολογίας (ιδίως στο Facebook) είναι δεδομένοι. Πολλοί άνθρωποι θα αρχίσουν να το ξανασκέφτονται για το αν θα δίνουν τα προσωπικά τους δεδομένα. 

To Internet το έχουμε καμιά 30αρια χρόνια και τα social media μια 20ετια. Enter, Metaverse. Μετά τον “αλγόριθμο” που όλοι συζητάμε, λίγο καταλαβαίνουμε και λίγο αντιπαθούμε, καιρός να μιλήσουμε για Metaverse -μίλησε πρώτος ο Mark Zuckerberg σε μαζικό επίπεδο. Το Metaverse είναι μια εικονική πραγματικότητα που ο χρήστης έχει διάδραση με άλλους χρήστες σε ένα computer generated περιβάλλον. Είναι μόδα ή θα κρατήσει; 

Η Marian πιστεύει ότι ήρθε για να μείνει σαν έκφραση του συνδυασμού offline/ AI/ VR/online reality experience. Η μόδα και η βιομηχανία του entertainment έχουν ήδη μπει στον χορό πάντως. 

Και αφού όλοι συνηθίσαμε σε γιορτές μέσω zoom calls αλλά και ολόκληρες θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες στημένες για digital προβολή, σειρά είχαν οι ανέπαφες συναλλαγές ακόμα και σε μεγάλες ηλικίες. Και μετά ήρθε η ενασχόληση του μέσου ανθρώπου με τα κρυπτονομίσματα. Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε με τα NFTs -συγκεκριμένα με μια δημοπρασία από τον οίκο Christy’s όπου μια εικόνα με τίτλο Everyday: The First 5000 days πουλήθηκε για κοντά 70 εκατομμύρια δολάρια που πληρώθηκαν με κρυπτονομίσματα. Όλο αυτό έγινε στα αλήθεια; Σύμφωνα με τη Salzman, βρισκόμαστε στην αρχή ενός φαινομένου που θα αναπτυχθεί και θα μορφοποιηθεί προς διάφορες κατευθύνσεις. Αν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία θα καταφέρουν να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις; “Όλοι δείχνουν να προσαρμόζονται – και θα αναγκαστούν να το κάνουν. Εγώ ρωτάω τα νεότερα μέλη της οικογένειάς μου συνέχεια να μου εξηγούν ό,τι δεν καταλαβαίνω”. 

Η Ψυχική Υγεία στο Προσκήνιο:

To Άγχος είναι το New Normal. Αναγνωρίζετε τη λέξη ως κάτι που λέτε/ νιώθετε σχεδόν κάθε μέρα, όλη μέρα; Δεν είστε μόνοι. Η Marion έχει “ζήσει με αυτό όλη μου σχεδόν τη ζωή”. Για ένα διάστημα η σύγχρονη κουλτούρα προσπάθησε να το ανατρέψει με mantra του τύπου “don’t worry, be happy”, “η ζωή είναι ωραία” κλπ. Καλή η προσπάθεια, αλλά ούτε τον κόσμο αλλάζει, ούτε τις δυσοίωνες πληροφορίες που λαμβάνουμε από κάθε μορφής media. “Το άγχος έχει έρθει για να μείνει. Η γενιά που ενηλικιώνεται κάτω από τα σκοτάδια της κλιματικής κρίσης, του Covid-19 και της οικονομικής αβεβαιότητας, δεν προσβλέπει σε ένα μέλλον γεμάτο υποσχέσεις και ευημερία. Δεν ελπίζει καν ότι η ζωή της θα είναι καλύτερη από αυτή των προηγούμενων γενεών (εμείς είχαμε αυτό το προνόμιο). Οπότε μένουν δυο δρόμοι: μάχη για ριζική συλλογική αλλαγή ή μάχη για ατομική επιβίωση με προσκόλληση σε εθνικιστικές και τοπικιστικές λογικές”. 

Στο όχι και πολύ παρελθόν η ψυχική υγεία συζητιόταν κεκλεισμένων των θυρών (ή καθόλου). Πλέον, δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην μιλάει ανοιχτά για αυτό. Οι celebrities μίλησαν ανοιχτά και προέτρεψαν τον κόσμο να κάνει το ίδιο και να αναζητήσει βοήθεια. 

 Όσο ο κόσμος γίνεται ανοιχτότερος και σοφότερος, είναι η πιο σωστή στιγμή να χρησιμοποιήσουμε τα προγράμματα, τα εργαλεία και την τεχνολογία για την αντιμετώπιση των ψυχικών προβλημάτων και τη διατήρηση της καλής ψυχικής υγείας. Οι μεγαλύτερες εταιρείες στον πλανήτη έχουν καταλάβει ότι η δική τους ευημερία εξαρτάται από την καλή ψυχική υγεία των υπαλλήλων τους και τους παρέχουν ειδικά προγράμματα υποστήριξης,ένα περιβάλλον συμπερίληψης, αλλά και μέρες άδειας για λόγους ψυχικής υγείας. Τα πανταχού παρόντα smart phones έχουν πλέον apps για ενίσχυση της ψυχικής υγείας.

Εργασία και Χαρά(;)

Ο Covid-19 μετατόπισε τη συζήτηση από το αν τα ρομπότ θα πάρουν πολλές δουλειές ή θα ανοίξουν χώρο για νέες. Οι εργαζόμενοι ανακάλυψαν ότι μπορούν να είναι εξίσου αποδοτικοί αλλά πιο χαρούμενοι δουλεύοντας από το σπίτι, πολλοί χαμηλόμισθοι αναρωτήθηκαν αν αξίζει τον κόπο όλη αυτή η κούραση και ο Αύγουστος 2021 είδε το 2,9% του αμερικανικού εργατικού δυναμικού να παραιτείται. 

Οι εργαζόμενοι αναρωτιούνται σοβαρά τι θέλουν πλέον από μια δουλειά, αναζητούν έναν σκοπό και οι εταιρείες ψάχνουν τρόπους να ανταποκριθούν. “Οι εργαζόμενοι πλέον έχουν άποψη και ψάχνουν δουλειές σε εταιρείες που προσαρμόζονται στα κριτήρια βιωσιμότητας και δεν έχουν μόνο σκοπό το κέρδος” εξηγεί η Marian. Υβριδικά μοντέλα εργασίας -με ελαστικότητα σε ωράρια και φυσική παρουσία είναι η σίγουρη οδός, ενώ μεγάλες εταιρείες έχουν καθιερώσει τη δουλειά από το σπίτι. Ένα άλλο σημείο που επικεντρώνονται οι προσπάθειες των εταιρειών είναι οι μέρες άδειας -κανονικής όμως άδειας, που η δουλειά μένει στο γραφείο και κανένας διευθυντής ή συνεργάτης δεν τις διακόπτει. “Στη δική μου γενιά, το να έχεις μια καλή δουλειά, καλά αμοιβόμενη, περίθαλψη και προοπτική σύνταξης ήταν αρκετά για να αισθανθείς ψυχικά καλυμμένος και ικανοποιημένος” λέει η Salzman. “Στις μέρες μας όμως αναδεικνύεται όλο και περισσότερο το ζήτημα της ψυχικής υγείας με όλο και περισσότερους εργαζόμενους να παρατούνται ή να αναζητούν νέα καριέρα”. 

Κάτι που η ίδια δεν είχε προβλέψει πέρυσι και της έχει κάνει εντύπωση είναι πόσο διαφορετική αντίληψη έχουν οι κοινωνίες ανά τον κόσμο για τη συνταξιοδότηση “Υπάρχει τελείως διαφορετική αντίληψη για το γήρας. Ένας εξηντάρης στις ΗΠΑ θεωρεί αδιανόητο να σταματήσει να δουλεύει, ενώ ένας Ελβετός προετοιμάζεται με λαχτάρα για αυτό”. 

Εκπαίδευση

Σπουδές, πτυχία, μεταπτυχιακά, PHD. Όλα καλά και χρήσιμα και απαραίτητα. Αλλά είναι αρκετά για να βρεις δουλειά; Το update των γνώσεων και ικανοτήτων μας ή και η αλλαγή πορείας τους είναι απαραίτητη. Δεν έχει τόση αξία πλέον η γνώση γύρω από ένα θέμα αλλά η γνώση που είναι άμεσα εφαρμόσιμη πάνω σε ένα θέμα. 

Πολλές εταιρείες βλέπουν το κενό στην παραδοσιακή εκπαίδευση και φροντίζουν οι ίδιοι για περεταίρω εκπαίδευση των υπαλλήλων τους σε νέους τομείς -σεμινάρια, online μαθήματα, κλπ. Όσοι άνθρωποι δεν δουλεύουν για μια τέτοια εταιρεία, αναζητούν οι ίδιοι τρόπους. Εξαιτίας της έλλειψης σε ανθρώπους εξειδικευμένους στα data analytics κάποιοι κολοσσοί όπως η Amazon έχει σκοπό να εκπαιδεύσει 29 εκατομμύρια ανθρώπους στο cloud computing μέχρι το 2025. 

Ως προς το σχολείο τώρα, αν και το e-learning δεν είναι ακριβώς καινούριο (από το 1982 υπάρχουν παραδείγματα και πιο πρόσφατα πολλά πανεπιστημιακά και εκπαιδευτικά ιδρύματα έδιναν τη δυνατότητα σπουδών από απόσταση). Ο Covid- 19 όμως έθεσε το ερώτημα αν το σχολείο ως φυσικός τόπος έχει πλέον λόγο ύπαρξης; Έχει. Η γνώση αποδείχτηκε ότι μπορεί να αποκτηθεί και χωρίς ο μαθητής να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με τον δάσκαλο. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Για πολλούς γονείς που εργάζονται είναι κρίσιμο να μπορούν τα παιδιά τους να πηγαίνουν σχολείο. Αλλά και για τα ίδια είναι κρίσιμο: για την κοινωνικοποίησή τους, αλλά και για άλλες δραστηριότητες όπως ομαδικά αθλήματα και τέχνες. Σίγουρα όμως οδεύουμε προς υβριδικά σχολεία -με συνδυασμό φυσική και ψηφιακής εκπαίδευσης. 

Εμείς και η Πόλη

Θα γίνουν οι μεγάλες πόλεις ντεμοντέ; Ο κορονοϊός έδωσε εικόνες κινηματογραφικής αποκάλυψης και δυστοπίες με έρημες πόλεις. Οι άνθρωποι ανακάλυψαν τη χαρά και την ηρεμία των προαστίων με περισσότερο πράσινο και ήρεμους ρυθμούς. Άλλοι είπαν ότι το κόστος του να ζεις σε μεγάλη πόλη είναι δυσβάσταχτο. Είναι όμως ρεαλιστικό να πούμε ότι τελείωσαν; 

Οι έξυπνες πόλεις αντιδρούν. Με αύξηση των χώρων πράσινου, λιγότερα αυτοκίνητα και καυσαέρια, οικονομικές κατοικίες και πιο ποιοτικό χρόνο. Κάποιες σκοπεύουν να γίνουν πόλεις των 15 λεπτών (όπου οι κάτοικοι θα βρίσκουν ό,τι χρειάζονται σε αποστάσεις των 15 λεπτών με τα πόδια ή ποδήλατο). Το πιθανό πρόβλημα; Θα οξυνθούν οι οικονομικοκοινωνικές ανισότητες. 

Staying Local: Αν και μέχρι μόλις πριν τρία χρόνια τα ταξίδια για δουλειά και αναψυχή ήταν κάτι απλό και δεδομένο, η πανδημία το άλλαξε αυτό. Βρεθήκαμε κλεισμένοι στο σπίτι και ήμασταν ευγνώμονες αν καταφέρναμε έστω να βγούμε να περπατήσουμε ή να πάμε σε μια άλλη γειτονιά για δουλειά. Επικεντρωθήκαμε περισσότερο στη δική μας γειτονιά, μάθαμε τα ονόματα των διπλανών μας, ψωνίσαμε από τα μαγαζιά κοντά στο σπίτι μας. 

Κάποια στιγμή θα επιστρέψουμε σε μια κανονικότητα και δεν θα βλέπουμε την ώρα να ξαναταξιδέψουμε. Όμως η αύξηση στην τιμή των καυσίμων, η κλιματική κρίση και τα απόνερα της πανδημίας θα μας κάνουν να συνεχίσουμε να αγαπάμε τη ζωή στη γειτονιά μας και τις σχέσεις που χτίσαμε. 

Κοινωνία – Πολιτική

Σύμφωνα με τη Salzman οι κοινωνίες θα δώσουν μάχη για την ισότητα, την εξάλειψη των προκαταλήψεων και τη συμπερίληψη των ανθρώπων στην εργασία αλλά και στην κοινωνική καθημερινότητα. “Μετά από πολλές δεκαετίες απλής αποδοχής ότι ‘έτσι είναι τα πράγματα’, η κοινωνία γίνεται πιο ευαισθητοποιημένη στις αδικίες και λιγότερο πρόθυμη να τις ανεχτεί. Αυτό θα διαμορφώσει νέα δεδομένα στην πολιτική, την κοινωνία, ακόμα και την επιχειρηματικότητα”. 

Ωστόσο, οι ακρότητες στην πολιτική σκηνή δεν προβλέπει ότι θα εκλείψουν. Οι σκληροπυρηνικοί πολιτικοί θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν τη μισαλλοδοξία και τον εθνικισμό. Πάντως δεν θεωρεί λύση να αγνοηθούν ή να εξαφανιστούν από τον δημόσιο χώρο οι ακραίες φωνές. “Ακόμη κι αν δεν μας αρέσει, το άσχημο πρόσωπο της πολιτικής δεν θα καταπολεμηθεί με την πόλωση”. 

Θα ζήσουμε όμως τελικά τα δικά μας Roaring (20)20s; Την τελευταία φορά που ο πλανήτης έζησε πανδημία (Ισπανική Γρίπη 1918-19) ακολούθησε μια εποχή τεράστιας άνθισης των νέων τεχνολογιών και του πολιτισμού, τα περίφημα Roaring 20s. Οι ομοιότητες είναι ξεκάθαρες.

Ωστόσο “μην ψάξετε σε βιντατζάδικα flapper φορέματα. Ενώ το 1920 όλοι ξεχύθηκαν στις πόλεις και διασκέδαζαν δίχως αύριο, στα 2020s είναι πιο πιθανό η διασκέδαση να προκύψει εντός του σπιτιού με streaming, online socializing και διαδικτυακή δημιουργικότητα”. 

Οι πιτζάμες έχουν ακόμα λόγο ύπαρξης. Μαζί με τη ζώνη ασφαλείας.