Είναι ασφαλές να μαγειρέψεις ένα ληγμένο τρόφιμο; Η Γωγώ Δελογιάννη δίνει την απάντηση
- 16 ΟΚΤ 2026
Πολλές φορές μπορεί να έρθουμε αντιμέτωπες/οι με ληγμένα τρόφιμα που έχουμε στο ντουλάπι της κουζίνας και σκεφτόμαστε αν μπορεί να μαγειρευτεί μιας και έχουμε στο μυαλό μας ότι «η θερμότητα σκοτώνει τα μικρόβια». Η Γωγώ Δελογιάννη έχει την απάντηση.
Συχνά πιστεύουμε ότι το καλό μαγείρεμα μπορεί να εξουδετερώσει κάθε επικίνδυνο μικροοργανισμό. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, καθώς η ασφάλεια ενός τροφίμου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το είδος του, οι συνθήκες συντήρησης, η θερμοκρασία και ο χρόνος μαγειρέματος. Όπως είχε αναφέρει η Γωγώ Δελογιάννη σε παλαιότερο βίντεο, στις συσκευασίες των τροφίμων συναντάμε κυρίως 2 διαφορετικές ενδείξεις. Την ένδειξη «ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Παρόλο που μπορεί να μοιάζουν, δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα.
Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί και οι κίνδυνοι για την υγεία
Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί είναι βακτήρια, ιοί και άλλοι μικροοργανισμοί που μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες στον άνθρωπο. Σε ορισμένα τρόφιμα μπορεί να υπάρχουν μικροοργανισμοί χωρίς να αλλάζει αισθητά η εμφάνιση, η μυρωδιά ή η γεύση τους. Επομένως, δεν μπορείς να κρίνεις την ασφάλεια ενός τροφίμου μόνο με τις αισθήσεις σου. Παραδείγματα επικίνδυνων βακτηρίων είναι η Salmonella, το Campylobacter, το παθογόνο Escherichia coli και η Listeria monocytogenes. Μπορούν να βρεθούν σε τρόφιμα όπως το ωμό κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά, το μη παστεριωμένο γάλα και ορισμένα έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα.
Η ανάπτυξή τους επηρεάζεται από τη θερμοκρασία, την υγρασία, την οξύτητα του τροφίμου και τον χρόνο αποθήκευσης. Όταν ένα ευπαθές τρόφιμο παραμένει για μεγάλο διάστημα σε ακατάλληλες συνθήκες, ο αριθμός των μικροοργανισμών μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, αυξάνοντας και τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης. Και όσον αφορά τις τοξίνες που απελευθερώνονται μέσα στα χαλασμένα τρόφιμα, είναι αρκετά θερμοανθεκτικές. Οπότε ακόμα κι αν σκοτωθούν οι παθογόνοι μικροοργανισμοί, με ένα μαγείρεμα, οι τοξίνες μπορεί να παραμείνουν.
Μπορεί το μαγείρεμα να καταστρέψει τους μικροοργανισμούς;
Η θερμότητα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέσα για την καταστροφή πολλών παθογόνων μικροοργανισμών. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τη θερμοκρασία που φτάνει στο εσωτερικό του τροφίμου και από το χρονικό διάστημα για το οποίο διατηρείται αυτή η θερμοκρασία.
Για παράδειγμα, ένα μεγάλο κομμάτι κρέατος μπορεί να έχει ψηθεί εξωτερικά, αλλά το εσωτερικό του να μην έχει φτάσει σε επαρκή θερμοκρασία. Αντίστοιχα, ένα παχύ κομμάτι κοτόπουλου χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να θερμανθεί σωστά στο κέντρο του σε σύγκριση με ένα λεπτό κομμάτι. Παρ’ όλα αυτά, το καλό μαγείρεμα δεν μπορεί να μετατρέψει κάθε ληγμένο τρόφιμο σε ασφαλές.
Γιατί έχει σημασία το είδος του τροφίμου;
Δεν έχουν όλα τα τρόφιμα τον ίδιο βαθμό επικινδυνότητας. Το φρέσκο κρέας, τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα πουλερικά και τα ευπαθή γαλακτοκομικά χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.
Αντίθετα, τρόφιμα όπως τα αποξηραμένα ζυμαρικά, το ρύζι που φυλάσσεται ωμό σε στεγνό περιβάλλον και τα περισσότερα κονσερβοποιημένα προϊόντα που παραμένουν άθικτα, μπορεί να διατηρούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ωστόσο και σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να τηρούνται οι οδηγίες αποθήκευσης και να ελέγχεται η κατάσταση της συσκευασίας. Να θυμάσαι ότι την ημέρα που πλησιάζει η ημερομηνία λήξης του τροφίμου, πρέπει να το μαγειρέψεις.
