Ask the expert: Αξίζει το hype γύρω από τα ενέσιμα πεπτίδια;

Οπαδοί των πεπτιδίων είναι οι διασημότητες του Hollywood όπως η Jennifer Aniston, που τα χαρακτηρίζει «το μέλλον του skincare» και έχει παραδεχτεί ότι κάνει ενέσιμες θεραπείες με πεπτίδια μια φορά την εβδομάδα και λαμβάνει πεπτίδια κολλαγόνου από το στόμα. Στα πεπτίδια όμως, όχι μόνο για το skincare, ορκίζονται οι άνθρωποι της Silicon Valley, που η νέα τους εμμονή είναι το longevity, αλλά και ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, ο αμφιλεγόμενος Robert F. Kennedy Jr., ο οποίος τα έχει βάλει με τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων επειδή προσπαθεί να βάλει μια τάξη στη χρήση τους.

(AP Photo/Jae C. Hong, file)

Όπως καταλαβαίνεις, τα πεπτίδια είναι ένα τεράστιο θέμα με πολλές προεκτάσεις και… αστερίσκους. Γι’ αυτό μιλήσαμε με τη δερματολόγο-αφροδισιολόγο Ελισάβετ Τσιαμπαλή για να μας εξηγήσει τι ακριβώς είναι τα πεπτίδια, σε ποια θεραπευτικά πρωτόκολλα χρησιμοποιούνται, αλλά και ποιοι είναι οι κίνδυνοι από την ανεξέλεγκτη χρήση τους.

iStock

– Τι είναι τα πεπτίδια και πώς τα αξιοποιεί η σύγχρονη επιστήμη του δέρματος;

Τα πεπτίδια είναι μικρές αλυσίδες αμινοξέων, δηλαδή «κομμάτια» πρωτεϊνών, που ορισμένα από αυτά υπάρχουν φυσικά στον οργανισμό. Όσο μικρότερη η αλυσίδα, τόσο πιο «ευέλικτη» και λειτουργική μπορεί να γίνει μέσα στο δέρμα. Στη σύγχρονη δερματολογία θεωρούνται μόρια- αγγελιοφόροι: δίνουν οδηγίες στα κύτταρα ώστε να επιτελέσουν βέλτιστα μια συγκεκριμένη λειτουργία.

«Τα πεπτίδια είναι ιδιαίτερα δημοφιλή γιατί προσφέρουν στοχευμένες λύσεις, μπορούν να δράσουν σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις και είναι συνήθως καλά ανεκτά, ακόμα και από το ευαίσθητο δέρμα».

Ανάλογα με τον τύπο τους, μπορούν να διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης, να βοηθήσουν στην επιδιόρθωση του δερματικού φραγμού, να χαλαρώσουν τις μικρομυϊκές συσπάσεις (γι’ αυτό και παρομοιάζονται με το Botox), να βελτιώσουν την ενυδάτωση και την υφή της επιδερμικής στοιβάδας, και γενικά, να βοηθήσουν το δέρμα να λειτουργεί βέλτιστα και πιο «έξυπνα».

iStock

– Ποια πεπτίδια θεωρούνται πιο αποτελεσματικά για την υγεία της επιδερμίδας;

Ορισμένα πεπτίδια ξεχωρίζουν ως τα πιο υποσχόμενα για την υγεία και τη μακροζωία του δέρματος, δηλαδή για τη διατήρηση της ελαστικότητας, της ακεραιότητας της δομής και της νεανικής όψης του στο πέρασμα του χρόνου. Τα πιο μελετημένα από όλα είναι τα πεπτίδια χαλκού (GHK-Cu), που διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης, επιταχύνουν την αναδόμηση και την επούλωση του δέρματος, και έχουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Με λίγα λόγια, βελτιώνουν τη σφριγηλότητα, την ελαστικότητα και τη συνολική ποιότητα του δέρματος.

Ιδιαίτερα αξιόπιστα θεωρούνται επίσης τα συμπλέγματα πεπτιδίων Matrixyl και Matrixyl 3000, που μιμούνται τμήματα κολλαγόνου και δίνουν σήμα στα κύτταρα να παράγουν περισσότερο κολλαγόνο, ελαστίνη και υαλουρονικό οξύ. Με συστηματική χρήση συμβάλλουν στη μείωση των ρυτίδων και στην αύξηση της πυκνότητας και της σφριγηλότητας του δέρματος. Τέλος, το Argireline είναι ένα συνθετικό πεπτίδιο που μειώνει τις μικροσυσπάσεις των μυών του προσώπου οι οποίες προκαλούν τις λεγόμενες γραμμές έκφρασης, και μαλακώνει τις δυναμικές ρυτίδες στο μέτωπο και γύρω από τα μάτια. Έχει δηλαδή παρόμοιο αποτέλεσμα με το Botox, αλλά με πιο ήπιο τρόπο επειδή δεν είναι ενέσιμο.

– Ποια είναι τα θεραπευτικά πρωτόκολλα με ενέσιμα πεπτίδια που γίνονται στο ιατρείο;

Ο στόχος των θεραπευτικών πρωτοκόλλων με ενέσιμα πεπτίδια δεν είναι να «γεμίσουν» το δέρμα όπως τα fillers, αλλά να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς αναγέννησης που διαθέτει το ίδιο. Μία από τις θεραπείες που προσφέρονται είναι η βιοαναγεννητική μεσοθεραπεία με ειδικά εγκεκριμένα πεπτίδια, που αυξάνει τα κολλαγόνα τύπου Ι και ΙΙΙ, και την ελαστίνη, μειώνει τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, και βελτιώνει την επούλωση και την ποιότητα του ιστού.

Αν υπάρχει πρώιμη έως μέτρια γήρανση και απώλεια λάμψης και ελαστικότητας στο πρόσωπο, τον λαιμό, το ντεκολτέ και τα χέρια, προτείνονται τα πολυπεπτιδικά skin boosters, όπου τα πεπτίδια συνδυάζονται με υαλουρονικό οξύ, αντιοξειδωτικά, αμινοξέα και νουκλεοτίδια. Τέλος, αν το ζητούμενο είναι η μακροζωία και η υγιής γήρανση του δέρματος, το λεγόμενο pro-aging, χορηγούνται ενέσιμα βιορυθμιστικά πεπτίδια που επιβραδύνουν την κυτταρική γήρανση και τη γήρανση που προκαλείται από τη χαμηλού βαθμού χρόνια φλεγμονή που αναπτύσσεται με το πέρασμα του χρόνου.

iStock

– Ποια γυναίκα μπορεί να κάνει αυτές τις θεραπείες; 

Οι κατάλληλες υποψήφιες είναι γυναίκες 30-65 ετών που θέλουν να βελτιώσουν την ποιότητα του δέρματός τους, να προλάβουν τη γήρανση και να προσφέρουν στην επιδερμίδα τους φυσικό αποτέλεσμα χωρίς αλλοίωση. Οι θεραπείες αυτές είναι επίσης κατάλληλες για όσες γυναίκες έχουν κουρασμένο, λεπτό και αφυδατωμένο δέρμα, για όσες θέλουν να προσφέρουν στο δέρμα τους μακροπρόθεσμη βιολογική βελτίωση, ή, απλώς, δεν επιθυμούν να κάνουν τα συνηθισμένα fillers. Ακόμα, προτείνονται έπειτα από έντονη έκθεση στον ήλιο, απώλεια βάρους και επεμβατικές θεραπείες, που έχουν επηρεάσει το δέρμα.

– Είναι πιο αποτελεσματικές οι ενέσιμες θεραπείες από τα καλλυντικά προϊόντα με πεπτίδια; Ποιες είναι οι διαφορές τους; 

Έχει αποδειχθεί πως οι ενέσιμες θεραπείες με πεπτίδια είναι γενικά πιο ισχυρές και έχουν περισσότερο σταθερά και αναμενόμενα αποτελέσματα από τα καλλυντικά με πεπτίδια. Ωστόσο, τόσο οι θεραπείες όσο και τα καλλυντικά με πεπτίδια έχουν τον δικό τους ρόλο, οπότε λειτουργούν συμπληρωματικά.

iStock

Η βασική τους διαφορά είναι η βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή ο βαθμός απορρόφησης από το δέρμα. Τα καλλυντικά με πεπτίδια δρουν επιφανειακά ή στο ανώτερο τμήμα της επιδερμίδας. Αυτό σημαίνει ότι η δράση τους είναι ήπια, σταδιακή και προληπτική. Αντίθετα, τα ενέσιμα πεπτίδια τοποθετούνται βαθύτερα, απευθείας στο χόριο, οπότε η δράση τους είναι πιο άμεση και βιολογικά στοχευμένη.

iStock

– Ένα από τα πιο hot trends είναι τα ενέσιμα πεπτίδια για παθήσεις και για λόγους ευεξίας: αυτά που υπόσχονται καύση λίπους, ενίσχυση των μυών και του ανοσοποιητικού, περισσότερη ενέργεια και διαύγεια, καλύτερο ύπνο. Τα κάνουν πράγματι όλα αυτά τα πεπτίδια;  

Παρά τον ντόρο γύρω από τα ενέσιμα πεπτίδια που γίνονται για όλους αυτούς τους λόγους, πολλά πεπτίδια που διαφημίζεται ότι προάγουν την ευεξία δεν είναι εγκεκριμένα και δεν υποστηρίζονται από έρευνες σε ανθρώπους, ενώ δεν υπάρχουν πρωτόκολλα για τη χρήση τους. Μάλιστα, στις περισσότερες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, αυτές οι ουσίες δεν έχουν καν έγκριση από τους εθνικούς οργανισμούς φαρμάκων. Από την άλλη όμως βλέπουμε να προωθούνται ανεξέλεγκτα από κλινικές ευεξίας, biohackers και influencers. Εξαίρεση αποτελούν κάποια πεπτίδια όπως οι GLP-1 αγωνιστές, με αποδεδειγμένη δράση στον διαβήτη και την παχυσαρκία.

– Τα πεπτίδια που διατίθενται στο Internet δεν είναι εγκεκριμένα φάρμακα. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από την οικιακή ενέσιμη χρήση τους; Έχετε ακούσει εσείς τέτοιες περιπτώσεις; 

Ναι, δυστυχώς το ακούω όλο και συχνότερα στο ιατρείο μου ή ως θέμα συζήτησης σε παρέες. Η ιατρική άποψη είναι ξεκάθαρη: η οικιακή, μη ελεγχόμενη ενέσιμη χρήση πεπτιδίων που αγοράζονται από το Internet είναι επικίνδυνη.

«Δεν μπορείς να κάνεις στο σπίτι ενέσεις με οδηγίες από ένα βίντεο του YouTube! Μπορεί να προκαλέσεις λοιμώξεις, αποστήματα, κυτταρίτιδα, σηψαιμία, αγγειακό τραυματισμό, νέκρωση ιστών και αλλεργικές αντιδράσεις. Γι’ αυτό αποθαρρύνεται κατηγορηματικά».

Από την άλλη, αυτά τα πεπτίδια δεν είναι φαρμακευτικού βαθμού και δεν υπόκεινται σε ελέγχους που εγγυώνται την καθαρότητα και την ασφάλεια, ενώ δεν είναι γνωστές ούτε οι αλληλεπιδράσεις τους με άλλες ουσίες. Για όλους αυτούς τους λόγους και κυρίως προς αποφυγή ανεπιθύμητων αντιδράσεων συστήνουμε αυτές οι πολυδύναμες θεραπείες να γίνονται μόνο σε εξειδικευμένα ιατρεία και από επαγγελματίες υγείας, ώστε να μπορούμε άφοβα να απολαύσουμε τις ευεργετικές τους και μόνο δράσεις.

iStock

– Πότε αντενδείκνυται γενικά η χρήση των πεπτιδίων; 

Παρότι τα πεπτίδια θεωρούνται γενικά καλά ανεκτά, δεν είναι για όλους αλλά και δεν πρέπει να χορηγούνται αφειδώς. Πιο συγκεκριμένα, η χρήση τους αντενδείκνυται (ή πρέπει να γίνεται με αυστηρή παρακολούθηση) σε εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες, σε ανήλικα άτομα και όταν υπάρχει ενεργό ή πρόσφατο ιστορικό καρκίνου, ιστορικό σοβαρών αλλεργιών ή αναφυλαξίας, αυτοάνοσα νοσήματα και ενδοκρινικές, καρδιαγγειακές, ηπατικές ή νεφρικές παθήσεις.

Αυτό που μένει τελικά…

Η υγεία και η ομορφιά του δέρματος δεν πρέπει να βασίζεται στα trends και το hype, αλλά, όπως λέει η κ. Τσιάμπαλη, να την αντιμετωπίζουμε σαν ένα ιατρικό ταξίδι που πρέπει να απολαμβάνουμε υπεύθυνα, με ασφάλεια και γνώση, με την καθοδήγηση των ειδικών/των δερματολόγων.

Ευχαριστούμε τη δερματολόγο-αφροδισιολόγο Ελισάβετ Τσιαμπαλή.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

BEAUTY

Ask the expert: Τι είναι τα εξωσώματα για τα οποία όλοι μιλάνε και πώς ωφελούν την επιδερμίδα;