OPINIONS

Καμία φωνή λογικής από Λατινοπούλες και Άδωνες για το «ανύπαρκτο» Πολυτεχνείο

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, το ίδιο καλοκουρδισμένο θέατρο σκιών στήνεται μπροστά στις κάμερες και τα μικρόφωνα. Πολιτικά πρόσωπα που επενδύουν στη λήθη, στον θόρυβο και στη φθηνή πρόκληση επιχειρούν να ξαναγράψουν την Ιστορία του Νοέμβρη του ’73. Και κάπου εκεί, ακούγεται και καμιά φωνή δημοσιογράφου που έρχεται να βάλει τα πράγματα στη θέση τους και να μας θυμίσει γιατί δεν έχουμε την πολυτέλεια να συνηθίσουμε το σκοτάδι.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, γιατί φαίνεται πως στην Ελλάδα του 2026 το αυτονόητο απαιτεί πια διαρκή υπεράσπιση: το να λες ψέματα για τεκμηριωμένα ιστορικά γεγονότα δεν είναι «άλλη άποψη». Δεν είναι «πολιτική γενναιότητα», ούτε «αντισυστημικός λόγος». Είναι μια πανάρχαια, δοκιμασμένη και βαθιά επικίνδυνη μέθοδος χειραγώγησης. Όταν θέλεις να ελέγξεις το παρόν και το μέλλον ενός λαού, ξεκινάς πάντα από το παρελθόν του. Το θολώνεις, το γελοιοποιείς, το αποδομείς κομμάτι-κομμάτι, μέχρι οι άνθρωποι να αρχίσουν να αμφιβάλλουν ακόμα και για όσα είδαν με τα ίδια τους τα μάτια ή όσα έζησαν οι γονείς τους. Ακριβώς αυτό παρακολουθήσαμε τις τελευταίες ημέρες με αφορμή την 53η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Από τη μία, η πρόεδρος της Φωνής Λογικής, Αφροδίτη Λατινοπούλου, να χαρακτηρίζει «βαρεμένους» όσους κατεβαίνουν στην πορεία, να ζητά την κατάργηση της σχολικής γιορτής ως «κακοστημένη αριστερή προπαγάνδα» και να μιλά για «παραμύθια» γύρω από τους νεκρούς. Από την άλλη, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, να επιμένει στον ανιστόρητο ισχυρισμό ότι «δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο», κλείνοντας πονηρά το μάτι σε ένα συγκεκριμένο ακροατήριο, παραμονή της επετείου.

Και απέναντί τους, η ανάρτηση της δημοσιογράφου Λουκίας Γκάτσου, που συμπύκνωσε σε 6 γραμμές όσα αρνούμαστε να αφήσουμε να ξεχαστούν:

«Το Πολυτεχνείο δεν ήταν ένα σύνθημα, ούτε ένας περίβολος. Ήταν εξέγερση, αίμα, νεκροί, βασανιστήρια και αγώνας για δημοκρατία. Κανένα “α και ου”, κανένα ριμίξ και κανένα πολιτικό like δεν μπορεί να παραχαράξει την ιστορία. Η ιστορική μνήμη δεν είναι playlist για μπαράκια ούτε εργαλείο πολιτικής επιβίωσης».

Τα φθηνά τρικ για το Πολυτεχνείο

Ας δούμε πώς δουλεύει το τέχνασμα, γιατί αξίζει να το απογυμνώσουμε. Όταν ο Άδωνις Γεωργιάδης λέει «δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο» και η Αφροδίτη Λατινοπούλου επικαλείται επιλεκτικά μελέτες για να υποστηρίξει ότι δεν έπεσε κανείς «εντός του Πολυτεχνείου ή στην πύλη του», παίζουν με τις λέξεις με τον πιο κυνικό τρόπο.

Επιχειρούν να περιορίσουν μια ολόκληρη λαϊκή εξέγερση στα αυστηρά γεωγραφικά όρια ενός οικοδομικού τετραγώνου, λες και τα τανκς, οι ελεύθεροι σκοπευτές στις ταράτσες, οι ριπές στην Πατησίων, στη Στουρνάρη, στην Αλεξάνδρας, στου Ζωγράφου ή στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης συνέβησαν σε κάποιο παράλληλο σύμπαν. Λες και ένα 5,5 ετών παιδί, που έπεσε νεκρό από αδέσποτη σφαίρα στου Ζωγράφου στις 17 Νοεμβρίου, δεν ανήκει στα θύματα της αιματηρής καταστολής εκείνου του τριημέρου.

Ακόμα πιο εξοργιστικό; Επικαλούνται τη μνημειώδη έρευνα του ιστορικού Λεωνίδα Καλλιβρετάκη και του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών την ίδια έρευνα που ακριβώς για να κλείσει τα στόματα των αρνητών, τεκμηρίωσε με αδιάσειστα στοιχεία, ονοματεπώνυμα, ιατροδικαστικές εκθέσεις και μαρτυρίες 24 επώνυμους νεκρούς και 16 ανώνυμους για να ισχυριστούν το ακριβώς αντίθετο από το συμπέρασμά της!

Όσο για το «πόρισμα Τσεβά» του 1974, το οποίο επικαλείται ο κ. Γεωργιάδης, ακόμη κι εκείνο κατέληγε σε 18 βεβαιωμένους και 16 βασίμως προκύπτοντες νεκρούς, 34 ανθρώπους συνολικά.

Αλλά ίσως κανείς δεν νοιάζεται πια για την αλήθεια για το Πολυτεχνείο όταν το ζητούμενο είναι ένα viral απόσπασμα στο ραδιόφωνο ή μια προκλητική ατάκα που θα σε κάνει να παραμένεις επίκαιρος ακόμα και για τους πιο λάθος λόγους;

Οι «βαρεμένοι» που τιμούν το Πολυτεχνείο

Η Αφροδίτη Λατινοπούλου το πήγε ένα βήμα παραπέρα. Ζήτησε να καταργηθούν οι σχολικές γιορτές του Πολυτεχνείου, να γίνει η 17η Νοεμβρίου κανονική μέρα μαθημάτων και χαρακτήρισε «βαρεμένους» όσους συμμετέχουν στην πορεία, αποδίδοντας σε «πλύση εγκεφάλου» ακόμα και τις οικογένειες που πηγαίνουν εκεί με τα παιδιά τους. Σκέψου το λίγο.

Για την πρόεδρο ενός κόμματος που αρκετά ειρωνικά λέγεται Φωνή Λογικής, το να μαθαίνουν τα παιδιά στο σχολείο τι σημαίνει δικτατορία, λογοκρισία, εξορία, βασανιστήρια και αγώνας για ελευθερία είναι «προπαγάνδα».

Το να τιμάς ανθρώπους που βγήκαν άοπλοι απέναντι στα τεθωρακισμένα για να μπορείς εσύ σήμερα να κατεβαίνεις υποψήφια σε ελεύθερες εκλογές, να έχεις κόμμα και να βγαίνεις στα κανάλια να λες ό,τι θέλεις χωρίς να σε συλλαμβάνει η ΕΣΑ, είναι «παραμύθι».

Και το άλλο επιχείρημα; Ότι «η γενιά του Πολυτεχνείου τα έκανε θάλασσα» στη Μεταπολίτευση και χρεοκόπησε τη χώρα, άρα να σβήσουμε την εξέγερση. Μια κλασική, βολική γενίκευση που τσουβαλιάζει τα πάντα και τους πάντες: τους φοιτητές και τους εργάτες που βασανίστηκαν στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας, με εκείνους που αργότερα εξαργύρωσαν αγώνες σε υπουργικές καρέκλες και μίζες.

Η πολιτική εκμετάλλευση του Πολυτεχνείου από κάποιους επιτήδειους δεν ακυρώνει το ίδιο το γεγονός, ούτε λερώνει το αίμα εκείνων που έπεσαν. Είναι σαν να λες να καταργήσουμε την 25η Μαρτίου επειδή κάποιοι οπλαρχηγοί τσακώθηκαν στην Επανάσταση.

Επικίνδυνα πολιτικά (κ)όπλα

Εδώ είναι που πρέπει να σταθούμε σοβαρά, εσύ κι εγώ. Το μεγαλύτερο λάθος που μπορούμε να κάνουμε απέναντι σε τέτοιες δηλώσεις είναι να τις προσπεράσουμε με ένα συγκαταβατικό χαμόγελο, λέγοντας «έλα μωρέ, έτσι τα λένε για να μαζέψουν ψήφους». Ναι, προφανώς και είναι μεθοδευμένα πολιτικά κόλπα. Είναι ψάρεμα στα πιο θολά νερά.

Είναι απόλυτα συνειδητή επιλογή να χαϊδεύεις τα αυτιά όσων νοσταλγούν φλεγόμενους φοίνικες ή όσων μισούν οτιδήποτε θυμίζει κοινωνικό αγώνα.

Όμως το ότι είναι πολιτικό κόλπο δεν το κάνει ακίνδυνο. Κάθε φορά που ένας υπουργός της κυβέρνησης ή μια αρχηγός κοινοβουλευτικού κόμματος νομιμοποιεί τον ιστορικό αναθεωρητισμό, το «παράθυρο» του τι θεωρείται αποδεκτό στη δημόσια σφαίρα μετακινείται λίγο πιο δεξιά, λίγο πιο χαμηλά, λίγο πιο κοντά στον απόπατο της πολιτικής ζωής.

Σήμερα αμφισβητούν τους νεκρούς του Πολυτεχνείου. Αύριο θα σου πουν ότι «δεν ήταν και τόσο άσχημα στη χούντα, τουλάχιστον κοιμόμασταν με ανοιχτά παράθυρα». Μεθαύριο θα αμφισβητήσουν τη Γενιά του ’40, τα Καλάβρυτα, το Δίστομο, όποια σελίδα της Ιστορίας δεν βολεύει το αφήγημά τους.

Η αμορφωσιά, όταν ντύνεται τον μανδύα της «εναλλακτικής άποψης» και αποκτά τηλεοπτικό στασίδι, γίνεται τοξική. Και αν δεν αντιδράσεις, αν το θεωρήσεις γραφικό, κάποια στιγμή θα ξυπνήσεις σε μια κοινωνία όπου η αλήθεια θα κρίνεται από τα likes και τα νούμερα τηλεθέασης.

Εδώ Πολυτεχνείο

Λένε συχνά ότι την Ιστορία τη γράφουν οι νικητές. Ακόμα κι έτσι να είναι, κανείς μα κανείς δεν μπορεί να σβήσει τεκμηριωμένα γεγονότα. Δεν μπορεί να σβήσει τους ήχους από τα ερπυστριοφόρα, τις κραυγές από τον ραδιοφωνικό σταθμό του Πολυτεχνείου, τις μητέρες που έψαχναν τα παιδιά τους στα νοσοκομεία και στα νεκροτομεία της Αθήνας.

Τίποτα από όσα απολαμβάνουμε σήμερα δεν μας χαρίστηκε. Ούτε η ελευθερία του λόγου, ούτε το δικαίωμα να διαφωνούμε, ούτε η δυνατότητα να σου γράφω εγώ αυτές τις γραμμές κι εσύ να τις διαβάζεις ή και όχι. Κερδήθηκαν με αγώνες και πληρώθηκαν με αίμα.

Όσο λοιπόν θα υπάρχουν άναρθρες κραυγές που θα προσπαθούν να μας τραβήξουν στα βαθιά σκοτάδια της λήθης και της χυδαιότητας, εμείς θα κάνουμε το πιο απλό, το πιο ανθρώπινο και το πιο αναγκαίο πράγμα: θα θυμόμαστε. Και θα φωνάζουμε δυνατά τα ονόματα των ανθρώπων που θυσιάστηκαν εκείνες τις ημέρες, για να μην τολμήσει κανείς να πει ξανά ότι «δεν υπήρξαν».

  1. Δημήτρης Θεοδώρας, 5,5 ετών
  2. Αλέξανδρος Σπαρτίδης, 16 ετών (μαθητής)
  3. Βασιλική Μπεκιάρη, 17 ετών
  4. Διομήδης Κομνηνός, 17 ετών (μαθητής)
  5. Στυλιανός Καραγεώργης, 19 ετών (οικοδόμος)
  6. Μιχαήλ Μυρογιάννης, 20 ετών (ηλεκτρολόγος)
  7. Toril Margrethe Engeland (Τόριλ Μαργκρέτα Ένγκελαντ), 22 ετών (Νορβηγίδα φοιτήτρια)
  8. Ιωάννης Μικρώνης, 22 ετών (φοιτητής)
  9. Γεώργιος Σαμούρης, 22 ετών (φοιτητής)
  10. Μάρκος Καραμανής, 23 ετών (ιδιωτικός υπάλληλος)
  11. Νικόλαος Μαρκούλης, 24 ετών (εργάτης)
  12. Βασίλειος Φάμελλος, 26 ετών (ιδιωτικός υπάλληλος)
  13. Σπύρος Μαρίνος (Γεωργαράς), 31 ετών (ιδιωτικός υπάλληλος)
  14. Δημήτριος Κυριακόπουλος, 35 ετών (οικοδόμος)
  15. Αλέξανδρος-Βασίλειος Καράκας, 43 ετών (βοηθός λογιστή)
  16. Κυριάκος Παντελεάκης, 44 ετών (δικηγόρος)
  17. Γεώργιος Γεριτσίδης, 47 ετών (εφοριακός)
  18. Ευστάθιος Κολινιάτης, 47 ετών (λογιστής)
  19. Σπυρίδων Κοντομάρης, 57 ετών (δικηγόρος)
  20. Σωκράτης Μιχαήλ, 57 ετών (παλαιοπώλης)
  21. Αλέξανδρος Παπαθανασίου, 59 ετών (συνταξιούχος)
  22. Δημήτριος Παπαϊωάννου, 60 ετών (λογιστής)
  23. Ανδρέας Κούμπος, 63 ετών (βιοτέχνης)
  24. Αικατερίνη Αργυροπούλου, 76 ετών (συνταξιούχος)