6 πράξεις καλοσύνης που άλλαξαν για πάντα την ιστορία
- 13 ΝΟΕ 2026
Η «καλοσύνη των ξένων» στην οποία πάντα βασιζόταν η ηρωίδα του Tennessee Williams, Μπλανς Ντιμπουά, έχει τη δύναμη όχι μόνο να μας συγκινεί αλλά και να αλλάζει τη ζωή μας. Η καλοσύνη έχει τη δύναμη να αλλάξει ακόμα και την ιστορία. Μόνο που στην περίπτωση των καλών πράξεων, αυτές δεν μοιάζουν να εντυπώνονται στη μνήμη μας τόσο δυνατά όσο οι άλλες, οι καταστροφικές μας που οδηγούν σε συγκρούσεις και πολέμους. Η Παγκόσμια Ημέρα Καλοσύνης γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 13 Νοεμβρίου κάθε χρόνου. Το Παγκόσμιο Κίνημα Καλοσύνης, καθιερώθηκε το 2000 με πρωτοβουλία του Ιάπωνα γιατρού, Δρ. Wataru Mori που πίστευε ότι αν μία «κρίσιμη μάζα» πράξεων καλοσύνης συμβούν σε όλο τον κόσμο μπορούν να δημιουργήσουν μια πιο συμπονετική και πιο ειρηνική πραγματικότητα για όλους. Κι αυτή η παγκόσμια ημέρα είναι εδώ, για να μας θυμίσει ότι ο Wataru Mori κάτι είχε καταλάβει σωστά για τον κόσμο.
Γυρνάμε το βλέμμα μας στην ιστορία και θυμόμαστε μικρές ή μεγαλύτερες πράξεις καλοσύνης που είχαν τη δύναμη να αλλάξουν την πραγματικότητα προς το καλύτερο. Είναι η καταλληλότερη μέρα για να τις θυμηθείς κι εσύ.
Ένα γράμμα έσωσε τη ζωή της Jane Austen το 1783
Stock Montage/Stock Montage/Getty Images
Η 7χρονη Jane Austen το 1783 μαζί με τη μεγαλύτερη αδερφή της, Cassandra, πήγαν να ζήσουν με μία ξαδέρφη τους, τη Jane Cooper, στην Οξφόρδη. Τα κορίτσια θα παρακολουθούσαν εκεί μαθήματα με μία δασκάλα την κα Ann Cawley η οποία στη συνέχεια μετακόμισε στο Σαουθάμπτον και πήρε μαζί της τις 2 μικρές αδερφές. Κατά την παραμονή τους στο Σαουθάμπτον η Cassandra και η Jane αρρώστησαν πολύ σοβαρά από κάτι που τότε αποκαλούσαν «σηπτικό πονόλαιμο». Εκτιμάται ότι στην πραγματικότητα έπασχαν είτε από διφθερίτιδα είτε από τυφοειδή πυρετό. Η Jane κόντευε να πεθάνει ενώ η δασκάλα της για κάποιο λόγο δεν έβρισκε απαραίτητο να ειδοποιήσει τους γονείς της. Ήταν η ξαδέρφη της, Jane Cooper που τους ειδοποίησε και η θεία της έσπευσε στο Σαουθάμπτον μαζί με τις κατάλληλες φυτικές τότε θεραπείες και τη φροντίδα που έσωσε την Jane και την Cassandra. Εκείνο το γράμμα, η πράξη καλοσύνης της Jane Cooper, είναι ο λόγος που σήμερα έχουμε το Περηφάνεια και Προκατάληψη και πόσα ακόμα βιβλία να διαβάζουμε.
Η Miep Gies και άλλοι βοήθησαν την Anne Frank
Ένα πορτρέτο της Άννας Φρανκ σε ομοίωμα του σπιτιού όπου κρυβόταν. / Gerald Herbert, File/AP Photo
Αν δεν υπήρχαν άνθρωποι όπως η Miep Gies και η απόφασή της να σταθεί με το καλό στην εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της επικράτησης του Ναζισμού, δεν θα είχαμε την καταγραφή της Anne Frank και του σπουδαίου ημερολογίου της. Η Miep Gies ήταν υπάλληλος του Otto Frank κι όταν εκείνος και η οικογένειά του χρειάστηκε να κρυφτούν σε ένα κρυφό προσάρτημα δωματίων στο κτίριο των γραφείων του στο Άμστερνταμ για να γλιτώσουν από το Ολοκαύτωμα, λόγω της εβραϊκής τους καταγωγής, εκείνη ήταν ανάμεσα στα πρόσωπα που τους βοήθησε να επιβιώσουν για 2 χρόνια και 35 μέρες.
Η τετραμελής οικογένεια της Anne Frank καθώς και 4 ακόμα άνθρωποι που είχαν καταφύγει στην κρυψώνα για να σωθούν από τους Ναζί, βασίζονταν εξ ολοκλήρου σε πρόσωπα όπως η Miep για προμήθειες και νέα από τον εξωτερικό κόσμο. Πάνω απ’ όλα ήταν η φιλία και η καλοσύνη της Miep Gies που λειτούργησε ως «σωσίβιο» για την Anne στον εγκλεισμό της, όπως έχει καταγράψει η ίδια. Δυστυχώς στις 4 Αυγούστου 1944 το παράρτημα αποκαλύφθηκε και όλοι συνελήφθησαν. Η Miep Gies ανακάλυψε το ημερολόγιο και το κράτησε πιστεύοντας ότι μια μέρα θα του το επιστρέψει. Τελικά το επέστρεψε στον πατέρα της καθώς η Anne είχε πεθάνει από τύφο σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Η Harriet Tubman έσωσε με την καλοσύνη της 300 ανθρώπους από τη σκλαβιά
Η Harriet Tubman / MPI/Getty Images/Ideal Image
Η Araminta “Minty” Ross που έγινε γνωστή ως Harriet Tubman γεννήθηκε το 1882 στο Μέριλαντ των ΗΠΑ, σε μία οικογένεια υπό καθεστώς δουλείας. Τότε οι υπόδουλοι άνθρωποι θεωρούνταν «ιδιοκτησία» χωρίς κανένα δικαίωμα. Από 5 ετών η Minty εργαζόταν και δεχόταν κάθε είδους κακομεταχείριση, ενώ στα 12 της ξεκίνησε να δουλεύει ως υπόδουλη στα χωράφια. Το 1849 δραπέτευσε μόνη της στη γειτονική πολιτεία της Πενσιλβάνια όπου η δουλειά ήταν παράνομη. Αν και κανείς δεν ξέρει την ακριβή διαδρομή που ακολούθησε για να σωθεί, λέγεται ότι ήταν η πρώτη που χρησιμοποίησε τον λεγόμενο «Υπόγειο Σιδηρόδρομο», ένα μυστικό δίκτυο που διαμορφωνόταν από σκλαβωμένους ανθρώπους αλλά και υποστηρικτές της κατάργησης της δουλειάς. Η Minty έγινε Harriet και αφού τα κατάφερε η ίδια θα τα κατάφερνε και για άλλους.
Τα επόμενα 11 χρόνια πραγματοποίησε έως και 19 αποστολές διάσωσης καταφέρνοντας να απελευθερώσει περίπου 70 υπόδουλους ανθρώπους από την ανατολική ακτή του Μέριλαντ, μεταξύ των οποίων σχεδόν όλα τα μέλη της οικογένειάς της που παρέμεναν εκεί. Παράλληλα, έδωσε σε πολλούς ακόμη λεπτομερείς οδηγίες για το πώς να δραπετεύσουν.
Συχνά εκτιμάται ότι συνέβαλε στη διάσωση τουλάχιστον 300 ανθρώπων από τη δουλεία. Η γενναιότητά της εκδηλώθηκε και αργότερα. Στον Αμερικανικό Εμφύλιο έγινε η πρώτη γυναίκα που ηγήθηκε μιας ένοπλης επιδρομής και αναδείχθηκε σε εμβληματική μορφή του αγώνα για την κατάργηση της δουλείας.
Η συμβουλή του Luz Long στον Jesse Owens
O Luz Long και ο Jesse Owens. / EMPICS Sport/EMPICS via Getty Images/Getty Images/Ideal Image
Ο Jesse Owens έχει μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που κατέκτησε 4 χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936, που μπήκε εξαιρετικά αποτελεσματικά στο μάτι του Χίτλερ με τις νίκες του ως μαύρος, Αμερικανός, αθλητής.
Ένα από τα 4 χρυσά του ωστόσο, ίσως ήταν αποτέλεσμα μίας πράξης καλοσύνης του συναθλητή του, Luz Long. Ενώ ο Owens είχε κάνει 2 άκυρα άλματα στο άλμα εις μήκος, ο κάτοχος του ευρωπαϊκού ρεκόρ, Luz Long, τού πρόσφερε μια συμβουλή στον συναθλητή του για το πώς να προσαρμόσει το τρέξιμό του μέχρι το άλμα. Ο Owens την ακολούθησε και το επόμενο άλμα του τού εξασφάλισε το χρυσό μετάλλιο. Ο Long πήρε το ασημένιο.
«Αυτό που θυμάμαι περισσότερο είναι η φιλία μου με τον Luz Long. Ήταν ο πιο ισχυρός ανταγωνιστής μου, αλλά εκείνος με συμβούλεψε πώς να τρέξω για να προκριθώ και με βοήθησε να κερδίσω», είχε γράψει για τους Ολυμπιακούς του 1936 ο Owens, που με το άλμα 8 μέτρων και 6 εκατοστών κράτησε το παγκόσμιο ρεκόρ για 25 χρόνια.
Ο Oskar Schindler και οι 1200 Εβραίοι που έσωσε
O Oskar Schindler. / Getty Images/Ideal Image
Παρόλο που ο Oskar Schindler ήταν μια πιο περίπλοκη προσωπικότητα απ’ ό,τι τον έδειξε η ταινία του Stephen Spielberg, η απόφασή του να δείξει ανθρωπιά σε 1.200 Εβραίους κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, εξακολουθεί να συγκινεί ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο μέχρι σήμερα. Γερμανικής καταγωγής και καθολικός στο θρήσκευμα, αγόρασε το 1939 ένα εργοστάσιο εμαγιέ προϊόντων, ιδιοκτησίας Εβραίων, με την επωνυμία Rekord Ltd.
Στο εργοστάσιό του απασχολούσε Εβραίους εργάτες από το κοντινό γκέτο της Κρακοβίας, έναν χώρο εγκλεισμού που είχαν δημιουργήσει οι Ναζί, όπου εκμεταλλεύονταν τους Εβραίους ως καταναγκαστικούς εργάτες. Ωστόσο, παρότι οι Εβραίοι αυτοί εργάζονταν ουσιαστικά υπό καθεστώς δουλείας στο εργοστάσιο παραγωγής εμαγιέ προϊόντων του Schindler, εκείνος κατέβαλλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει την προστασία τους. Δωροδοκούσε αξιωματικούς των SS, προκειμένου να μην απελάσουν τους εργάτες του σε στρατόπεδα εξόντωσης, ενώ όταν το γκέτο της Κρακοβίας εκκαθαρίστηκε και πολλοί από τους Εβραίους κατοίκους του οδηγήθηκαν στον θάνατο, ο Schindler επέτρεψε στους εργάτες του να παραμείνουν ασφαλείς μέσα στους τοίχους του εργοστασίου του κατά τη διάρκεια της νύχτας, προκειμένου να μην τους συλλάβουν και τους απομακρύνουν.
Αργότερα έπεισε τους Ναζί να μετατρέψουν το εργοστάσιό του σε παράρτημα του στρατοπέδου συγκέντρωσης Πλάζοφ και έφερε εκεί Εβραίους και από άλλα στρατόπεδα, προστατεύοντάς τους ουσιαστικά από τη βαρβαρότητα του ναζισμού. Διέκοψε τη λειτουργία του εργοστασίου μόνο την ημέρα που οι Σοβιετικοί απελευθέρωσαν τα τοπικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η ανθρωπιστική του δράση έσωσε τη ζωή περισσότερων από 1200 ανθρώπων.
Οι εθελοντές της Fukushima
Athit Perawongmetha/Getty Images/Ideal Image
Μερικές φορές, οι πράξεις καλοσύνης που αλλάζουν τον κόσμο είναι εκείνες που μοιάζουν με αυτοθυσία. Το 2011, μια ομάδα περισσότερων από 200 ηλικιωμένων Ιαπώνων προσφέρθηκε εθελοντικά να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κρίσης στον κατεστραμμένο πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα. Το Σώμα Έμπειρων Βετεράνων, όπως ονομάστηκε, αποτελούνταν από συνταξιούχους μηχανικούς και επαγγελματίες άνω των 60 ετών. Θεωρούσαν ότι εκείνοι έπρεπε να αναλάβουν τους κινδύνους της έκθεσης στη ραδιενέργεια και όχι οι νεότεροι άνθρωποι, των οποίων η ζωή θα μπορούσε να συντομεύσει εξαιτίας των αόρατων και θανατηφόρων ραδιενεργών καταλοίπων.
«Εμείς οι μεγαλύτεροι έχουμε λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουμε καρκίνο ακόμη κι αν εκτεθούμε στη ραδιενέργεια», έλεγαν κάποιοι εθελοντές καθώς υπολόγιζαν το προσδόκιμο της ζωής τους και τον χρόνο που η ραδιενέργεια θα χρειαστεί για να τους βλάψει. Το να προσφερθούν εθελοντικά, όπως έκαναν αυτοί οι άνθρωποι, προκειμένου να προστατεύσουν τη ζωή της επόμενης γενιάς, αποτελεί μία από τις πιο συγκινητικές πράξεις καλοσύνης.
