ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Γιατί το να «ξεσπάς» δεν διώχνει τον θυμό και τι όντως λειτουργεί σύμφωνα με 154 μελέτες

Pexels

Όλοι μας έχουμε ακούσει αυτή τη συμβουλή: «Βγάλ’ τα από μέσα σου για να ηρεμήσεις». Είναι μια ιδέα τόσο ριζωμένη στην καθημερινότητά μας, που σπάνια τη αμφισβητούμε. Κι όμως, η επιστήμη μόλις καταρρίπτει πλήρως αυτόν τον μύθο.

 

Μια τεράστια μετα-ανάλυση 154 μελετών αποκαλύπτει ότι το να «ξεσπάς» όχι μόνο δεν μειώνει τον θυμό σου, αλλά μπορεί να τον κάνει ακόμα χειρότερο. Ευτυχώς, οι ερευνητές βρήκαν ακριβώς ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος διαχείρισης θυμού και μάλλον δεν είναι αυτός που φαντάζεσαι.

Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές;

Η σχετική έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε το 2024 στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Psychology Review, ανέλυσε δεδομένα από 154 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 10.189 άνθρωποι κάθε ηλικίας, φύλου και κουλτούρας. Της προσπάθειας ηγήθηκαν η Sophie Kjærvik από το Virginia Commonwealth University και ο Brad Bushman, καθηγητής επικοινωνίας στο Ohio State University.

Το συμπέρασμά τους για τη θεωρία της «κάθαρσης» μέσω του ξεσπάσματος ήταν κατηγορηματικό: «Δεν υπάρχει ούτε ίχνος επιστημονικής απόδειξης που να υποστηρίζει ότι το να εκτονώνεις τον θυμό σου σε βοηθάει», δήλωσε ο Bushman. Μάλιστα, πρόσθεσε πως οποιαδήποτε πρόσκαιρη ανακούφιση νιώθεις όταν ξεσπάς σε κάποιον, στην πραγματικότητα απλώς ενισχύει την επιθετική συμπεριφορά.

Γιατί το να «βγάζεις το άχτι σου» αποτυγχάνει στη διαχείριση θυμού;

Γιατί το να «ξεσπάς» δεν διώχνει τον θυμό και τι όντως λειτουργεί σύμφωνα με 154 μελέτες Pexels

Ο θυμός είναι μια κατάσταση υψηλής φυσιολογικής αλλαγής: η καρδιά σου χτυπάει γρήγορα, οι μύες σου τεντώνονται και η πίεσή σου ανεβαίνει. Όταν κάνεις δραστηριότητες που κρατούν την εγρήγορση του σώματός σου στα ύψη, το μόνο που καταφέρνεις είναι να συντηρείς τον θυμό σου.

Αυτός είναι και ο λόγος που δραστηριότητες όπως το τρέξιμο, που συχνά προτείνεται για να αποβάλλεις την ένταση, ήταν στην πραγματικότητα οι πιο πιθανές να αυξήσουν τον θυμό στις μελέτες που εξετάστηκαν!

Τι είναι αυτό που πραγματικά ηρεμεί τον θυμό;

Η λύση βρίσκεται σε δραστηριότητες που ρίχνουν τους παλμούς και την ένταση του σώματος. Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτό που δουλεύει πραγματικά είναι:

  • Διαφραγματική αναπνοή: Αργές, βαθιές αναπνοές από την κοιλιά και όχι από το στήθος.
  • Προοδευτική μυϊκή χαλάρωση: Σφίξιμο και στη συνέχεια χαλάρωση κάθε μυϊκής ομάδας ξεχωριστά.
  • Mindfulness (Ενσυνειδητότητα): Να παρατηρείς τον θυμό σου χωρίς να αντιδράς αμέσως σε αυτόν.
  • Slow-flow yoga: Ήπιες κινήσεις σε συνδυασμό με ελεγχόμενη αναπνοή.
  • Ένα διάλειμμα: Απλώς να απομακρυνθείς σωματικά από την κατάσταση που σε εκνεύρισε.

Η εξαίρεση στον κανόνα: Υπήρξε μόνο μία ενδιαφέρουσα εξαίρεση στη σωματική άσκηση. Τα ομαδικά αθλήματα με μπάλα και το παιχνίδι φάνηκε να μειώνουν την ένταση, πιθανότατα επειδή εμπεριέχουν το στοιχείο της διασκέδασης. Το μυστικό, λοιπόν, δεν είναι αν κινείσαι ή όχι, αλλά αν η δραστηριότητα «ξεσηκώνει» το σώμα σου ή το βοηθάει να χαλαρώσει.

Προσοχή: Αυτό δεν σημαίνει να τα καταπίνεις όλα

Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA) τονίζει ότι το να ξεσπάς τον θυμό σου είναι ένας επικίνδυνος μύθος, αλλά προειδοποιεί επίσης ότι ο θυμός που μένει καταπιεσμένος μπορεί να σου κάνει κακό.

Ποια είναι η σωστή τακτική; Ηρέμησε πρώτα χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως οι βαθιές αναπνοές και, αφού πέσουν οι παλμοί σου, μπορείς να εκφράσεις αυτά που θέλεις με σαφήνεια και σεβασμό.

Πώς να το εφαρμόσεις την επόμενη φορά που θα νιώσεις έξαλλη/ος

Αντιστάσου στην παρόρμηση να αρχίσεις να ξεσπάς τον θυμό σου αμέσως είτε προφορικά, είτε στέλνοντας οργισμένα μηνύματα στο κινητό.

  • Πάρε αναπνοές: Λίγα λεπτά αργής διαφραγματικής αναπνοής αρκούν για να αρχίσει να πέφτει ο καρδιακός σου ρυθμός.
  • Άλλαξε χώρο: Βγες για λίγο από το δωμάτιο και επίστρεψε στη συζήτηση όταν θα είσαι πιο ήρεμη/ος.
  • Άφησε το τρέξιμο για αργότερα: Κάνε τη γυμναστική σου αφού περάσει ο θυμός, και όχι ως μέσο για να τον «ξεσπάσεις».

Τι να θυμάσαι για τη σωστή διαχείριση θυμού

Το να τα βγάζεις όλα από μέσα σου μπορεί να σου δίνει μια πρόσκαιρη ικανοποίηση, αλλά η επιστήμη λέει ξεκάθαρα ότι το μόνο που κάνει είναι να φουντώνει τη φωτιά.

Αν θέλεις πραγματικά να σβήσεις τον θυμό σου, τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία είναι και τα πιο απλά: μια βαθιά αναπνοή, μια μικρή παύση και λίγα λεπτά μακριά από αυτό που σε τσίτωσε.

Ίσως να μην έχει την ίδια «ένταση» με το να βροντήξεις μια πόρτα, αλλά έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα: λειτουργεί.