Overthinking: 3 εύκολοι τρόποι για να σταματήσεις την υπερανάλυση
- 27 ΙΟΥΛ 2026
Αν κάθεσαι και υπεραναλύεις το καθετί μέσα στην καθημερινότητά σου, ξέρεις πόσο δύσκολο είναι να ζεις με το μόνιμο άγχος του αν έκανες ή είπες το «σωστό» πράγμα. Το λεγόμενο overthinking αντλεί δύναμη από την αυτοαμφιβολία και «στήνει» μια παγίδα, αυτή των επαναλαμβανόμενων αρνητικών σκέψεων.
Το overthinking συχνά προκαλείται από φόβο ή επιθυμία για τον τέλειο έλεγχο και δεν αποτελεί ένα αμετάβλητο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. Μια πιο χρήσιμη οπτική είναι να βλέπουμε την υπερανάλυση ως έναν μη βοηθητικό μηχανισμό αντιμετώπισης που έχει υιοθετήσει ο εγκέφαλος με την πάροδο του χρόνου.Τα καλά νέα είναι ότι ο εγκέφαλος μπορεί σταδιακά να επανεκπαιδευτεί.
«Η υπερανάλυση δίνει την αίσθηση ότι λύνουμε προβλήματα», εξηγεί ψυχολόγος. Το να αναλύει κανείς τι πήγε στραβά σε μια προηγούμενη σχέση ή να ξαναφέρνει στο μυαλό του μια συνέντευξη εργασίας μπορεί να μοιάζει παραγωγικό. «Είναι σαν να λέμε: “Αν συνεχίσω να αναλύω, δεν χρειάζεται να έρθω αντιμέτωπος με τη θλίψη”», σημειώνει.
Στην πραγματικότητα, όμως, πολλά ζητήματα δεν λύνονται με περισσότερη σκέψη. Αντίθετα, οι άνθρωποι που φαίνονται πιο ήρεμοι είναι συχνά εκείνοι που μπορούν να αποδεχτούν ότι δεν έχουν όλα τα προβλήματα άμεση ή ξεκάθαρη λύση. Οπότε, πώς μπορείς να μειώσεις την ένταση του overthinking; Παρακάτω σου εξηγούμε.
Overthinking: 3 εύκολοι τρόποι για να σταματήσεις την υπερανάλυση
1. Ξεχώρισε τα γεγονότα από τις υποθέσεις
«Δεν έχουν απαντήσει στο μήνυμά μου» είναι γεγονός. «Είναι θυμωμένοι μαζί μου» είναι μια υπόθεση. Σύμφωνα με τον ψυχολόγο, η υπερανάλυση συχνά μας δυσκολεύει να ξεχωρίσουμε τα 2. Γι’ αυτό προτείνει να αναρωτηθούμε: «Τι γνωρίζω πραγματικά και τι απλώς υποθέτω;». Αυτή η μικρή παύση μπορεί να σε βοηθήσει να επανέλθεις στη λογική και να αποφύγεις τα βιαστικά συμπεράσματα, ειδικά σε στιγμές άγχους.
iStock
2. Αντικατάστησε το «κι αν…;» με το «ποιο είναι το επόμενο βήμα;»
Όταν παγιδευόμαστε σε έναν φαύλο κύκλο σκέψεων, αναζητούμε βεβαιότητα και διαβεβαιώσεις. Ωστόσο, επειδή δεν μπορείς να προβλέψεις ή να ελέγξεις τα περισσότερα αποτελέσματα στη ζωή, ερωτήματα όπως «κι αν κάτι πάει στραβά;» σπάνια αποδεικνύονται χρήσιμα.
Γι’ αυτό ο ειδικός προτείνει μια μικρή αλλά ουσιαστική αλλαγή οπτικής: αντί να εστιάζεις στα υποθετικά σενάρια, μετατόπισε την προσοχή από την ανησυχία στη δράση και βοηθά να σπάσει ο κύκλος της υπερανάλυσης.
3. Εμπιστεύσου τον εαυτό σου και πάρε «αρκετά καλές» αποφάσεις
Σύμφωνα με τους 2 ειδικούς, το overthinking συχνά προκύπτει από την έλλειψη εμπιστοσύνης στις δικές μας επιλογές. Όταν ξαναδιαβάζεις ένα email ξανά και ξανά ή ψάχνεις αμέτρητες κριτικές ξενοδοχείων πριν κάνεις μια κράτηση, έχεις την αίσθηση ότι προσπαθείς να κάνεις το «σωστό».
Στην πραγματικότητα, όμως, αναζητάς μια βεβαιότητα που απλώς δεν υπάρχει. Γι’ αυτό η ειδικός προτείνει να υιοθετήσουμε τη νοοτροπία του «αρκετά καλού». Μαθαίνοντας να επιλέγεις το λογικό και επαρκές, αντί να κυνηγάς το τέλειο ή το απολύτως σωστό, ενισχύεις την αυτοπεποίθησή σου και ταυτόχρονα περιορίζεις την ανάγκη για ατελείωτη ανάλυση.
