Από τη 19χρονη Μυρτώ στο doomscrolling: Μήπως οι ειδήσεις μάς κάνουν δυστυχισμένους;
- 21 ΑΠΡ 2026
Πριν συνεχίσεις, μια απαραίτητη διευκρίνιση: Ως δημοσιογράφος, πιστεύω ακράδαντα ότι η ενημέρωση είναι δύναμη. Είναι το θεμέλιο της δημοκρατίας και το εργαλείο μας για να κατανοούμε τον κόσμο. Ωστόσο, υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «είμαι ενημερωμένη/ος» και στο «είμαι συναισθηματικά εξουθενωμένη/ος από το doomscrolling».
Σήμερα, η ενημέρωση δεν είναι πια μια επιλογή που κάνουμε ανοίγοντας την τηλεόραση στις 8. Είναι μια αδιάκοπη επίθεση στις αισθήσεις μας μέσα από την οθόνη των κινητών που έχουν γίνει προέκταση των χεριών μας. Και το ερώτημα παραμένει: Πόση ενημέρωση αντέχει η υγεία μας; Ειδικά όταν οι καλές ειδήσεις μοιάζουν πιο σπάνιες κι από είδη υπό εξαφάνιση.
Δεν θέλω να σε κουράσω με παραδείγματα, αλλά η επικαιρότητα των ημερών ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, περιλαμβάνει ειδήσεις όπως αυτή για τη 19χρονη Μυρτώ που εγκαταλείφθηκε σε κωματώδη κατάσταση σε πλατεία της Κεφαλονιάς. Λίγο πιο πέρα, η είδηση για τον 14χρονο İsa Aras Mersinli, που εισέβαλε οπλισμένος σαν αστακός σε σχολείο χρησιμοποιώντας τα όπλα του πατέρα του, ενός ανώτερου αξιωματικού, με αποτέλεσμα ένας δάσκαλος και 8 μαθητές να χάνουν τη ζωή τους.
Αυτές οι ειδήσεις δεν είναι απλώς πληροφορίες. Είναι μικρές σταγόνες που μαζεύονται στο ποτήρι ενός συλλογικού τραύματος. Όταν τις διαβάζεις στο Instagram ή στο TikTok ανάμεσα σε ένα βίντεο με συνταγές και μια διαφήμιση, ο εγκέφαλός σου δεν προλαβαίνει να τις επεξεργαστεί. Το αποτέλεσμα; Ένα διαρκές άγχος και ένα σφίξιμο στο στήθος.
Και τι λέει η επιστήμη για αυτό;
iStock
Οι ειδικοί είναι ξεκάθαροι: Η υπερκατανάλωση αρνητικών ειδήσεων έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική μας υγεία. Σύμφωνα με την Annie Miller, ψυχοθεραπεύτρια, ο εγκέφαλός μας αντιλαμβάνεται τις ειδήσεις για καταστροφές ή εγκλήματα ως άμεση απειλή.
- Fight or flight: Το νευρικό μας σύστημα ενεργοποιείται, απελευθερώνοντας κορτιζόλη και αδρεναλίνη.
- Τα συμπτώματα: Αν νιώθεις κόπωση, έχεις αϋπνία ή μια διαρκή τάση για «μαύρες σκέψεις», ίσως φταίει το 24ωρο news cycle.
- Η έρευνα: Μελέτες δείχνουν ότι αρκούν μόλις 14 λεπτά έκθεσης σε αρνητικές ειδήσεις για να αυξηθούν κατακόρυφα τα επίπεδα άγχους και θλίψης.
Η παγίδα του sensationalism
Όπως επισημαίνει ο ψυχολόγος Logan Jones, πολλές ειδήσεις σήμερα δεν στοχεύουν στην ενημέρωση, αλλά στον «εθισμό».
Οι εντυπωσιοθηρικοί τίτλοι και οι σκληρές εικόνες κερδίζουν κλικ, αλλά δηλητηριάζουν την ψυχολογία μας. Ζούμε στην εποχή του doomscrolling, την τάση να καταναλώνουμε ασταμάτητα κακές ειδήσεις, παρόλο που μας κάνουν να νιώθουμε άθλια.
Η παγκόσμια τάση: Unplugging για επιβίωση
Δεν είναι τυχαίο ότι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο όπως στην Αυστραλία ή τη Γαλλία, αλλά πρόσφατα και στη δική μας χώρα, εξετάζουν ή επιβάλλουν αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση των social media από παιδιά και εφήβους. Η αλόγιστη έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο και ο αλγόριθμος που «σερβίρει» φόβο είναι πλέον ζήτημα δημόσιας υγείας.
Σύμφωνα με το Reuters Institute, το 40% των ανθρώπων παγκοσμίως αποφεύγουν πλέον ενεργά τις ειδήσεις. Γιατί; Γιατί αισθάνονται ανήμποροι να αλλάξουν τα πράγματα και εξαντλημένοι από την αρνητικότητα.
Ειδήσεις χωρίς να «καείς»
Αν νιώθεις ότι οι ειδήσεις σε πνίγουν, δεν χρειάζεται να αποσυρθείς από τα εγκόσμια και απομονωθείς σε κάποιο ψηλό βουνό. Η μαγική λέξη; Όρια.
- Κανόνας των 30 λεπτών: Περιόρισε την έκθεσή σου σε μισή ώρα την ημέρα. Μην αφήνεις την τηλεόραση να παίζει ειδήσεις στο background.
- Πρόγραμμα: Διάβασε ειδήσεις σε συγκεκριμένη ώρα, μακριά από τον ύπνο σου, ώστε ο εγκέφαλός σου να προλάβει να ηρεμήσει.
- Προτίμησε το κείμενο, όχι το βίντεο: Η ψυχολόγος Roxane Cohen Silver εξηγεί ότι οι σκληρές εικόνες και τα βίντεο αποτυπώνονται πολύ πιο βαθιά στον ψυχισμό μας. Το να διαβάσεις μια είδηση σού δίνει τον έλεγχο, το να τη «δεις» σε σοκάρει.
- Φίλτραρε τις πηγές σου: Ακολούθησε αξιόπιστα μέσα που κάνουν ρεπορτάζ και όχι δημόσια «δικαστήριο» στα social media.
Καταναλώστε υπεύθυνα
Σκέψου το: Πότε ήταν η τελευταία φορά που διάβασες μια είδηση και ένιωσες ελπίδα; Ή πότε έκλεισες το κινητό σου και ένιωσες πιο ήρεμη/ος από ό,τι όταν το άνοιξες;
Η ενημέρωση είναι καθήκον μας ως πολίτες, αλλά η ψυχική μας υγεία είναι προϋπόθεση για να μπορούμε να είμαστε ενεργοί πολίτες. Είναι πολύ εύκολο να αφήνουμε τον τρόμο της να ορίζει τη ζωή μας. Αναγνώρισε τι συμβαίνει στον κόσμο, αλλά μην ξεχνάς να ζεις μέσα σε αυτόν.
Εσύ αλήθεια, πόσο συχνά νιώθεις την ανάγκη να τα «κλείσεις όλα» για να ησυχάσεις;
