Μήπως υποφέρεις από PMDD; Η επικίνδυνη διαταραχή που είναι κάτι πολύ παραπάνω από PMS
- 22 ΦΕΒ 2026
Για δεκαετίες, ο γυναικείος πόνος και οι ψυχολογικές μεταπτώσεις πριν την περίοδο αντιμετωπίζονταν με ένα ελαφρύ ειρωνικό χαμόγελο ή τη γνωστή ατάκα: «Έλα μωρέ, PMS είναι, θα περάσει». Όμως, για το 5% έως 8% των γυναικών παγκοσμίως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή. Η Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή δεν είναι το PMS που ξέρεις. Είναι μια σοβαρή ενδοκρινολογική και ψυχιατρική κατάσταση που έχει αναγνωριστεί επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το αμερικανικό εγχειρίδιο DSM-5.
Τι είναι ακριβώς η Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή;
Η Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD) είναι ουσιαστικά, μια ακραία αντίδραση του εγκεφάλου στις φυσιολογικές ορμονικές διακυμάνσεις του κύκλου. Ενώ ορμόνες όπως οιστρογόνα και προγεστερόνη μπορεί να είναι σε φυσιολογικά επίπεδα, ο εγκέφαλός σου παρουσιάζει μια «αλλεργική» αντίδραση στην πτώση τους μετά την ωορρηξία.
Αυτό επηρεάζει άμεσα τους νευροδιαβιβαστές, κυρίως τη σεροτονίνη (την ορμόνη της ευτυχίας), οδηγώντας σε συμπτώματα που μοιάζουν με βαριά κλινική κατάθλιψη, αλλά εμφανίζονται μόνο κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης (1-2 εβδομάδες πριν την περίοδο).
Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή: Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξεις
Για να διαγνωστεί μια γυναίκα με Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή, πρέπει να παρουσιάζει τουλάχιστον 5 από τα παρακάτω συμπτώματα, τα οποία υποχωρούν με την έναρξη της περιόδου:
- Ακραία ευερεθιστότητα ή θυμός: Νιώθεις ότι μπορεί να εκραγείς με το παραμικρό, προκαλώντας συγκρούσεις με τους γύρω σου.
- Αίσθημα απελπισίας ή κατάθλιψη: Συχνά συνοδεύεται από σκέψεις αυτοκριτικής ή, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυτοκτονικό ιδεασμό.
- Έντονο άγχος ή κρίσεις πανικού: Ένα διαρκές αίσθημα ότι «κάτι κακό θα συμβεί».
- Απώλεια ενδιαφέροντος: Πράγματα που συνήθως αγαπάς (δουλειά, χόμπι, φίλοι) σου φαίνονται ανούσια.
- Εγκεφαλική ομίχλη: Δυσκολία στη συγκέντρωση και αίσθημα θολούρας στο μυαλό.
- Σωματικά συμπτώματα: Πρήξιμο, πόνος στο στήθος, πονοκέφαλοι και αλλαγές στην όρεξη (λιγούρες).
Γιατί η Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή είναι κάτι πολύ παραπάνω από PMS;
Η διαφορά έγκειται στην ένταση και στη λειτουργικότητα. Μια γυναίκα με PMS μπορεί να νιώθει ενοχλήσεις, αλλά συνεχίζει τη ζωή της. Μια γυναίκα με PMDD μπορεί να μην μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι, να σκέφτεται να παραιτηθεί από τη δουλειά της ή να χωρίσει τον σύντροφό της κάθε μήνα, επειδή ο κόσμος της καταρρέει εσωτερικά.
Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες με PMDD διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για απόπειρες αυτοκτονίας κατά τις ημέρες πριν την περίοδο, κάτι που καθιστά τη διάγνωση ζήτημα ζωής και θανάτου.
Τι μπορείς να κάνεις:
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι το λεγόμενο ιατρικό gaslighting. Πολλές γυναίκες δηλαδή, επισκέπτονται γιατρούς και παίρνουν την απάντηση ότι «είναι απλώς ορμόνες».
- Κράτα ένα ημερολόγιο συμπτωμάτων για τουλάχιστον 2 κύκλους. Σημείωσε πότε ξεκινούν τα ψυχολογικά συμπτώματα και πότε σταματούν.
- Επισκέψου ειδικό: Χρειάζεσαι έναν γυναικολόγο ή ψυχίατρο που γνωρίζει τη διαταραχή. Η PMDD απαιτεί συχνά μια συνδυαστική προσέγγιση.
Υπάρχει θεραπεία;
Η απάντηση είναι ναι, αλλά δεν είναι «μία για όλες». Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Αντικαταθλιπτικά (SSRIs): Σε αντίθεση με την κλασική κατάθλιψη, στην PMDD τα αντικαταθλιπτικά σύμφωνα με το Harvard μπορούν να ληφθούν μόνο κατά τις 2 εβδομάδες πριν την περίοδο και λειτουργούν σχεδόν αμέσως.
- Ορμονική αντισύλληψη: Ορισμένα χάπια μπορούν να σταματήσουν την ωορρηξία, σταθεροποιώντας τις ορμονικές μεταβολές.
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η μείωση της καφεΐνης και του αλκοόλ, η λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου και μαγνησίου, και η ψυχοθεραπεία έχουν βοηθήσει πολλές γυναίκες.
- Διατροφή: Μια δίαιτα χαμηλή σε ζάχαρη και πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες βοηθά στη σταθεροποίηση της σεροτονίνης.
Τι να θυμάσαι
Αν νιώθεις ότι «χάνεις» 2 εβδομάδες από κάθε μήνα της ζωής σου, αν νιώθεις ότι ο εαυτός σου μεταμορφώνεται σε κάτι που δεν αναγνωρίζεις, μίλα. Δεν είσαι ούτε «τρελή», ούτε «δύσκολη». Το σώμα σου περνάει μια βιολογική κρίση. Η PMDD είναι μια πραγματική ασθένεια και η ίαση ξεκινά από την αναγνώριση.
