Μυρσίνη Αριστείδου, πώς νιώθεις που η ελληνόφωνη ταινία σου πήρε το βραβείο κοινού στο Sundance;
- 17 ΦΕΒ 2026
Η Μυρσίνη Αριστείδου, η Κύπρια σκηνοθέτρια πέτυχε μια ιστορική διάκριση για τον κυπριακό κινηματογράφο με την ταινία Κράτα Με (Hold Onto Me), η οποία τιμήθηκε με το Audience Award στο Sundance Film Festival, ένα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ ανεξάρτητου κινηματογράφου παγκοσμίως. Το Κράτα Με με πρωταγωνιστές τον Χρήστο Πασσαλή και την Μαρία Πέτροβα, εξερευνά τις σχέσεις πατέρα – κόρης και την απόπειρα επανασύνδεσης τους ενώ η ταινία είναι και μια αλληγορία για την ίδια την Κύπρο.
Η ταινία αποτελεί την πρώτη κυπριακή, ελληνόφωνη παραγωγή που συμμετείχε στο Sundance. Σημειώνεται πως η ταινία είναι μια από τις 10 που επιλέχθηκαν από όλο τον κόσμο στην κατηγορία World Cinema Dramatic Competition. Ρωτήσαμε τη Μυρσίνη Αριστείδου πώς τα κατάφερε η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της να βρεθεί στη Μέκκα του ανεξάρτητου σινεμά.
– Γιατί αποφάσισες να μιλήσεις σε 3 ταινίες (μικρού και μεγάλου μήκους) για τη σχέση πατέρα και κόρης; Τι ήθελες να μελετήσεις, να φωτίσεις και να θέσεις ως ερώτημα;
Με γοητεύουν οι αρχετυπικές σχέσεις, εκείνες που διαμορφώνουν τον ψυχισμό μας από την παιδική ηλικία και συχνά καθορίζουν τον συναισθηματικό μας τρόπο ύπαρξης ως ενήλικες. Οι 3 ταινίες, που μπορούν να ιδωθούν ως τρίπτυχο ή ως μια τριλογία εξερεύνησης αυτής της δυναμικής, αποτελούν μια μελέτη της σιωπηλής λαχτάρας για επανασύνδεση. Με κάποιον τρόπο, προσπαθώ να φωτίσω την αδεξιότητα του να πλησιάζουμε ο ένας τον άλλον μετά από απόσταση, αλλά και τη δύσκολη μετάβαση από την παιδική εξιδανίκευση στην πολυπλοκότητα της «αλήθειας», όποια κι αν είναι αυτή. Είναι μια πορεία συναισθηματικής ενηλικίωσης, συνήθως και για τους 2 ήρωες. Κατά τη δική μου οπτική, και οι πατέρες σε αυτές τις ιστορίες βιώνουν πάντοτε τη δική τους συνειδητοποίηση γύρω από τον ρόλο τους.
– Υπάρχουν τραύματα στις ταινίες σου που είναι δικά σου και ήθελες να τα ξορκίσεις;
Στην τέχνη όλα είναι προσωπικά, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Η διαδικασία της επανασύνδεσης, η αμηχανία αλλά και η απρόσμενη γλυκύτητα όταν τελικά συνδέεσαι, είναι εμπειρίες που έμειναν μέσα μου και διαμόρφωσαν τη ματιά μου. Το «τραύμα» είναι μια πολύ βαριά λέξη· θα έλεγα περισσότερο πως υπήρχαν συναισθήματα αδιαχείριστα, συναισθήματα που χρειαζόταν να προσδιορίσω και να αποδεχτώ για να εξελιχθώ ως άνθρωπος και ως γυναίκα.
Οι ταινίες μου είναι πράγματι προσωπικές, ιδιαίτερα ως προς το αίσθημα της απουσίας της πατρικής φιγούρας. Όμως, παραδόξως, αυτή η απουσία είναι και ένας από τους λόγους που με οδήγησαν να γίνω σκηνοθέτρια και δημιουργός. Το κεντρικό συναίσθημα πάντα ξεκινά από κάτι βιωματικό. Το δύσκολο είναι να μετατρέψεις αυτό το βίωμα σε μια οικουμενική ιστορία λύτρωσης και αποδοχής.
– Πώς ξεκίνησε το ταξίδι της ταινίας και πώς κατάφερες να φτάσεις στη Μέκκα του ανεξάρτητου σινεμά;
Το ταξίδι ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν, μέσα από τις μικρού μήκους ταινίες μου, που μοιράζονταν την ίδια θεματική και τις βλέπω σήμερα σαν προσχέδια της μεγάλου μήκους ταινίας. Η συγγραφή μιας ταινίας μεγάλου μήκους και η χρηματοδότηση μιας ανεξάρτητης παραγωγής δεν είναι εύκολη διαδικασία. Εργαστήρια όπως το Cinéfondation Residence των Καννών, το Jerusalem Script Lab και άλλα προγράμματα στήριξαν ουσιαστικά αυτή τη διαδρομή.
«Η επιλογή μιας ανεξάρτητης ταινίας σε ένα τόσο μεγάλο φεστιβάλ, όπως το Sundance, δεν είναι ποτέ δεδομένη. Η επιλογή ανάμεσα σε 16.200 υποβολές μοιάζει πραγματικά με ένα μικρό θαύμα. Κάνεις την ταινία και μετά περιμένεις να επιλεγεί, ελπίζοντας το έργο να βρει τον δρόμο του προς το κοινό».
– Έχεις κάνει φωτογραφία, σπουδές μόδας, υποκριτικής, πώς έφτασες στη Νέα Υόρκη για σπουδές πάνω στη σκηνοθεσία και πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να κάνεις κάτι τόσο ακριβό όπως μια ταινία μεγάλου μήκους;
Από πολύ μικρή ηλικία κινούμουν πάντα μέσα στις τέχνες, από τον χορό και τη μουσική μέχρι τη ζωγραφική και τη φωτογραφία. Ήταν ο τρόπος μου να καταλαβαίνω τον κόσμο και να εκφράζομαι μέσα σε αυτόν. Πειραματίστηκα και με τη μόδα στην εφηβεία μου, στην Ιταλία, αλλά σύντομα κατάλαβα ότι δεν ήταν ο δικός μου δρόμος. Από τότε που είδα την ταινία Great Expectations, γύρω στα 8 μου, γεννήθηκε μέσα μου το όνειρο να ζήσω στη Νέα Υόρκη. Κάτι μέσα μου ήξερε ότι εκεί έπρεπε να βρίσκομαι. Στα 18 μου έφυγα από την Κύπρο, ακολουθώντας αυτό το ένστικτο και αυτή τη βαθιά πίστη. Οι σπουδές μου στη Νέα Υόρκη, στο Pratt και στο NYU, αποτέλεσαν το έδαφος πάνω στο οποίο διαμορφώθηκε η φωνή μου και η μορφή που μπορούσε να πάρει η τέχνη μου.
Η δημιουργία μιας ταινίας μεγάλου μήκους είναι ένας άθλος επιμονής και αγάπης. Χρειάστηκαν χρόνια για να ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση, μεσολάβησε η πανδημία και όλο το χάος που τη συνόδευσε. Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, το όραμα παρέμεινε ζωντανό. Ήταν μια επίπονη αλλά αναγκαία διαδρομή, ώστε αυτή η ιστορία να γίνει ταινία που μπορώ να μοιραστώ με τον κόσμο και, ίσως, να θυμίσει πως όλα ξεκινούν από ένα όνειρο, μια ιδέα, μια ελπίδα και την τόλμη να την ακολουθήσεις.
– Τι σημαίνει για σένα ως γυναίκα δημιουργό να είσαι η σκηνοθέτρια της πρώτης κυπριακής ελληνόφωνης ταινίας που απέσπασε το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Sundance (αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι μόνο 3 γυναίκες έχουν κερδίσει Όσκαρ σκηνοθεσίας ενώ έχουν προταθεί ως υποψήφιες 9);
Φυσικά και έχει σημασία να αναγνωρίζεται η δουλειά σου· είναι συγκινητικό και τιμητικό. Ως γυναίκα δημιουργός, γνωρίζω ότι το πεδίο δεν ήταν πάντα ανοιχτό. Το γεγονός ότι σήμερα μπορούμε να στεκόμαστε εδώ είναι αποτέλεσμα μιας μακράς διαδρομής και πολλών γυναικών που άνοιξαν τον δρόμο πριν από εμάς.
Ζούμε, ίσως, την πιο ιστορικά ανοιχτή και δημιουργική στιγμή μέχρι σήμερα. Ταυτόχρονα, θέλω να πιστεύω βαθιά στη δύναμη του ίδιου του έργου. Πιστεύω ότι αυτό που αξίζει, πάντα βρίσκει τον δρόμο του. Η αναγνώριση με το Βραβείο Κοινού είναι κάτι που ακόμη προσπαθώ να συνειδητοποιήσω. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή, γιατί μια ταινία ολοκληρώνεται μόνο όταν συναντά το κοινό της. Είναι πράγματι πέρα από κάθε προσδοκία. Η ίδια η επιλογή μιας ταινίας σε ένα φεστιβάλ αυτού του μεγέθους είναι ήδη ένα μεγάλο επίτευγμα, όμως το βραβείο επιβεβαιώνει κάτι πολύ απλό και ουσιαστικό: ότι η συναισθηματική σύνδεση και η εσωτερική μετατόπιση που μπορεί να δημιουργήσει ένα έργο αποτελούν μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία. Αυτός ήταν και ο λόγος που αγάπησα τον κινηματογράφο από μικρή ηλικία.
«Αν η δική μου πορεία μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ή έμπνευση για όποιον ονειρεύεται, ειδικά όταν προέρχεται από έναν μικρό τόπο όπως η Κύπρος ή από ένα περιβάλλον όπου το να γίνεις σκηνοθέτρια μοιάζει αδιανόητο, τότε αυτή η αναγνώριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία».
– Πόσο πολιτική είναι η ταινία σου και τι θέλεις να πεις για την Κύπρο και την ευαλωτότητά της στον κόσμο;
Η ταινία δεν είναι ξεκάθαρα πολιτική, αλλά λειτουργεί με έναν υπόρρητο τρόπο. Βλέπω έναν άμεσο παραλληλισμό ανάμεσα στην 11χρονη Ίρις, που προσπαθεί να βρει τη θέση της στον κόσμο λησμονώντας την παρουσία του πατέρα της, και στην Κύπρο μέσα στο διεθνές πολιτικό πεδίο.
“HOLD ONTO ME (Κράτα Με)”
Μικρή, συχνά παραβλέψιμη από τους ισχυρούς, σε μια παρατεταμένη αναμονή από τις μεγαλύτερες δυνάμεις να εμφανιστούν, να αναλάβουν ρόλο, να σταθούν δίπλα της. Αυτή η αναμονή, αυτή η αργή μετάβαση προς την ευθύνη, είναι βαθιά πολιτική και αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο η ταινία συνομιλεί με την ευαλωτότητα της Κύπρου, τη δική μας νοοτροπία ως λαός, αλλά και τη θέση μας στον κόσμο.
– Πώς ήταν το κλίμα στο Sundance, ένα κατεξοχήν πολιτικοποιημένο φεστιβάλ, τώρα που ο ICE έδειξε τις φασιστικές προθέσεις του ξεκάθαρα;
Το κλίμα ήταν όντως φορτισμένο, ειδικά μετά τη δολοφονία του Alex Pretti στη Μινεάπολη, που πυροδότησε μεγάλες διαδηλώσεις κατά του ICE. Στο Park City είδαμε ηθοποιούς και δημιουργούς να ενώνονται, υπενθυμίζοντας ότι το σινεμά δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από την πραγματικότητα. Αυτή η ένταση έκανε την ανάγκη για ανθρώπινη σύνδεση και ενσυναίσθηση, που διατρέχει και την ταινία μας, ακόμα πιο επιτακτική.
– Τι είναι το Sagapo Children’s Foundation;
Το Ίδρυμα Σ’ αγαπώ για τα Παιδιά (Sagapo Children’s Foundation) είναι μια φιλανθρωπική οργάνωση που εστιάζει στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, οι οικογένειες και οι κοινότητές τους σε όλο τον κόσμο. Πυρήνας της δράσης μας είναι η εκπαίδευση, ως το πιο ουσιαστικό εργαλείο για να αποκτήσουν τα παιδιά δεξιότητες, να ανακαλύψουν τα ενδιαφέροντά τους και να χτίσουν μια ουσιαστική σχέση με το μέλλον τους.
Σήμερα, πάνω από 250 εκατομμύρια παιδιά και νέοι παγκοσμίως στερούνται πρόσβασης στην εκπαίδευση ή σε ποιοτικά μαθησιακά περιβάλλοντα, γεγονός που τα εκθέτει σε κινδύνους όπως η εργασιακή εκμετάλλευση, ο παιδικός γάμος, η βία και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Αποστολή του Ιδρύματος είναι να συμβάλει στη δημιουργία ασφαλών και ουσιαστικών μαθησιακών περιβαλλόντων, αλλά και να ευαισθητοποιήσει γονείς, κοινότητες και κυβερνήσεις για τη σημασία της εκπαίδευσης ως θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος.
Για μένα, αυτή η δράση πηγάζει από μια βαθιά προσωπική αγάπη για τα παιδιά, γιατί είναι ξεκάθαρα το μέλλον του πλανήτη και της ανθρωπότητας. Αν τους δοθούν τα σωστά εργαλεία, φροντίδα και ευκαιρίες σήμερα, μπορούν να δημιουργήσουν έναν πιο δίκαιο και ανθρώπινο κόσμο αύριο. Αυτή η πίστη είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από το Sagapo Children’s Foundation, αλλά και πίσω από όλο το έργο μου, ως άνθρωπος για τους ανθρώπους. Όσοι θέλουν να μάθουν περισσότερα ή να στηρίξουν τον σκοπό μας, μπορούν να επισκεφθούν το www.sagapo.org.
– Δεν είναι η πρώτη φορά που γράφεις ιστορία. Η πρώτη ταινία από την Κύπρο που έχει ποτέ διαγωνιστεί στο Φεστιβάλ του Τορόντο ήταν δική σου. Υπάρχει «μυστικό» ή «συνταγή» για την επιτυχία;
Δεν πιστεύω ότι υπάρχει μυστικό ή συνταγή για την επιτυχία. Κάθε άνθρωπος χαράζει τον δρόμο του ανάλογα με το πού βρίσκεται και τι κουβαλά μέσα του. Οι επιτυχίες έρχονται ύστερα από πολλές αποτυχίες και δυσκολίες που συχνά δεν φαίνονται. Τίποτα δεν είναι μια ευθεία, αδιάκοπη πορεία. Κι αυτό, με έναν τρόπο, είναι μέρος του ταξιδιού. Όταν είσαι από τους πρώτους που χαράζουν έναν δρόμο, η ευθύνη και η μοναξιά είναι μεγαλύτερες. Η διαδρομή απαιτεί επιμονή και εσωτερικές μάχες.
Υπάρχουν στιγμές που χάνεις τον δρόμο σου, που αμφιβάλλεις, που χρειάζεται να ξεκινήσεις ξανά από την αρχή. Εκεί δοκιμάζεται η πίστη σου. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να σταθείς, να αντέξεις τη σιωπή και μετά να κάνεις ένα βήμα μπροστά. Και ακόμη ένα.
«Για μένα, η δημιουργία είναι τρόπος ευθυγράμμισης με τον σκοπό μου. Να μένω κοντά σε αυτό που με κινεί και να δημιουργώ με ειλικρίνεια και ακεραιότητα, από την καρδιά. Αυτό δίνει νόημα και με κάνει να νιώθω ζωντανή».
Αν ο καθένας μας καταφέρει να αναγνωρίσει αυτόν τον πυρήνα και να μείνει πιστός σε αυτόν, τότε η επιτυχία έρχεται ως συνέπεια. Και μαζί της, η πραγματική ευτυχία.
