Ο πόλεμος του air condition στο γραφείο κρύβει ένα έμφυλο χάσμα

Αν αναρωτιέσαι γιατί δουλεύεις μόνιμα μέσα σε ένα «ιγκλού», η απάντηση κρύβεται σε μια τεχνολογική λεπτομέρεια: τα πρότυπα του air condition βασίζονται στον άντρα της δεκαετίας του ’60 και από τότε δεν έχουν επικαιροποιηθεί ποτέ, αφήνοντας τις γυναίκες εκτός.

Κλιματισμός σημαίνει αναχρονισμός;

Για τις περισσότερες γυναίκες, το πρόβλημα δεν είναι απλώς θέμα γούστου ή προτίμησης. Τα σύγχρονα πρότυπα κλιματισμού βασίστηκαν σε ένα μοντέλο που δημιουργήθηκε στα μέσα του προηγούμενου αιώνα: έναν άντρα υπάλληλο γραφείου που φορούσε μάλλινο κοστούμι.

Εδώ, όμως, κρύβεται μια αλήθεια: κατά τη δημιουργία αυτών των προτύπων, οι γυναίκες αγνοήθηκαν παντελώς. Δεν έγινε ποτέ κανένα τεστ ή έρευνα με βάση τη γυναικεία θερμοκρασία, τον γυναικείο μεταβολισμό ή τις ανάγκες τους. Οι γυναίκες απλώς αποκλείστηκαν από την εξίσωση.

Το πιο εξοργιστικό είναι ότι, δεκαετίες μετά, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Παρά τα νέα επιστημονικά δεδομένα και τις αμέτρητες μελέτες που αποδεικνύουν το λάθος, τα περισσότερα κτίρια εξακολουθούν να ρυθμίζονται με βάση αυτή την αναχρονιστική υπόθεση του 1960. Ένα έμφυλο χάσμα που παραμένει, παρόλο που το εργατικό δυναμικό και το dress code έχουν αλλάξει ριζικά.

Το σκηνικό λίγο- πολύ γνωστό: Γυναίκες να αφήνουν ζακέτες και εσάρπες μόνιμα στα γραφεία τους. Όχι επειδή το επιβάλλει ο καιρός έξω, αλλά επειδή το απαιτούν τα κτίρια στα οποία δουλεύουν. Αυτή η καθημερινή προσαρμογή έχει γίνει τόσο ρουτίνα για τον μισό πληθυσμό, που πλέον περνάει απαρατήρητη. Ωστόσο, όλες αυτές οι μικρές κινήσεις συσσωρεύονται.

Κάθε αλλαγή που κάνεις για να επιβιώσεις σε χώρους σχεδιασμένους για την άνεση κάποιου άλλου, καταναλώνει ενέργεια, που οι περισσότεροι άντρες δεν χρειάζεται καν να σκεφτούν. Είναι ένα «χάσμα πνευματικού χώρου»: η αθόρυβη γνωστική εργασία που απαιτείται για να προσαρμοστείς σε περιβάλλοντα που δεν σχεδιάστηκαν ποτέ με γνώμονα εσένα. Και που συχνά, κανείς δεν μοιάζει ότι θέλει να επαναξιολογήσει.

 Air condition: Όταν το «φυσιολογικό» σημαίνει απλά «αντρικό»

Το air condition είναι απλώς ένα παράδειγμα ενός ευρύτερου, προβληματικού μοτίβου αδιαφορίας:

• Crash test αυτοκινήτων:

Τα ανδρείκελα δοκιμών (crash test dummies) ιστορικά σχεδιάζονταν με βάση το αντρικό σώμα, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες τραυματισμού σε τροχαία.

• Μέσα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ):

Από την ιατρική μέχρι τις κατασκευές, οι στολές και τα εργαλεία έχουν αντρικές αναλογίες, αφήνοντας τις γυναίκες να εργάζονται με εξοπλισμό που δεν εφαρμόζει σωστά και δεν τις προστατεύει επαρκώς.

Ξανά και ξανά, ο «μέσος» άνθρωπος στα πρότυπα σχεδιασμού αποδεικνύεται ότι είναι άντρας. Το ίδιο ισχύει και για τη θερμοκρασία του γραφείου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Δανός μηχανικός Povl Ole Fanger ανέπτυξε ένα μοντέλο θερμικής άνεσης, το οποίο έγινε η βάση για τα σύγχρονα συστήματα HVAC (θέρμανσης, αερισμού και κλιματισμού).

Το μοντέλο βασίστηκε σε τυποποιημένες υποθέσεις για τον μεταβολικό ρυθμό και τη μόνωση των ρούχων των τυπικών εργαζομένων της εποχής. Δηλαδή αντρών που φορούσαν σακάκι, πουκάμισο, παντελόνι, κάλτσες και σκαρπίνια. Η πλειονότητα των δημόσιων κλιματιζόμενων χώρων σήμερα εξακολουθεί να ρυθμίζει τον θερμοστάτη με βάση αυτό ακριβώς το πρότυπο, χωρίς να ενσωματώσει νέα δεδομένα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι το γυναικείο σώμα. Είναι τα πρότυπα σχεδιασμού που θεωρούμε «φυσιολογικά». Και το «φυσιολογικό» σχεδόν πάντα σημαίνει αντρικό.

Η επιστήμη πίσω από τη διαφορά θερμοκρασίας

Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες και οι άντρες ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματός τους διαφορετικά. Αν και η εσωτερική θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος είναι παρόμοια, ο τρόπος με τον οποίο παράγεται και διατηρείται η θερμότητα διαφέρει σημαντικά:

• Μεταβολικός ρυθμός & μυϊκή μάζα:

Οι άντρες έχουν γενικά μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, η οποία παράγει περισσότερη θερμότητα.

• Σωματικό Λίπος:

Οι γυναίκες έχουν γενικά υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, το οποίο μονώνει τον πυρήνα του σώματος, αλλά μειώνει τη μεταφορά θερμότητας προς το δέρμα, κάνοντας τα άκρα (χέρια και πόδια) να κρυώνουν πιο εύκολα.

• Ορμόνες:

Tα οιστρογόνα επηρεάζουν τη συστολή των αιμοφόρων αγγείων, επηρεάζοντας την κυκλοφορία του αίματος και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας σε κρύα περιβάλλοντα.

O πόλεμος του air condlition δεν συμφέρει κανέναν

Αυτά τα απαρχαιωμένα πρότυπα θερμικής άνεσης είναι πολύ πιθανό να μας κάνουν όλους να δυσφορούμε. Μάλιστα, δεν αποκλείεται πλέον να τουρτουρίζουν και οι άντρες. Οι άντρες δεν ντύνονται πια όπως ο μέσος υπάλληλος γραφείου του 1960. Τα 3 pieces μάλλινα κοστούμια έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από μπλουζάκια πόλο, sneakers, βαμβακερά πουκάμισα, παντελόνια chinos και T-shirts. Το αρχικό μοντέλο υπέθετε στρώματα ρούχων που οι περισσότεροι άνδρες δεν φορούν πια.

Αυτό είναι που κάνει τους πολέμους του air condlition κάτι παραπάνω από ένα απλό αστείο του γραφείου. Αποκαλύπτουν ένα ακόμα έμφυλο χάσμα: ο σχεδιασμός προϊόντων και υπηρεσιών μπορεί να παραμένει ίδιος, ακόμα και όταν οι ανάγκες αλλάζουν. Παρά μάλιστα το γεγονός ότι η επιστήμη έχει πλέον όλα τα δεδομένα για επανεξέταση.

Η μείωση του υπερβολικού κλιματισμού όχι μόνο θα έκανε πολλούς χώρους εργασίας πιο άνετους, αλλά θα μείωνε και την κατανάλωση ενέργειας σε μια εποχή που η ζήτηση για ηλεκτρικό ρεύμα και το κόστος ψύξης εκτοξεύονται στα ύψη.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα πλησιάσεις το air condition, θυμήσου: δεν είναι θέμα γκρίνιας, είναι θέμα κοινής λογικής και βιωσιμότητας.