Η Μάγδα Φύσσα 13 χρόνια μετά τη δολοφονία του Παύλου μάς θυμίζει ότι τίποτα δεν χαρίζεται
- 18 ΣΕΠ 2026

13 χρόνια μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από τη Χρυσή Αυγή, ο χώρος των Λιπασμάτων μετατράπηκε για ακόμη ένα ετήσιο ραντεβού σε σημείο αναφοράς για τους αγώνες απέναντι στον φασισμό, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη του αντιφασίστα καλλιτέχνη.
Η συγκινητική ομιλία της Μάγδας Φύσσα
Πλημμύρισε από κόσμο για άλλη μια χρονιά ο πολυχώρος των Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα, όπου χιλιάδες πολίτες συνέρρευσαν το βράδυ της Πέμπτης 17 Σεπτεμβρίου για τη μεγάλη συναυλία αφιερωμένη στον Παύλο Φύσσα. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την παραμονή της κεντρικής αντιφασιστικής πορείας, τιμώντας τη μνήμη του μουσικού που δολοφονήθηκε από τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής στις 18 Σεπτεμβρίου 2013.
Η πλέον φορτισμένη στιγμή της βραδιάς σημειώθηκε γύρω τα μεσάνυχτα- την ώρα που συμπίπτει με τη στιγμιαία δολοφονία του Παύλου- όταν ανέβηκε στο βήμα η μητέρα του, Μάγδα Φύσσα.
Με σπασμένη φωνή και έκδηλη τη συγκίνηση, η Μάγδα Φύσσα απηύθυνε ένα ηχηρό αντιφασιστικό κάλεσμα, εισπράττοντας το θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα των συγκεντρωμένων. «Να κρατάτε τη γροθιά σας ψηλά. Τίποτα δεν χαρίζεται. Όλα τα κερδίζουμε. Καλό ξημέρωμα και φως στα σκοτάδια τους».
Ολόκληρο το μήνυμα της Μάγδας Φύσσα
«Εδώ και εσείς, εδώ και εγώ, αυτό το ξημέρωμα. Τα καταφέραμε. Φτάσαμε πάλι εδώ. Ασήκωτο αυτές τις ημέρες το εδώ, το τώρα, το παρόν που ορμάει προς το μέλλον. Βαραίνουν τα πόδια. Το σώμα μουδιάζει. Δαγκώνεις την καρδιά και λες ‘’ προχώρα, έχει κι άλλη ανηφόρα’’.
13 χρόνια. 13 πρωτοχρονιές. 13 φορές που ξεκίνησε η Μεγάλη Εβδομάδα για να φτάσει στην Ανάσταση. 13 καλοκαίρια. 13 πρωτοβρόχια. Βρέχει και έχει αντάρα 13 χρόνια. Τίποτα δεν καθαρίζει πια τα σύννεφα στον ουρανό και εγώ παλεύω κάθε ημέρα, 13 χρόνια, να σε βρω ανάμεσά τους.
Σκέφτομαι τα παιδιά που κοιτούν τα σύννεφα και αναρωτιούνται με τι μοιάζουν. Έτσι και εγώ. Άλλες φορές μοιάζεις με λουλούδι, άλλες φορές με πουλί. Είσαι κύμα και μαζί βράχος. Αστραπή και βροντή.
Παύλο, αυτή είναι η πιο δύσκολη ώρα. Η στιγμή του μεγάλου σπαραγμού. Όλες οι μνήμες χορεύουν στο πιο πένθιμο μοιρολόι. Όλος ο πόνος σπαρταρά στο μυαλό και στην καρδιά.
Η ζωή κυλά, παιδί μου. Βρίσκει τον τρόπο και κυλά. Και με θυμώνει αν και ξέρω πως αυτό πρέπει να γίνει. Ανοίγω κάθε μέρα τα παντζούρια, βάζω το φαγητό στη φωτιά, ξεχειλίζει ο καφές στο μπρίκι, ποτίζω τα λουλούδια, γελάω σα να ξεχνιέμαι, κλαίω σαν από πάντα.
Ρωτάνε πώς πέρασαν 13 χρόνια. Εγώ θα τους πω… Μάλλον όχι. Τι να πω; Ποιος θα καταλάβει; Κανείς δεν χρειάζεται να καταλάβει γιατί θα σημαίνει ότι το ζει και ο ίδιος. Ρωτάνε και ξαναρωτάνε. Λες και περιγράφεται η απουσία.
Το να ξεσκονίζεις παλιές φωτογραφίες γιατί δεν έχεις καινούργιες. Να κοιτάς και να φαντάζεσαι πώς θα ήταν το παιδί σου με ρυτίδες και γκρίζα μαλλιά.
Αυτές οι ημέρες που δεν ανήκω πουθενά, ούτε καν στον ίδιο μου τον εαυτό, αυτές τις ημέρες εξακολουθείς να δίνεις νόημα. Εξαιτίας σου γέμισα ζωή και τώρα που έφυγες, ζω γιατί υπήρξες παιδί μου.
Παύλο μου, αγόρι μου. Μάτια που έβλεπαν το απέραντο. Σ’ ευχαριστώ για τη ζωή που μοιραστήκαμε.
Αυτό το βράδυ που με σκίζει κάθε Σεπτέμβρη στα δύο. Στο ορκίζομαι παιδί μου, αν ήξερα ότι θα σε γεννήσω και θα σε πάρουν έτσι από κοντά μας, πάλι το ίδιο θα έκανα. Μου έδωσες τόση ευτυχία στα χρόνια που υπήρξαμε μαζί, που αντέχω τον πόνο για 10 ζωές.
Θα τα πέρναγα όλα από την αρχή, αρκεί να σε έβλεπα ξανά για λίγο, τόσο λίγο.
Σας ευχαριστώ όλες και όλους που είστε και φέτος εδώ, που μετράμε μαζί τα χρόνια. Να είστε καλά, να παλεύετε. Να κρατάτε τη γροθιά σας ψηλά. Τίποτα δεν χαρίζεται. Όλα τα κερδίζουμε. Καλό ξημέρωμα και φως στα σκοτάδια τους. Σας ευχαριστώ».
13 χρόνια μετά τη δολοφονία Φύσσα: Η μνήμη γίνεται αντίσταση
Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα ήταν η στιγμή που η κοινωνία κοίταξε κατάματα τον φασισμό. Ήταν το τέλος της αθωότητας και η αρχή μιας μεγάλης μάχης για τη δημοκρατία.
13 χρόνια μετά, έχουμε χρέος να θυμόμαστε. Να θυμόμαστε όχι μόνο τον Παύλο, αλλά και όλα τα θύματα του μίσους. Να θυμόμαστε ότι η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη· χρειάζεται διαρκή υπεράσπιση.
Η Μάγδα Φύσσα είπε κάποτε: «Αυτό που κέρδισε ο Παύλος εκείνο το βράδυ είναι η ελευθερία. Αυτό που σκότωσε, είναι ο φόβος». Αυτή είναι η παρακαταθήκη του. Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τη συνεχίσουμε.