ΕΜΦΥΛΗ ΒΙΑ

H σκηνοθέτιδα Mania Akbari κατηγορεί τον Abbas Kiarostami για λογοκλοπή και βιασμό

Facebook.com/Mania Akbari

Ο Abbas Kiarostami έφυγε από τη ζωή το 2016 και τιμήθηκε για το έργο του από σινεφίλ σε όλο τον κόσμο. Ο Ιρανός σκηνοθέτης είχε αφήσει πίσω του σημαντικές ταινίες, όπως οι The Taste of Cherries, Certified Copy και η τριλογία Where is my friend’s house?, And Life Goes On, Through the Olive Trees. Ανάμεσα στα έργα του ήταν και το Ten το οποίο παρουσίασε στο Φεστιβάλ των Καννών το 2002. Η ταινία δέχθηκε διθυραμβικές κριτικές και για την ερμηνεία της ηθοποιού που έπαιζε στις 10 ιστορίες που αποτελούσαν το film. Το όνομά της ήταν Mania Akbari κι είναι η γυναίκα που μέσα από μία επιστολή της στην εταιρεία παραγωγής MK2 ισχυριζεται σήμερα, ότι ο Abbas Kiarostami έκλεψε το έργο της. Τον κατηγορεί ταυτοχρόνως και για κάτι πολύ πιο σοβαρό, τον βιασμό της.

«Για πολλά χρόνια ήρθα αντιμέτωπη με το τραύμα της κακοποίησης μου, που ξεκίνησε με τις εμπειρίες μου με τον Abbas Kiarostami κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του Ten και μετά από αυτά», ξεκίνα η επιστολή της σκηνοθέτη και ηθοποιού Mania Akbari. «Με την υποστήριξη του θεραπευτή μου και των φεμινιστών και ακτιβιστών φίλων μου, είμαι τώρα σε θέση να μιλήσω ανοιχτά για ό,τι συνέβη εκείνη την περίοδο της ζωής μου και πιο συγκεκριμένα για τα ψέματα που έχουν ειπωθεί για τη δημιουργία της ταινίας και την πίεση που μου ασκήθηκε να διατηρήσω αυτά τα ψέματα», συνέχισε.

Όπως υποστηρίζει η Mania Akbari «Σε αντίθεση με όσα είπε, ο Abbas Kiarostami δεν σκηνοθέτησε αυτή την ταινία, δεν έγραψε το σενάριό της. Όλο το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν δικό μου».

Η επιστολή που απευθυνόταν στην εταιρεία, που είχε αναλάβει την παραγωγή σε πολλές από τις ταινίες του Kiarostami, απέκτησε μεγαλύτερη δημοσιότητα όταν ο λογαριασμός του χρήστη του Twitter Roaming Words, την αναδημοσίευσε. «Ως κάποιος που έχει γνωρίσει και πάρει συνέντευξη από τη Mania Akbari μετά τον θάνατο του Kiarostami, και βρίσκεται στη λίστα παραληπτών της από τότε, αυτό ήρθε να με σοκάρει», έγραψε ο χρήστης του Twitter παραθέτοντας σε μία σειρά από φωτογραφίες το πλήρες κείμενο της επιστολής.

Όπως αναφέρει σε αυτή η Mania Akbari, είχε ξεκινήσει να τραβά πλάνα για το Ten σαν ένα προσωπικό project μετά από μία συζήτησή της με τον ψυχοθεραπευτή της. Εκείνος είδε το υλικό και «το ερωτεύτηκε». «Δανείστηκε το υλικό από μένα για να το χρησιμοποιήσει και να γράψει ένα σενάριο. Κανένα σενάριο δεν παράχθηκε από αυτό. Αντίθετα, το υλικό μου υπέστη επεξεργασία από τον Kiarostami και προβλήθηκε ως Ten. Η ταινία προβλήθηκε στις Κάννες και διαγωνίστηκε για τον Χρυσό Φοίνικα», σημειώνει η Mania Akbari.

Mania Akbari Abbas Kiarostami ΟAbbas Kiarostami στο Φεστιβάλ των Καννών το 2010. / @2022 Mark Mainz/AP Images
ΟAbbas Kiarostami στο Φεστιβάλ των Καννών το 2010.

Η Mania Akbari κατηγορεί τον σκηνοθέτη που πέθανε το 2016 για λογοκλοπή

Βρέθηκε κι εκείνη στη συνέντευξη Τύπου για την ταινία και τον άκουσε να λέει μπροστά σε εκατοντάδες ανθρώπους «ότι εκείνος είχε γράψει και σκηνοθετήσει την ταινία. Τους είπε ότι μου μιλούσε μέσα από ένα ακουστικό κρυμμένο στο hijab μου. Ήμουν μία νεαρή και άγνωστη Ιρανή, που καθόταν δίπλα σε έναν ισχυρό και διεθνώς αναγνωρισμένο σκηνοθέτη, παρακολουθώντας με τρόμο καθώς έλεγε ψέματα στον κόσμο και έκλεβε το υλικό μου κάτω από τη μύτη μου. Ήταν το πρώτο, αλλά όχι το πιο επώδυνο μέρος μίας καμπάνιας ψευδών, χειραγώγησης και υποτίμησης που κράτησε έναν χρόνο», γράφει χαρακτηριστικά η Mania Akbari.

Η Mania Akbari μετά από την ταινία Ten σημείωσε μία αξιόλογη πορεία μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Το 2007 γύρισε το sequel του Ten, με τίτλο 10+4, που συνέπεσε με την εποχή που διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού. Λόγω προβλημάτων που αντιμετώπισε με τις άδειες των γυρισμάτων του ντοκιμαντέρ From Tehran to London λίγο καιρό αργότερα, μετακόμισε μόνιμα στο Λονδίνο. Εκεί συνέχισε να δουλεύει δημιουργώντας ντοκιμαντέρ και ταινίες. Εκεί ήταν που μάζεψε όλες τις δυνάμεις της για να μοιραστεί τη δική της αλήθεια για το Ten.

Η αποκάλυψη για τον βιασμό της

«Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία 20 χρόνια, τόσο στη δική μου ζωή, όσο και γενικότερα στον κόσμο. Αυτού του είδους η συμπεριφορά από ισχυρούς άνδρες στη βιομηχανία μας έχει αμφισβητηθεί ολοένα και περισσότερο κι εγώ δεν είμαι πια η αφελής γυναίκα που ήμουν κάποτε. Είμαι μία σκηνοθέτις που αντιμετωπίζεται με σεβασμό, με τη δική μου φωνή και τη δική μου δύναμη. Ζω στο Λονδίνο όπου έχω την ελευθερία να πω την αλήθεια και η αλήθεια είναι το πιο σημαντικό πράγμα για μένα», αναφέρει στη συνέχεια. Το κίνημα #MeToo έφερε και στο Ιράν την ανάγκη σε γυναίκες να μιλήσουν για κακοποιήσεις με δράστες παντοδύναμους καλλιτέχνες. Γέννησε την ανάγκη να σπάσει το τεράστιο ταμπού γύρω από τον βιασμό στη χώρα τους.

Για τη Mania Akbari η κακοποιητική συμπεριφορά δεν περιορίστηκε στην ίδια, αλλά και στην οικογένειά της. «Στην ταινία εμφανίζεται η κόρη μου, Amina (κάποτε ο γιος μου Amin) και οι αδερφές μου, Roya και Mandana. Όλες νιώθουν το ίδιο. Δεν νιώθουμε πλέον άνετα να προβάλλεται αυτή η ταινία. Το πιο επώδυνο πράγμα σχετίζεται με τις σκηνές της Amina, που ήταν τότε παιδί και οι προσωπικές της καταγραφές έχουν εκτεθεί στον κόσμο. Μέσα από ψέματα και χειραγώγηση, η δική μου τέχνη έχει γίνει κτήμα του Kiarostami ως μέρος της κληρονομιάς του», σημειώνει. Κι έπειτα, επιγραμματικά αναφέρεται στον βιασμό της.

«Δεν θα συνεχίσω να δέχομαι τις προβολές του Ten ως μέρος της κληρονομιάς ενός άνδρα που με κακοποίησε, με βίασε και με παρενόχλησε σωματικά και ψυχικά», εξήγησε η Mania Akbari.

H κόρη της μιλά για την εξαπάτησή της από τον Abbas Kiarostami

Η σκηνοθέτις από το Ιράν που ζει πλέον στο Λονδίνο, τόνισε στη συνέχεια ότι κάθε χρήση των εικόνων ή των ονομάτων της οικογένειάς της στην ταινία Ten θα απαντηθεί διά της νομικής οδού. «Η μάχη μου είναι μία μάχη ενάντια στην ηγεμονία, την κακοποίηση και τις απειλές που προέρχονται από την εξουσία. Είναι ένας αγώνας να αποκαλύψω τις σχέσεις μεταξύ των ανώτερων και των κατώτερων, πώς αναγκάζουν τους υφιστάμενούς τους να υπακούν. Είναι μία μάχη που αποκαλύπτει πώς η εξουσία απαλλοτριώνει τη δημιουργικότητα, τις ιδέες, ακόμα και την ίδια την ύπαρξη εκείνων που δεν έχουν δύναμη», αναφέρει στην επιστολή της.

Η Mania Akbari μιλά κατά του Abbas Kiarostami αρκετά χρόνια μετά τον θάνατό του, και ισχυρίζεται ότι η αλήθεια είναι αυτή που μοιράζεται εκείνη. Σημειώνει ότι η δύναμη της αλήθειας είναι πάνω από κάθε άλλη δύναμη κι ότι με το να φωτίζει τέτοιες καταστάσεις «η ιστορία και η ιδεολογία της εξουσίας αμφισβητείται». «Παλεύει», όπως λέει, «για την επόμενη γενιά, ώστε αυτή να μη βιώσει εμπειρίες σαν τις δικές μου και της κόρης μου».

Η Amina Maher, η κόρη της Mania Akbari ολοκληρώνει αυτή την επιστολή με τη δική της συμβολή. Εξηγεί ότι δεν είχε δώσει ποτέ την συγκατάθεσή της για την προβολή της ταινίας, ενώ σημειώνει ότι από 34 λεπτά που εμφανίζεται στο film, μόνο για τα 2 ήξερε ότι κάποιος την κινηματογραφούσε.

«Τα τραύματα της ζωής ενός παιδιού έγιναν προϊόν για την εταιρεία σας και υλικό για τον Abbas Kiarostami να προσποιηθεί τις σκηνοθετικές του ικανότητες», σημειώνει μεταξύ άλλων. Όπως λέει η Amina Maher, είχε κι εκείνη βιώσει βιασμό στην παιδική της ηλικία και μόνο αφού μπόρεσε να σπάσει τη σιωπή της γι’ αυτό το τραύμα και να κάνει το coming out της ως queer trans γυναίκα, μπόρεσε να μιλήσει για την ταινία Ten.

«Κουβαλάω την πίεση αυτής της ταινίας από την παιδική μου ηλικία κι είμαι εδώ να σας ζητήσω να αποκαλύψετε τις αλήθειες της ταινίας για το πώς δημιουργήθηκε και να σταματήσετε τη διανομή της αμέσως. Δεν συναινώ στο να προβάλλεται στον κόσμο η παιδική μου, προσωπική ζωή με αυτόν τον τρόπο. Έχει καταστροφικές συνέπειες για μένα», καταλήγει η κόρη της Mania Akbari.