ΙΣΟΤΗΤΑ ΦΥΛΩΝ

Φόρος μητρότητας: Το 88% του μισθολογικού χάσματος έχει να κάνει με το αν θες ή έχεις παιδί

Alyssa Jane/Unsplash+

Στα χαρτιά, όλοι χειροκροτούν τη «σούπερ εργαζόμενη μαμά». Στην πράξη, η αγορά εργασίας την «τιμωρεί» με άμεση μείωση αποδοχών κατά 40% και συχνά ανύπαρκτες υποδομές φροντίδας. Μια νέα έκθεση στη Γαλλία βάζει σκληρούς αριθμούς σε μια πραγματικότητα που οι γυναίκες βιώνουν στο πετσί τους.

Αν είσαι γυναίκα στην αγορά εργασίας, το σενάριο σού είναι μάλλον οικείο. Σε μια συνέντευξη για δουλειά, κάπου ανάμεσα στις ερωτήσεις για τα δυνατά σου σημεία και το πού βλέπεις τον εαυτό σου σε 5 χρόνια, πέφτει στο τραπέζι έμμεσα ή ευθέως, η ερώτηση-παγίδα: «Σκέφτεσαι να κάνεις οικογένεια;». Και κάπως έτσι, η επαγγελματική σου αξία παύει να μετριέται με βάση το βιογραφικό σου και αρχίζει να ζυγίζεται με βάση τη βιολογία σου. Τα στοιχεία που έφερε στο φως μια πρόσφατη έκθεση του Ανώτατου Συμβουλίου για την Ισότητα στη Γαλλία (Haut Conseil à l’Égalité) δεν αφήνουν περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Το 88% του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν οφείλεται σε έλλειψη φιλοδοξίας, ούτε σε «αδυναμία» διαπραγμάτευσης. Οφείλεται σε έναν και μόνο παράγοντα: στην απόκτηση ενός παιδιού.

Αυτό που η κοινωνία μάς έμαθε να ονομάζουμε «ευτυχές γεγονός», η αγορά εργασίας το μεταφράζει σε άμεση οικονομική και επαγγελματική ποινή. Αμέσως μετά τον τοκετό, οι μητέρες βλέπουν το εισόδημά τους να κατακρημνίζεται κατά 40%. Κι αν νομίζεις ότι πρόκειται για μια προσωρινή κάμψη μέχρι να μπει το παιδί στον παιδικό σταθμό, οι αριθμοί σε διαψεύδουν: χρόνια αργότερα, το «πέναλτι» της μητρότητας παραμένει καθηλωμένο κοντά στο 30%.

Οι νέες μητέρες βγαίνουν εκτός εργασιακού παιχνιδιού μέσα σε 12 μήνες

Υπάρχει ένας μύθος ότι οι γυναίκες αποσύρονται σιγά-σιγά από τις θέσεις ευθύνης στην πορεία των ετών. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο βίαιη. Οι γυναίκες δεν αποχωρούν οικειοθελώς. Ωθούνται εκτός συστήματος μέσα στους πρώτους 12 μήνες από τη γέννηση του παιδιού τους.

Μέσα σε αυτόν τον πρώτο κρίσιμο χρόνο, το 67% των μητέρων αναγκάζεται να αλλάξει την επαγγελματική του κατάσταση, έναντι μόλις 31% των πατέρων. Η ανισότητα αποτυπώνεται ακόμα πιο ωμά στη μετάβαση σε καθεστώς μερικής απασχόλησης: το 37% των μητέρων «κατεβάζει ταχύτητα» περνώντας σε part-time ρόλους (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εξέλιξη και τη σύνταξή τους), τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό στους άνδρες αγγίζει μόλις το 5%. Την ίδια ώρα, μόλις το 8% των πατέρων παίρνει άδεια μετά την επιστροφή της μητέρας στην εργασία, αφήνοντας ολόκληρο το βάρος της μετάβασης στις δικές της πλάτες.

Η προκατάληψη ξεκινά πριν καν πατήσεις το πόδι σου στο γραφείο

Φόρος μητρότητας: Το 88% του μισθολογικού χάσματος έχει να κάνει με το αν θες ή έχεις παιδί

Από τα πιο εξοργιστικά κομμάτια της έρευνας, είναι ότι η «τιμωρία» προηγείται της ίδιας της μητρότητας. Σύμφωνα με τα δεδομένα, το 35% των γυναικών ηλικίας 25-34 ετών δηλώνει ότι ερωτάται για τα οικογενειακά του σχέδια κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων εργασίας.

Ακόμα χειρότερα, βιογραφικά που αφήνουν να εννοηθεί εγκυμοσύνη ή πλάνα δημιουργίας οικογένειας έρχονται αντιμέτωπα με ποσοστό απόρριψης που φτάνει το 85%, αφήνοντας στις υποψήφιες μόλις 15% πιθανότητες για μια δεύτερη κλήση.

Εταιρική υποκρισία με περιτύλιγμα «θαυμασμού»

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και η μεγαλύτερη αντίφαση της σύγχρονης εργασιακής κουλτούρας. Από τη μία, οι εταιρείες εκθειάζουν τις εργαζόμενες μητέρες για την ικανότητά τους να διαχειρίζονται πολλαπλά μέτωπα, να κάνουν multitasking και να φέρνουν εις πέρας σύνθετες καταστάσεις στο σπίτι και στο γραφείο. Από την άλλη, διατηρούν άκαμπτα συστήματα που τις τιμωρούν ακριβώς γι’ αυτό που ανέλαβαν να φέρουν εις πέρας. Τα νούμερα για τις εταιρικές υποδομές είναι αποκαλυπτικά:

  • Το 44% των εργοδοτών προσφέρει 0 ημέρες άδειας με αποδοχές για τη φροντίδα ενός άρρωστου παιδιού.
  • Μόλις το 21% συμβάλλει στα έξοδα παιδικής φροντίδας.
  • Μόνο το 7% παρέχει πρόσβαση σε εταιρικό βρεφονηπιακό σταθμό.
  • Ένα μικροσκοπικό 1% επεκτείνει την άδεια μητρότητας πέρα από το ελάχιστο όριο που ορίζει ο νόμος.

Όσο αντιμετωπίζουμε τη φροντίδα ως ένα «ιδιωτικό», αόρατο και δωρεάν βάρος που αφορά αποκλειστικά τις γυναίκες, η «γυάλινη οροφή» θα παραμένει άθραυστη. Η φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, ούτε προσωπικό χόμπι. Είναι κρίσιμη εταιρική και κοινωνική υποδομή.

Αν οι επιχειρήσεις θέλουν πραγματικά να κρατήσουν τα γυναικεία ταλέντα στην ηγεσία, η ευελιξία στην επιστροφή από την άδεια μητρότητας και η ουσιαστική στήριξη και των 2 γονέων δεν είναι προαιρετικά προνόμια. Είναι βιώσιμη στρατηγική.

Exit mobile version