Claudia Sheinbaum: Η αριστερή πρόεδρος των φτωχών διοργανώνει το Μουντιάλ 2026 με τον Donald Trump

Η πρόεδρος Claudia Sheinbaum είναι μια από τις πιο δημοφιλείς δημοκρατικά εκλεγμένες ηγέτιδες στον κόσμο

Το ποσοστό αποδοχής της κυμαίνεται περίπου στο 70% ή και περισσότερο, σίγουρα ξεχωρίζει από το κύμα των συντηρητικών και ακροδεξιών ηγετών που εκλέχθηκαν σε όλη την Αμερική τα τελευταία χρόνια. Η πρώην δήμαρχος της Πόλης του Μεξικού, μετά την εκλογή της το 2024, ως η πρώτη γυναίκα στο αξίωμα της Προέδρου του Μεξικού, θέσπισε καθολική υγειονομική περίθαλψη για όλα τα 133 εκατομμύρια πολίτες, εισάγοντας δωρεάν περίθαλψη ανεξάρτητα από την εργασία ή το ασφαλιστικό καθεστώς. Κι αυτή είναι μια από τις εκατοντάδες διαφορές της Claudia Sheinbaum με τον Donald Trump.

Είναι υπέρ της δωρεάν δημόσιας εκπαίδευσης, γιατί πιστεύει ότι «η εκπαίδευση είναι δικαίωμα, όχι εμπόρευμα». Ακόμη μια τεράστια διαφορά με τον πρόεδρο της συνδιοργανώτριας χώρας του FIFA World Cup 2026. Οι ΗΠΑ, το Μεξικό και ο Καναδάς είναι οι 3 χώρες οι οποίες θα συνδιοργανώσουν το Μουντιάλ 2026. 

Εγγονή Βουλγάρων και Λιθουανών Εβραίων που διέφυγαν από την Ευρώπη για τη Λατινική Αμερική. Έχει 3 πεταλούδες τατουάζ στον ώμο της, που αντιπροσωπεύουν την ίδια και τα 2 παιδιά της. Είναι ακαδημαϊκός, πρώην καθηγήτρια, κλιματολόγος με διδακτορικό στην ενεργειακή μηχανική. Η Claudia Sheinbaum έχει απογοητεύσει τους οικολόγους επιδιώκοντας την «ενεργειακή κυριαρχία» κυρίως μέσω της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Pemex, αντί για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Είναι η προστατευόμενη του προηγούμενου προέδρου, Andrés Manuel López Obrador. Ορισμένα μέλη της αντιπολίτευσης αποκάλεσαν την Claudia Sheinbaum «presirvienta», συνδυάζοντας τις λέξεις «πρόεδρος» και «υπηρέτρια». Στο κυβερνών κόμμα, υπάρχει σαφώς μια διχόνοια μεταξύ των τεχνοκρατών (του λαού της Sheinbaum) και των αληθινών πιστών, οι οποίοι αυτοαποκαλούνται los puros, «οι αγνοί» (του λαού του Amlo, του προκατόχου της).   

Σε ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε από υποστηρικτές της Morena (του κόμματός της Movimiento Regeneración Nacional), η Claudia Sheinbaum θυμήθηκε ότι η πρώτη νύχτα που πέρασε μακριά από το σπίτι σε ηλικία 15 ετών ήταν για να ενταχθεί σε «μια ομάδα μητέρων που αναζητούσαν τα παιδιά τους που είχαν εξαφανιστεί για πολιτικούς λόγους από το κράτος». Επικεφαλής τους ήταν η Rosario Ibarra de Piedra, της οποίας ο γιος ανήκε σε μια κομμουνιστική ομάδα και είχε μεταφερθεί σε μια άγνωστη τοποθεσία. Η Rosario Ibarra de Piedra ίδρυσε την πρώτη εθνική ένωση μητέρων εξαφανισμένων το 1977. 

Οι ομοιότητες με τον Donald Trump όμως βγάζουν μάτι

Η στρατιωτικοποίηση της χώρας από την Morena έχει επικριθεί έντονα από διεθνείς οργανισμούς. Το γραφείο του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Μεξικό αντιτάχθηκε στην ενσωμάτωση της Εθνοφρουράς στον στρατό, μεταξύ των πολλών καθηκόντων τους, τα μέλη της Εθνοφρουράς συλλαμβάνουν πλέον ξένους μετανάστες που προσπαθούν να περάσουν από το Μεξικό στις ΗΠΑ.

Μια ομάδα ερευνητών δημοσιογράφων, η Quinto Elemento Lab, έχει καταγράψει εκτενώς περιπτώσεις όπου κρατικές δυνάμεις, και όχι απλώς κοινοί εγκληματίες, έχουν διαπράξει εξαφανίσεις.    

Η πρόεδρος δεν έχει δώσει ούτε μία συνέντευξη από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της. Αντ’ αυτού, όλοι οι δημοσιογράφοι προσκαλούνται θερμά στην mañanera, μια καθημερινή ενημέρωση Τύπου. Η δημοσιογράφος Rachel Nolan του Guardian την ρώτησε: «Ποιες προϋποθέσεις θα ήταν απαραίτητες για να μειωθεί η συμμετοχή του στρατού στη ζωή της χώρας;».

«Είναι νόμιμο. Αυτό είναι το πρώτο σημείο», ήταν η άμεση απάντησή της. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά η λογική είναι κυκλική: είναι νόμιμο επειδή η Morena ψήφισε νόμους που καθιστούν νόμιμη τη συμμετοχή του στρατού σε περισσότερες αρένες. Πιο ουσιαστικά, η Claudia Sheinbaum υπερασπίστηκε σθεναρά τις πολιτικές της Morena, βασισμένη στην πεποίθησή της ότι «ο μεξικανικός στρατός είναι ξεχωριστός, είναι μοναδικός στον κόσμο. Ο μεξικανικός στρατός δεν προέρχεται από τις ελίτ», είπε. Για να εξηγήσει, έδωσε μια σύντομη διάλεξη για την ιστορία του Μεξικού, σημειώνοντας ότι ο στρατός, στη σύγχρονη μορφή του, δημιουργήθηκε το 1913 για να αντιταχθεί σε ένα πραξικόπημα, που υποστηρίχθηκε από τον Αμερικανό πρέσβη, εναντίον του πρώτου ηγέτη της μεξικανικής επανάστασης.  

Αυτός είναι ο ορισμός του εθνικισμού και στο Μεξικό και παγκοσμίως.

Ας μιλήσουμε λίγο για τη σχέση των ΗΠΑ με το Μεξικό

Αφού έχασε περισσότερο από το ήμισυ του εδάφους του από τις ΗΠΑ τον 19ο αιώνα, το Μεξικό έχει δεχθεί εισβολή από τον βόρειο γείτονά του πολλές φορές, ακόμη και πρόσφατα το 1914. Η κυβέρνηση Trump έχει χαρακτηρίσει πολλά μεξικανικά καρτέλ «ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις», ανοίγοντας την πόρτα σε πιθανές στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ.

Ο πόλεμος των ναρκωτικών ξεκίνησε το 2006 , όταν ο πρόεδρος Felipe de Jesús Calderón Hinojosa  έστειλε τον στρατό σε άμεση σύγκρουση με τα καρτέλ. Οι ΗΠΑ ήταν παραπάνω από πρόθυμοι να ρίξουν λάδι στη φωτιά λόγω της υποτιθέμενης επιτυχίας, στην Ουάσιγκτον, του Σχεδίου Κολομβία (Plan Colombia), μιας πρωτοβουλίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που ξεκίνησε η κυβέρνηση Clinton  για την καταπολέμηση της παραγωγής και της εμπορίας ναρκωτικών στη χώρα. 

Στη συνέχεια, υπό την κυβέρνηση George W. Bush , οι ΗΠΑ δοκίμασαν ξανά την ίδια φόρμουλα, στέλνοντας χρήματα και εξοπλισμό στον μεξικανικό στρατό και εκπαιδεύοντάς τον. Όποια και αν ήταν τα πλεονεκτήματα του Σχεδίου Κολομβία – το οποίο αμφισβητείται έντονα από πολλούς Κολομβιανούς – το Σχέδιο Μεξικό αποδείχθηκε καταστροφικό. Μέχρι το τέλος της εξαετούς θητείας του Calderón, περίπου 60.000 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί. 14 χρόνια αργότερα, εκατοντάδες χιλιάδες είναι νεκροί.

Μεταξύ 2018 και 2020, κατά μέσο όρο ένα άτομο στο Μεξικό σκοτωνόταν κάθε 15 λεπτά

Ποιος ακριβώς σκοτώνεται και γιατί, συχνά είναι ασαφές. Μεταξύ των λόγων αυτής της αβεβαιότητας είναι ότι πολλοί πολιτικοί πληρώνονται από τα καρτέλ ναρκωτικών, και τα καρτέλ είναι βαθιά ριζωμένα στις μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας. Όταν ένας τοπικός αστυνομικός σκοτώνει έναν νεαρό άνδρα, το κάνει με την ιδιότητά του ως αστυνομικού που μάχεται εναντίον των καρτέλ; Ή μήπως με την ιδιότητά του ως ατόμου που πληρώνεται από τα καρτέλ; Συνήθως είναι αδύνατο να το γνωρίζουμε.

Οι έμποροι ναρκωτικών σκοτώνουν και «εξαφανίζουν» τακτικά νέους άνδρες και νεαρές γυναίκες, συχνά μετά από σεξουαλικές επιθέσεις. Σύμφωνα με αναφορές ομάδων όπως το Human Rights Watch και η Διεθνής Αμνηστία, μέλη των μεξικανικών δυνάμεων ασφαλείας κάνουν το ίδιο. Για όλους τους δράστες, η ατιμωρησία είναι ο κανόνας.