Άννα Παπαδοπούλου: «Η κατοχύρωση του όρου γυναικοκτονία είναι επιβεβλημένη»

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων, Μιχάλη Γιαννάκο, οι γυναικοκτονίες έχουν αυξηθεί κατά 36,1% την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα το πρώτο πεντάμηνο του 2026 η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δέχθηκε 2.098 κλήσεις για περιστατικά βίας. Ακόμα κι αν δεν διαβάσεις και δεν αναζητήσεις κανένα στατιστικό στοιχείο ξέρεις ότι η έμφυλη βία είναι έντονη στην Ελλάδα. Αρκούν 2-3 δελτία ειδήσεων τον μήνα για το συμπέρασμα. Κι όμως στην Ελλάδα η νομική κατοχύρωση του όρου γυναικοκτονία δεν προχωράει.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι ο όρος γυναικοκτονία διαχωρίζει την αξία της ανθρώπινης ζωής, ενώ ο όρος «φυλετική διάκριση» έχει ακουστεί και από νέους πολιτικούς φορείς, συγκεκριμένα την Ελπίδα για τη Δημοκρατία και τη Μαρία Καρυστιανού. Η αναγνώριση ενός υπαρκτού φαινομένου σε μια προσπάθεια να αλλάξουν οι συνθήκες που του επιτρέπουν να συνεχίζεται, ενώ θα έπρεπε να είναι αυτονόητη στην Ελλάδα του 2026 δεν είναι.

Στον αντίποδα (ανακουφιστικά) η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ., Άννα Παπαδοπούλου ως καλεσμένη στο vidcast Couch Politics του Rosa.gr μίλησε για την αναγκαιότητα της κατοχύρωσης του όρου γυναικοκτονία στον ποινικό κώδικα.

«Αυτό που συμβαίνει με τις γυναικοκτονίες είναι η ακραία έκφραση της έμφυλης βίας, την οποία η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών σε έναν βαθμό την έχουμε βιώσει. Νομίζω ότι είναι ένα τεράστιο κοινωνικό ζήτημα αυτή τη στιγμή», είπε αρχικά η Αναπληρώτρια Εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, του Αλέξη Τσίπρα, στη συνέντευξή της.

«Η κατοχύρωση του όρου (γυναικοκτονία) είναι επιβεβλημένη, κατ’ εμέ, στον ποινικό κώδικα. Όχι τόσο γι’ αυτό που λένε πολλοί “τα ισόβια είναι ισόβια”. Τρόποι υπάρχουν για την κατοχύρωση στον ποινικό κώδικα, αν θες και τη νομική μου άποψη. Θα μπορούσε να αφορά για παράδειγμα το αν θα αναγνωριστεί ελαφρυντικό ή όχι. Θα μπορούσε να αφορά την εκτέλεση της ποινής. Θα μπορούσε να αφορά κι άλλες εκφάνσεις το ζήτημα της κατοχύρωσης της νομικής ορολογίας αλλά το βασικό, το πρακτικό και συμβολικό, είναι η ορατότητα του ζητήματος: Να μπορείς να το διαπιστώσεις, να το καταγράψεις και έτσι να το αντιμετωπίσεις», συμπλήρωσε η Άννα Παπαδοπούλου.

Η ίδια τόνισε ότι το να ανοίγει η συζήτηση περί μη κατοχύρωσης του όρου γυναικοκτονία της φαίνεται «απίστευτο» το 2026. «Έχουμε σχεδόν κάθε εβδομάδα πια μια γυναικοκτονία και δεν είναι μόνο η γυναικοκτονία αλλά η έμφυλη βία σε διάφορες εκφάνσεις της. Είναι η διάκριση που υφίσταται η γυναίκα και επαγγελματικά», σημείωσε για το πλαίσιο μέσα στο οποίο συνεχίζουν να διατυπώνονται απόψεις όπως αυτή περί φυλετικής διάκρισης που σου ανέφερα παραπάνω.

«Απαιτείται μία πολιτική που αφορά και την πρόληψη φυσικά, το πώς η πολιτεία έρχεται να προλάβει αυτό το φαινόμενο», τόνισε η Άννα Παπαδοπούλου επισημαίνοντας ότι είναι απαραίτητη η εκπαίδευση των ανθρώπων που ασχολούνται με την έμφυλη βία, φέρνοντας ως παράδειγμα τη γυναικοκτονία της Κυριακής Γρίβα από τον πρώην σύντροφό της, έξω από το αστυνομικό τμήμα των Αγίων Αναργύρων.

«Χρειάζονται δομές ψυχοκοινωνικής στήριξης του περιβάλλοντος κι όχι των θυμάτων μόνο της έμφυλης βίας», εξήγησε έπειτα φέρνοντας ακόμα ένα τραγικό παράδειγμα των ελλείψεων της συνολικής αντιμετώπισης του φαινομένου. «Στην Καλαμάτα τα παιδιά έμειναν στο νοσοκομείο γιατί δεν υπήρχε μια άμεση ανταπόκριση της πολιτείας για το πού θα πάνε αυτά τα παιδιά», ανέφερε για τη γυναικοκτονία μίας μητέρας 2 παιδιών από τον πατέρα τους τον περασμένο Ιούνιο.

Στο Ladylike δεν έχουμε κουραστεί να γράφουμε για την ανάγκη της νομικής κατοχύρωσης του όρου γυναικοκτονία από το 2021. Το να τις λέμε απλά με το όνομά τους, κοινωνικά ή επικοινωνιακά δεν αρκεί. Όπως έλεγε τότε η δικηγόρος Θεσσαλονίκης, Ανθή Αργυρίου η θεσμοθέτησή του δεν θα αναδείκνυε απλά το φαινόμενο, αλλά θα ήταν ένα πρώτο βήμα ως προς την αντιμετώπισή του. «Θα έχει αντίκτυπο στους επόμενους εν δυνάμει δράστες», σημείωνε και τόνιζε ότι ίσως «θα ήταν αποτελεσματικότερη ως επιβαρυντική μορφή της ανθρωποκτονίας».

Η γυναικοκτονία είναι η δολοφονία μίας γυναίκας ή ενός κοριτσιού εξαιτίας του φύλου του. Ο γενικός ορισμός της γυναικοκτονίας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων:

• τη δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο,
• τον βασανισμό και τη δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα μισογυνισμού,
• τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών ως «εγκλήματα για λόγους τιμής»,
• τη στοχευμένη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών στο πλαίσιο ένοπλων συγκρούσεων,
• τη δολοφονία γυναικών λόγω προίκας,
• τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών εξ’ αιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού τους και της ταυτότητας φύλου,
• τη δολοφονία αυτόχθονων γυναικών και κοριτσιών εξαιτίας του φύλου τους,
• βρεφοκτονία και εμβρυοκτονία βασισμένη στην επιλογή φύλου,
• περιπτώσεις γυναικοκτονίας οι οποίες συνδέονται με τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων,
• κατηγορίες μαγείας
• περιπτώσεις γυναικοκτονίας οι οποίες συνδέονται με συμμορίες, το οργανωμένο έγκλημα, εμπόρους ναρκωτικών και την εμπορία γυναικών και κοριτσιών.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

OPINIONS

Jennie’s Law: Ο νόμος που ήρθε από μία γυναικοκτονία για να προστατέψει τα επόμενα θύματα έμφυλης βίας. Εδώ όλα καλά;

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

OPINIONS

Οι γυναικοκτονίες δεν είναι ανθρωποκτονίες. Το (κακό) παράδειγμα της Αργεντινής