Μήπως το «παίζεις» θύμα; 10 φράσεις που προδίδουν ότι έχεις εγκλωβιστεί σε ένα τοξικό mindset
- 9 ΦΕΒ 2026
Σου έχει τύχει ποτέ να συμμετέχεις σε μια συζήτηση και μετά από λίγη ώρα να νιώθεις ότι όλη σου η ενέργεια έχει κάνει φτερά; Όλοι έχουμε βρεθεί σε παρέες, επαγγελματικά meetings ή οικογενειακά τραπέζια όπου το κεντρικό θέμα είναι το γιατί τίποτα δεν πάει καλά και, κυρίως, γιατί για όλα φταίνε οι άλλοι. Οι «κακοί» εργοδότες, οι «χειριστικοί» σύντροφοι, η «κακιά» η ώρα: μια διαρκής κοσμική συνωμοσία ενάντια σε έναν άνθρωπο.
Αυτή η στάση ζωής δεν είναι απλώς γκρίνια. Είναι αυτό που η ψυχολογία ονομάζει victim mindset (νοοτροπία θύματος). Και το πρόβλημα με αυτή τη νοοτροπία είναι ότι, όσο περισσότερο την υιοθετούμε, τόσο περισσότερο παραδίδουμε τα κλειδιά της ευτυχίας μας σε εξωτερικούς παράγοντες. Το να αναγνωρίσεις τα σημάδια είτε στον εαυτό σου είτε στους γύρω σου, είναι το πρώτο βήμα για να σπάσεις αυτόν τον κύκλο. Υπάρχουν συγκεκριμένες φράσεις, οι οποίες λειτουργούν σαν «καμπανάκια» που ακούγονται καθημερινά και προδίδουν ότι κάποιος έχει διαλέξει τον ρόλο του θύματος αντί για τον ρόλο του πρωταγωνιστή. Αν ακούς ή λες συχνά τα παρακάτω, τότε ίσως ήρθε η ώρα για ένα ειλικρινές reality check.
10 φράσεις που προδίδουν ότι έχεις εγκλωβιστεί σε ένα τοξικό mindset
1. «Δεν φταίω εγώ»
Η κλασική άμυνα και η πιο συχνή αποποίηση ευθύνης. Φυσικά και υπάρχουν πράγματα που είναι πέρα από τον έλεγχό μας. Αλλά όταν αυτή είναι η μόνιμη απάντηση σε κάθε αναποδιά, τότε ουσιαστικά δηλώνεις ότι δεν έχεις κανέναν έλεγχο στη ζωή σου. Η ανάληψη ευθύνης δεν σημαίνει αυτομαστίγωμα, αλλά αναγνώριση της δύναμης που έχεις να επηρεάσεις το αποτέλεσμα.
2. «Γιατί να συμβαίνει πάντα σε μένα;»
Αυτή η φράση κρύβει την πεποίθηση ότι η ζωή σου έχει στήσει ενέδρα. Η αλήθεια είναι ότι δυσκολίες αντιμετωπίζουν όλοι. Η διαφορά έγκειται στο πού εστιάζεις: αν νιώθεις «καταραμένος», θα βρίσκεις παντού αποδείξεις για να επιβεβαιώσεις τη μιζέρια σου, αγνοώντας τις ευκαιρίες που περνούν από μπροστά σου.
3. «Δεν μπορώ να κάνω αλλιώς»
Στην πραγματικότητα, αυτή η φράση σημαίνει: «Αποφάσισα να μην προσπαθήσω». Είτε αφορά τον χαρακτήρα σου είτε μια κακή συνήθεια, η δήλωση αδυναμίας πριν καν ξεκινήσεις την προσπάθεια αλλαγής είναι μια λευκή σημαία παραίτησης. Σχεδόν τα πάντα βελτιώνονται, αρκεί να είμαστε διατεθειμένοι να δουλέψουμε με τον εαυτό μας.
4. «Κανείς δεν με καταλαβαίνει»
Μια φράση που χτίζει τοίχους απομόνωσης. Είναι εξαιρετικά βολική, γιατί αν κανείς δεν μπορεί να σε καταλάβει, τότε κανείς δεν μπορεί και να σε βοηθήσει ή να σου ζητήσει τον λόγο. Η ουσιαστική σύνδεση όμως απαιτεί επικοινωνία και ειλικρίνεια, όχι οχύρωση πίσω από το παράπονο.
5. «Αν είχα περισσότερα/καλύτερα…»
Το αιώνιο «αν» που μας κρατάει κολλημένους στο παρελθόν ή σε μια φανταστική πραγματικότητα. Αυτό το σενάριο μας εμποδίζει να δούμε ότι πολλοί άνθρωποι με λιγότερα εφόδια πέτυχαν πολλά περισσότερα, απλώς επειδή αξιοποίησαν ό,τι είχαν στα χέρια τους αντί να θρηνούν για ό,τι τους έλειπε.
6. «Έτσι είμαι εγώ»
Όταν χρησιμοποιείς την προσωπικότητά σου ως δικαιολογία για τοξικές συμπεριφορές, ουσιαστικά λες ότι είσαι ανίκανος για εξέλιξη. Τίποτα πάνω μας δεν είναι μόνιμο αν δεν το επιτρέψουμε εμείς. Το «έτσι είμαι» είναι η άρνηση της προσωπικής ανάπτυξης.
7. «Με έκανες να νιώσω…»
Κανείς δεν μπορεί να ελέγξει τα συναισθήματά σου χωρίς τη δική σου συγκατάθεση. Με αυτή τη φράση δίνεις το τηλεκοντρόλ της εσωτερικής σου κατάστασης στους άλλους. Οι πράξεις των άλλων σίγουρα μας επηρεάζουν, αλλά η τελική επεξεργασία και η συναισθηματική αντίδραση παραμένουν δική μας ευθύνη.
8. «Δεν μου χαρίστηκε ποτέ τίποτα»
Αυτή η απόλυτη σκέψη διαγράφει κάθε βοήθεια, κάθε καλή στιγμή και κάθε ευκαιρία που σου δόθηκε. Είναι μια επιλεκτική μνήμη που κρατάει μόνο τα αρνητικά για να τροφοδοτεί το αφήγημα του αδικημένου. Αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα δεις ότι «δώρα» υπήρξαν, απλώς ίσως δεν ήσουν έτοιμη να τα εκτιμήσεις.
9. «Καλό θα είναι να…» (με δόση ειρωνείας)
«Καλό θα είναι να έχεις γνωριμίες», «Καλό θα είναι να είσαι τυχερός». Αυτή η παθητικά επιθετική φράση υποτιμά την προσπάθεια των άλλων για να δικαιολογήσει τη δική σου αδράνεια. Είναι ο τρόπος να πείσεις τον εαυτό σου ότι οι άλλοι πέτυχαν μόνο λόγω τύχης, οπότε εσύ δεν χρειάζεται καν να προσπαθήσεις.
10. «Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορώ να κάνω»
Η απόλυτη δήλωση powerlessness. Σχεδόν πάντα υπάρχει μια επιλογή, όσο μικρή κι αν είναι. Αυτή η φράση είναι η απόλυτη οχύρωση πίσω από την ασφάλεια της απραξίας, προκειμένου να αποφύγουμε τον φόβο μιας πιθανής αποτυχίας.
Τι να θυμάσαι
Το να αναγνωρίσεις αυτές τις φράσεις στον λόγο σου δεν είναι λόγος για να νιώσεις άσχημα. Όλο σε στιγμές μεγάλης πίεσης, έχουμε νιώσει «θύματα» των περιστάσεων. Η ειδοποιός διαφορά είναι να το συνειδητοποιήσεις και να επιλέξεις διαφορετικές λέξεις. Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε διαμορφώνει τον κόσμο μας. Αλλάζοντας το λεξιλόγιό σου, αλλάζεις τη ζωή σου. Μία πρόταση τη φορά.
