ΔΕΠΥ: Η άγνωστη σύνδεση της με το άγχος, τις ημικρανίες και τον πόνο
- 23 ΙΟΥΝ 2026
Αν έχεις διαγνωστεί με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητα), πιθανόν να γνωρίζεις ήδη καλά τι σημαίνει διάσπαση προσοχής, παρορμητικότητα ή δυσκολία στην οργάνωση της καθημερινότητάς σου. Αυτό που ίσως δεν ξέρεις και που η επιστήμη μόλις τώρα αρχίζει να ξετυλίγει, είναι ότι η ΔΕΠΥ δεν επηρεάζει μόνο το πώς σκέφτεσαι, αλλά και το πώς αντιδρά το σώμα σου στον πόνο και τις ασθένειες.
Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι ενήλικες και τα παιδιά με ΔΕΠΥ διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν μια σειρά από άλλες σωματικές και ψυχικές παθήσεις, όπως χρόνιο πόνο, ημικρανίες, αυτοάνοσα νοσήματα, διατροφικές διαταραχές, ακόμη και long Covid.
Η σύνδεση της ΔΕΠΥ με τον χρόνιο πόνο και τις ημικρανίες
Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι νιώθεις τον πόνο πιο έντονα από τους άλλους; Δεν είναι η ιδέα σου. Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports εξέτασε ενήλικες με ανθεκτικό χρόνιο πόνο και ανακάλυψε ότι όσοι βίωναν «εξαιρετικά σοβαρό» πόνο (βαθμολογώντας τον με 9 ή 10 στα 10) είχαν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίζουν συμπτώματα ΔΕΠΥ σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι 2 βασικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ παίζουν καθοριστικό ρόλο εδώ:
- Η παρορμητικότητα: Μπορεί να σε οδηγήσει στο να «καταστροφολογείς» κάνοντας αμέσως τις χειρότερες σκέψεις για την υγεία σου.
- Η γνωστική ακαμψία: Η δυσκολία δηλαδή, του εγκεφάλου να ξεκολλήσει από μια σκέψη.
Αυτός ο διαρκής φόβος μπορεί να προκαλέσει κεντρική ευαισθητοποίηση, μια κατάσταση όπου το νευρικό σου σύστημα γίνεται υπερευαίσθητο, μεγεθύνοντας κάθε αίσθημα δυσφορίας.
Νευροφλεγμονή: Ο «κρυφός ένοχος» πίσω από τη ΔΕΠΥ και το ανοσοποιητικό
Η επιστήμη στρέφει πλέον το βλέμμα της στη νευροφλεγμονή: τη φλεγμονή στους ιστούς του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού. Η φλεγμονή αυτή φαίνεται να διακόπτει την ομαλή επικοινωνία των νευρώνων, πυροδοτώντας τα κλασικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ.
Παράλληλα, η χρόνια φλεγμονή υπερδιεγείρει το νευρικό σύστημα, επιδεινώνοντας τον πόνο, την κόπωση και τα προβλήματα μνήμης. Αυτό εξηγεί γιατί η ΔΕΠΥ συνυπάρχει συχνά με διαταραχές του ανοσοποιητικού, όπως:
- Άσθμα, αλλεργίες και έκζεμα.
- Ρευματοειδή αρθρίτιδα και Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο.
- Διαβήτη Τύπου 1 και υποθυρεοειδισμό.
Μάλιστα, έρευνες έδειξαν ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να κολλήσουν κορονοϊό στην αρχή της πανδημίας, να νοσήσουν πιο βαριά, αλλά και να εμφανίσουν long Covid.
Επίσης, πολλές γυναίκες με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο παραπονιούνται για «εγκεφαλική ομίχλη» (brain fog), δυσκολία στη συγκέντρωση και απώλεια βραχυπρόθεσμης μνήμης. Συμπτώματα που θυμίζουν έντονα τη ΔΕΠΥ και οφείλονται, όπως αποδεικνύεται, στην ίδια νευροφλεγμονώδη ρίζα.
Η πρόκληση της διαχείρισης μιας χρόνιας ασθένειας σε άτομα με ΔΕΠΥ
Αν έχεις ΔΕΠΥ, ξέρεις πόσο δύσκολο είναι να οργανώσεις την ημέρα σου. Φαντάσου τώρα να πρέπει να διαχειριστείς και μια χρόνια πάθηση: να θυμάσαι τα φάρμακά σου στην ώρα τους, να παρακολουθείς τα συμπτώματα, να πηγαίνεις σε αμέτρητα ραντεβού με γιατρούς και να κρατάς ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
Όλα αυτά απαιτούν υψηλά επίπεδα εκτελεστικής λειτουργίας, δηλαδή των νοητικών δεξιοτήτων που βοηθούν στον προγραμματισμό και τη διαχείριση του χρόνου. Επειδή η εκτελεστική δυσλειτουργία είναι το σήμα κατατεθέν της ΔΕΠΥ, η διαχείριση μιας 2ης νόσου γίνεται συχνά βουνό, οδηγώντας σε χειρότερα συμπτώματα.
Υπάρχει λύση;
Η επιστήμη φέρνει και καλά νέα. Μελέτες δείχνουν ότι η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή για τη ΔΕΠΥ (όπως τα διεγερτικά φάρμακα) σε συνδυασμό με ορισμένα αντικαταθλιπτικά, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση του χρόνιου πόνου και στη βελτίωση της διάθεσης.
Το πιο σημαντικό μάθημα από τις πρόσφατες έρευνες είναι ότι πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τη ΔΕΠΥ ως μια απομονωμένη διαταραχή του εγκεφάλου. Το σώμα σου είναι ένα ενιαίο σύστημα. Ο εγκέφαλός σου ξέρει ακριβώς τι συμβαίνει σε κάθε κύτταρο του οργανισμού σου, και φροντίζοντας τη ΔΕΠΥ σου, κάνεις το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα για τη συνολική σου υγεία.
