Αίμα περιόδου: 6 ιατρικά θαύματα που κρύβονται σε ένα «βρώμικο» ταμπού

Μετά από δεκαετίες επιστημονικής παράβλεψης λόγω των κοινωνικών ταμπού, οι ερευνητές αρχίζουν επιτέλους να μελετούν το αίμα περιόδου. Και τα όσα ανακαλύπτουν δεν είναι απλώς ενδιαφέροντα, αλλά επαναστατικά.

1. Αίμα περιόδου για επούλωση πληγών σε χρόνο-ρεκόρ

Η μήτρα είναι το μοναδικό όργανο στο ανθρώπινο σώμα που «τραυματίζεται» (αιμορραγεί) και αυτοθεραπεύεται πλήρως κάθε μήνα, περίπου 450 φορές στη ζωή, χωρίς να αφήνει απολύτως καμία ουλή.

Μια ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τη Δρ Jemma Evans στο Ινστιτούτο Ιατρικών Ερευνών Hudson στη Μελβούρνη αναρωτήθηκε: «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την απίστευτη αναπλαστική ικανότητα της μήτρας για να θεραπεύσουμε το δέρμα;»

Απομόνωσαν λοιπόν πρωτεΐνες και πλάσμα από το αίμα περιόδου (το οποίο συνέλεξαν εθελόντριες με τη χρήση κυπέλλων περιόδου) και το δοκίμασαν σε εργαστηριακές πληγές ανθρώπινου δέρματος. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

• Το πλάσμα από το αίμα της περιόδου πέτυχε 100% επούλωση της πληγής μέσα σε μόλις 24 ώρες.
• Αντίθετα, το κλασικό πλάσμα αίματος (από τις φλέβες) πέτυχε μόλις 40% επούλωση στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για τη θεραπεία χρόνιων, δύσκολων πληγών, όπως τα διαβητικά έλκη και οι πληγές από κατάκλιση.

2. Ανίχνευση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

Μια μελέτη δείχνει ότι το αίμα περιόδου μπορεί να προσφέρει μια εντελώς ανώδυνη και μη επεμβατική εναλλακτική. Συλλέγοντας το αίμα της περιόδου, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανιχνεύσουν τον ιό HPV και δείκτες καρκίνου του τραχήλου με ποσοστό ακρίβειας 97,7%.

Η μέθοδος αυτή αποδείχθηκε ακόμα πιο ακριβής στην ανίχνευση στελεχών υψηλού κινδύνου, μειώνοντας τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα των παραδοσιακών τεστ.

3. Διάγνωση ενδομητρίωσης & ιού HPV

Η ενδομητρίωση ταλαιπωρεί 1 στις 10 γυναίκες παγκοσμίως, προκαλώντας αφόρητους πόνους και προβλήματα γονιμότητας. Το χειρότερο; Για να διαγνωστεί επίσημα, μια γυναίκα χρειάζεται συχνά χρόνια ταλαιπωρίας, εξετάσεων, μαγνητικών, ακόμα και χειρουργικών επεμβάσεων (λαπαροσκόπηση). Ο καθηγητής Dipanjan Pan από το Πανεπιστήμιο Penn State δημιούργησε μια συσκευή-πρότυπο για χρήση στο σπίτι.

• Η διαδικασία είναι απλή: Τοποθετείς μια σταγόνα αίματος περιόδου σε μια ειδική ταινία ελέγχου.
• Αν υπάρχει η πρωτεΐνη που συνδέεται με την ενδομητρίωση, η ταινία αλλάζει χρώμα.
• Η συσκευή αυτή ανιχνεύει την πρωτεΐνη με 500% μεγαλύτερη ευαισθησία από τις υπάρχουσες εργαστηριακές μεθόδους.

Στόχος των ερευνητών είναι να εξελίξουν αυτό το τεστ, ώστε στο άμεσο μέλλον να μπορείς να ελέγχεις μόνη σου στο σπίτι, μέσα σε λίγα λεπτά, όχι μόνο για ενδομητρίωση αλλά και για τον ιό HPV.

4. Βλαστοκύτταρα περιόδου: Το επόμενο «ιερό δισκοπότηρο» της ιατρικής;

Το 2007, οι επιστήμονες ανακάλυψαν κάτι που άλλαξε τα πάντα: το αίμα περιόδου είναι γεμάτο από πολυδύναμα βλαστοκύτταρα.

Τα κύτταρα αυτά έχουν απίστευτη ταχύτητα αναπαραγωγής, εξαιρετικά χαμηλή πιθανότητα να απορριφθούν από τον οργανισμό και, κυρίως, είναι πανεύκολο να συλλεχθούν (σε αντίθεση με τα βλαστοκύτταρα από τον μυελό των οστών). Προκλινικές και κλινικές μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα βλαστοκύτταρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία:

• Της γυναικείας υπογονιμότητας και της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας.
• Ηπατικών παθήσεων και σοβαρών δερματικών τραυμάτων.
• Νευρολογικών και ψυχιατρικών διαταραχών: Έρευνες δείχνουν ότι τα συγκεκριμένα κύτταρα μπορούν να «σβήσουν» τη νευροφλεγμονή στον εγκέφαλο, η οποία συνδέεται άμεσα με τη νόσο Αλτσχάιμερ, το Πάρκινσον, τη σχιζοφρένεια και την κατάθλιψη.

5. Ελπίδα για τη μάχη ενάντια στο Alzheimer

Η νευροεκφυλιστική αυτή νόσος ταλαιπωρεί εκατομμύρια ανθρώπους, όμως τα βλαστοκύτταρα του αίματος περιόδου (MenSCs) δείχνουν να ξεκλειδώνουν νέους θεραπευτικούς δρόμους. Σε σχετικές εργαστηριακές μελέτες σε πειραματόζωα, τα κύτταρα αυτά κατάφεραν:

• Να μειώσουν τις αμυλοειδείς πλάκες που πυροδοτούν τη νόσο.
• Να καταστείλουν τον σχηματισμό των τοξικών συμπλεγμάτων της πρωτεΐνης tau.
• Να ενισχύσουν τη δράση των μικρογλοιακών κυττάρων του εγκεφάλου, επιτρέποντάς τους να δράσουν προστατευτικά και να «καθαρίσουν» τις επιβλαβείς συσσωρεύσεις.

6. Ανάπλαση της καρδιάς μετά από έμφραγμα

Η αναγεννητική ιατρική στρέφεται πλέον στο αίμα της περιόδου και για τη φροντίδα της καρδιάς. Σε σχετική μελέτη δημοσιευμένη στο Avicenna Journal of Medical Biotechnology, ερευνήθηκε η επίδραση των στρωματικών/βλαστικών κυττάρων περιόδου σε μοντέλα εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας, καθώς τα κύτταρα αυτά εκκρίνουν ευεργετικά σήματα που μειώνουν τη φλεγμονή, ενισχύουν τη δημιουργία νέων αγγείων και βοηθούν στην αποκατάσταση του καρδιακού ιστού. Παρόλο που δεν πρόκειται ακόμη για ευρέως διαθέσιμη θεραπεία, τα ευρήματα αυτά ανοίγουν μια υποσχόμενη νέα σελίδα στη θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Από το «ταμπού» στην επιστημονική επανάσταση

Για αιώνες, οι κοινωνίες περιθωριοποιούν τις γυναίκες κατά τη διάρκεια της περιόδου τους. Ακόμη και ο αρχαίος Ρωμαίος συγγραφέας Πλίνιος ο Πρεσβύτερος έγραφε με δέος ότι μια γυναίκα με περίοδο μπορεί «να διώξει καταιγίδες και κεραυνούς».

Μπορεί να μην διώχνουμε καταιγίδες, αλλά η πραγματικότητα αποδεικνύεται ακόμα πιο εντυπωσιακή. Το αίμα της περιόδου ίσως ένας ανεκμετάλλευτος βιολογικός θησαυρός που σύντομα μπορεί να σώζει ζωές σε ολόκληρο τον πλανήτη.